Кіріспе

Кәсіподақ

Канаданың Мемлекеттік қызметкерлер одағы (CUPE–SCFP) – Канаданың мемлекеттік секторға қызмет көрсететін кәсіподақ, бірақ соңғы жылдары коммерциялық емес және мемлекеттік-жеке секторда да жұмыс орындарын ұйымдастырды. CUPE–SCFP – Канададағы ең ірі кәсіподақ, ол денсаулық сақтау, білім беру, муниципалитеттер, кітапханалар, университеттер, әлеуметтік қызметтер, коммуналдық қызметтер, көлік, шұғыл қызметтер және әуе компанияларында жұмыс істейтін 700 000-ға жуық жұмыскерді білдіреді. CUPE–SCFP мүшелерінің 60 пайызынан астамы әйелдер, ал үштен бірі – толық емес жұмыспен қамтылғандар. CUPE–SCFP Канаданың Еңбек конгресіне мүше және оның ең ірі қаржылық көмекшісі.

Тарих

CUPESCFP 1963 жылы Ұлттық мемлекеттік қызметкерлер одағы (NUPE) мен Ұлттық мемлекеттік қызметкерлер одағы (NUPSE) бірігуі арқылы, өндірістік кәсіподақтарға ұқсас үлгіде құрылды. Бірінші ұлттық президент – бұрын NUPSE президенті болған Стан Литтл. Литтл мемлекеттік сектордағы кәсіподақтарды жұмысшылардың ешқайсысының ереуіл құқығы болмаған кезеңде жетекшілік етіп, мемлекеттік сектордағы кәсіподақтарды "ұжымдық тілеуден ұжымдық келіссөздерге" жеткізгені үшін мақтауға ие болды. Литтл зейнетке шыққан кезде CUPESCFP 210 000 мүшеге дейін өсіп, Канада Еңбек конгресінің ең ірі филиалы ретінде Біріккен Болат жұмысшыларын басып озды. 1975 жылы Литтлден кейін Солтүстік Америкадағы ірі кәсіподақты басқарған алғашқы әйел, феминист белсенді Грейс Хартман келді. Хартман CUPESCFP-ті әлеуметтік әділдік пен теңдік үшін кең ауқымды күреске тартуға және Солтүстік Америкадағы көптеген кәсіподақтар қолданатын консервативті бизнес-кәсіподақтың орнына әлеуметтік кәсіподақтың рөлін күшейтті. Ол 1981 жылы Онтарионың Жоғарғы сотының жұмысқа қайтару бұйрығына қарсы шыққан Онтарио ауруханасының қызметкерлерін жетекшілік еткені үшін тұтқындалып, 45 күнге түрмеге отырды. Ол 1983 жылы зейнетке шықты. Хартманнан кейін президенттік лауазымға Торонто қаласының жұмысшысы Джефф Роуз келді. Роуз CUPESCFP-нің айқын бейнесі ретінде мүшелік санын 294 000-нан 407 000-ға дейін (көбінесе ұйымдастыру арқылы) өсірді, CUPESCFP инфрақұрылымын және қатардағы мүшелердің біліктілігін арттырды, сондай-ақ Брайан Мулроуни кезеңіндегі жалақыны шектеуге, еркін саудаға, GST-ге, жекешелендіруге, реттеуді жоюға және мемлекеттік қызметтерді қысқартуға қарсы белсенді оппозиция көрсетті. Роуздың басшылығымен CUPESCFP әйелдердің жалақысы мен еңбек жағдайларын жақсартуда үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Ол 1991 жылы сегіз жыл қызметтен кейін орнынан бас тартып, Онтарио провинциясының НДП үкіметінде үкіметаралық істер министрі болды. 1991 жылы Джуди Дарси Роуздың ізімен CUPESCFP-нің басты бейнесіне айналды. Канаданың ең белгілі және жарқын еңбек көшбасшыларының бірі Дарси жекешелендіруге, екі деңгейлі денсаулық сақтауға және еркін сауда келісімдеріне қарсы күресті. Дарси кәсіподақтың кең ауқымды әлеуметтік мәселелерге қатысуына берілді және оның басшылығымен CUPESCFP Иракқа басып кіруді қатаң сынап, Канаданың баллистикалық зымыраннан қорғануға қатысуын айыптады және бір жынысты некеге қолдау көрсетті. Дарси 2003 жылы 12 жыл президенттік қызметтен кейін орнынан бас тартып, оның орнына Пол Моист келді. 2022 жылдың 4 қарашасында 55 000-нан астам CUPESCFP білім беру қызметкерлері Онтарио үкіметіне қарсы мерзімі белгіленбеген ереуілге шықты. Онтарио премьер-министрі Даг Форд ереуілді тоқтатуға тырысты, бірақ Канада премьер-министрі Джастин Трюдо бұл әрекетті "қате және орынсыз" деп сынады.

Ішкі ұйым

CUPE–SCFP өте таралымды құрылымға ие, онда әрбір жергілікті ұйым өз атқарушысын сайлайды, өз жарна мөлшерлемесін белгілейді, өз келіссөздерін және ереуілге қатысу дауыстарын өткізеді, сондай-ақ жалпы саясатты қалыптастыру үшін бөлімшелерге және ұлттық құрылтайларға делегаттарды жібереді. Бұл жүйені қолдайтындар билікті оның тиісті орнына – халық қатарына береді деп санайды; ал қарсыластары бұл жүйе бірлестіктің үйлесімді әрекет етуін қиындатады және оны жергілікті және салалық деңгейлерде саясаты мен стратегиясы әртүрлі болатын, бөлінген ұйымға айналдырады деп есептейді. Бұл таралымды құрылым көбінесе «CUPE–SCFP-нің ең үлкен күші және ең үлкен кемшілігі» деп сипатталады. Бұл саяси таралымды ұйымдық таралым да толықтырады. CUPE–SCFP-нің Оттавадағы ұлттық кеңсесі бар болғанымен, ол салыстырмалы түрде шағын – оның қызметкерлерінің басым көпшілігі ел бойынша 70-тен астам кеңседе орналасқан. CUPE–SCFP жергілікті ұйымдары тікелей Ұлттық кеңеске бағынады, ал провинциялық CUPE–SCFP ұйымдарына мүшелік ерікті. CUPE–SCFP Ұлттық кеңесі жергілікті ұйымдарға CUPE–SCFP Ұлттық кеңесінің қызметкерлері болып табылатын Ұлттық өкілдер арқылы қолдау мен көмек көрсетеді. Ұлттық өкілдер демократиялық жолмен сайланған CUPE–SCFP жергілікті ұйымдарының басшыларына жергілікті ұйымның жұмысын және қызметін ұйымдастырудың әртүрлі аспектілерінде көмек көрсету үшін тағайындалады. Олар негізінен шағымдарды қарау, келіссөздер жүргізу, мүгедектік және бейімделу мәселелері, адам құқықтары, құқықтық құжаттарды дайындау, жергілікті сайлаулар және білім беру сияқты күрделі мәселелерде көмектеседі. CUPE–SCFP Конституциясына сәйкес, Ұлттық өкілдер CUPE–SCFP жергілікті ұйымын басқаруға алуға құқылы, бұл өкілдің ерекше жағдайларда жергілікті ұйымды қысқа мерзімге басқаруы және жергілікті деңгейде сайланған лауазым иелерінің өкілеттіктерін тоқтатуы дегенді білдіреді, әдетте бұл тек алаяқтық, өрескел қабілетсіздік немесе қызмет барысындағы бұзушылықтар болған жағдайларда ғана жасалады. Ұлттық өкілдерге қызмет көрсетумен қатар, CUPE–SCFP Ұлттық кеңесі зерттеу өкілдері мен құқықтық және заңнамалық өкілдерді жұмысқа алады, олар өздерінің қызмет көрсету өкілдері арқылы жергілікті ұйымдарға зерттеу және құқықтық қолдау көрсетеді. Ұлттық деңгейде екі толық уақытты саяси лауазым бар: Ұлттық президент (қазіргі уақытта Марк Хэнкок) және Ұлттық хатшы-қазынашы (қазіргі уақытта Кандис Ренник).

Облыстық бөлімшелер

CUPE–SCFP бөлімдері өздерінің провинцияларындағы мүшелерінің саяси дауысы болып табылады және CUPE–SCFP-нің ажырамас бөлігі. Ұлттық одақ арқылы бекітілген әр бөлім, CUPE–SCFP мүшелерінің және оларға қызмет ететін қоғамдардың мүддесі үшін провинциялық деңгейде заңнамалық, саяси өзгерістерді жақтауға және үгіт жүргізуге бағытталған. Әр провинциялық бөлімге демократиялық жолмен сайланған президент, хатшы-қазынашы және атқару комитеті басшылық етеді, олар мүшелердің жыл сайынғы (Квебекте – екі жылда бір рет) съездерінде белгіленген бағыттармен жұмыс істейді. Провинциялық ұйымдар жергілікті ұйымдарға нақты операциялық мәселелер бойынша қызмет көрсету немесе қолдау көрсетумен айналыспайды, олардың басты назарында провинциялық лоббилеу, саясатты әзірлеу және кәсіподақ білімін жетілдіру тұрады.

Ішкі еңбек қатынастары

CUPE–SCFP қызметкерлері екі негізгі келіссөз тобына біріккен. Канадалық қызметкерлер одағы (CSU) – бұл топтардың ішіндегі ең ірісі. Ол CUPE–SCFP-ның 10 аймағындағы аймақтық және өңірлік кеңселердегі ұлттық өкілдер мен мамандандырылған қызметкерлерді өкілдейді. 2008 жылы CSU Оттава ұлттық кеңсесіндегі шамамен 60 әкімшілік және техникалық қызметкерді өкілдік еткен Әкімшілік және техникалық қызметкерлер одағын өз құрамына қосты. Канадалық кеңсе және кәсіби қызметкерлер одағы (COPE) 491 жергілікті одағы CUPE–SCFP ұлттық, өңірлік және аймақтық кеңселердегі қолдау қызметкерлерін өкілдейді. Бұған қоса, CUPE–SCFP жергілікті ұйымдарының бірнешесі өз кеңселерде жұмыс істейтін CUPE–SCFP қызметкерлеріне ие.