Кіріспе

Индияның Карнатака штатындағы қала, Индиядағы муниципалитет.

Қала теңіз деңгейінен 569 метр биіктікте орналасқан және айналасында жасыл күріш далалары, арека пальмасы мен кокос бұтақтары бар. Штаттың астанасы Бангалордан 267 шақырым және Мангалор портынан 195 шақырым қашықтықта жатыр.

Тарих

Қаланың атауы шивмога сөзінен туындаған. Этимологияның бір нұсқасы – Шиваның Тунга өзенін ішкені туралы әңгіме, сол себепті "Шива Мукха" деген ат "Шиваның беті" деген мағынаны білдіреді. Этимологияның тағы бір нұсқасы бойынша, атау "татты құмыра" дегенді білдіретін Сихи Могге терминінен шыққан. Бұл аудан б.з.д. III ғасырында император Ашоканың Маурия империясының оңтүстік ұшы болды. Кейінгі ғасырларда Кадамбалар (4 ғасыр), Чалукиялар (6 ғасыр), Батыс Ганг, Раштракуттар (8 ғасыр), Хойсалалар (11 ғасыр) және Виджаянагар билеушілері (15 ғасыр) билік етті. Келади наякалары, сондай-ақ Беднор наякалары және Иккери наякалары деп белгілі, қазіргі Карнатака штатының Шимога ауданындағы Келадиде орналасқан үнділік әулет. Олар орта ғасырдың соңында және жаңа заманның басында Карнатакадағы маңызды билеуші династия болды. Алғашқыда олар әйгілі Виджаянагар империясының вассалы ретінде билік жүргізді. 1565 жылы империя құлағаннан кейін тәуелсіздік алып, қазіргі Карнатакадағы Батыс Гатттың Мальнад аймағының көп бөлігін, Карнатаканың жағалау аймақтарының көп бөлігін, сондай-ақ солтүстік Кераланың, Малабардың және Тунгабхадра өзені бойындағы орталық жазықтарды биледі. 1763 жылы Хайдер Әлиге жеңілгеннен кейін Майсур патшалығына қосылды. Сатьяграха қозғалысы кезінде Махатма Ганди де осы жерге келіп, ұлттық азаттық күресін жеделдетуге тырысты.

География

Шимога қалалық муниципалдық корпорациясының мәліметінше, қаланың жалпы ауданы шамамен 70,01 км² құрайды. «Ақылды қала» жобасы бойынша, қаланың жалпы аумағының (шамамен 70,01 км²) 11,28% -ы ашық кеңістіктер мен жасыл белдеулерді, ал 7% -ы су жамылғысын құрайды. Бұл төбелердің көпшілігі немесе барлығы Батыс Гаттардың бөлігі болып табылады, бұл аймақ мол жауын-шашынмен және көгалды өсімдіктермен белгілі және 2012 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Тунга өзені Шимога қаласынан өтеді. Өзен қаланың ауыз сумен қамтамасыз етілуіндегі басты көз болып табылады және қала Тунга бөгеті (Гаджануру бөгеті деп те аталады) арқылы ауыз су алады.

Климат

Климат тропикалық ылғалды және құрғақ (Кёппен климаттық жіктелуі). Жазғы орташа температура бұл қыс пен жаздың басындағы кезеңдердің әдетте құрғақ болатынын білдіреді. Жауын-шашынның көп бөлігі маусымнан қазан айының басына дейін жауады. Шимога – Карнатакадағы «Төбелер елі» деп аталатын Малнад аймағының бір бөлігі. Қаланың орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 731,1 мм. Қаңтар мен ақпан ең құрғақ айлар, шілде – ең жауынды, ал сәуір – ең ыстық ай, орташа ең жоғары температурасы 35,5 градус Цельсий (95,9 градус Фаренгейт). Шілде, тамыз, қараша және желтоқсан айлары Шимогадағы ең суық айлар болып саналады, олардың орташа ең жоғары температурасы 27 градус Цельсийді (80,6 градус Фаренгейт) құрайды.

Азаматтық әкімшілік

Шимога қаласын Шивамога қалалық корпорациясы басқарады. Оның жалпы ауданы 322 650 адамды құрайды (2011 жылғы халық санағы). Шимога Үндістан үкіметінің «Смарт қалалар» миссиясы аясында екінші кезеңдегі іріктеуден өтті. 2013 жылы Шимога муниципалдық кеңестен муниципалдық корпорация деңгейіне көтерілді.

Экономика

Шимоганың АПМК-сі – ауданның және көршілес аудандар, мысалы, Уттара Каннаданың негізгі коммерциялық дақылы – арека жаңғағының басты сауда орталығы. Шимогада ең ірі арека жаңғағы базары орналасқан және ол жоғары сапалы арека жаңғағын сатып алумен танымал. Күріш, жүгері, бұрыш, кокос сияқты басқа да ауыл шаруашылығы өнімдері де АПМК-де сатылады. Шимога IT паркі – Шимога қаласының жанында, құрылысы жоспарланған Шимога әуежайының маңында салынған ақпараттық технологиялар орталығы. IT паркі 100000 шаршы фут көлемдегі кеңсе ғимаратынан тұрады, онда тәулік бойы электр қуаты, дизельдік резервтік генераторлар және дерек орталықтары, колл-орталықтар, әуе-ғарыш, робототехника сияқты IT салалары пайдалануына арналған жоғары жылдамдықты T1 деректер желісі бар.

Жол

Шимога Бангалор, Майсур, Маңғалүр, Хұбли, Давангере, Беллари сияқты ірі қалалармен автомобиль жолдары арқылы жақсы байланысқан. Қаладан екі маңызды ұлттық тас жол өтеді: NH69 және NH169.

Темір жол

Қалада екі теміржол станциясы бар, олардың бастысы – Шивамогга қалалық теміржол станциясы. Бангалор, Майсур, Тирупати және Ченнай қалаларына қатынайтын пойыздар бар.

Ауа

Шимога әуежайы Шимогадан оңтүстікке қарай 13 шақырым жерде, Согань маңында орналасқан. Бұл Карнатака мемлекеттік индустриялық және инфрақұрылымдық даму корпорациясы (КИИДК) толыққанды меншік ететін және Карнатака үкіметінің кәсіпорны ретінде жұмыс істейтін, бірақ Әуежайлар басқармасына берілмеген алғашқы әуежай. Ең жақын халықаралық әуежайлар – Кемпегодда халықаралық әуежайы және Мангалор халықаралық әуежайы.

Білім

Шимога – Карнатака штатындағы жоғары мектеп және университет алдындағы білім берудің маңызды орталықтарының бірі. Шимогадағы жоғары мектептердің белгілі білім ошақтарының бірі – Джаннадипа мектебі, ал университет алдындағы білім беруге (ПУ) арналған Шри Ауробиндо ПУ колледжі, PACE ПУ колледжі және қала шетінде орналасқан PES колледжі кіреді. Гаджанур ауылында тақтада оқытатын, Джавахар Наводая Видялая (орталық мектеп) орналасқан. Кувемпу университеті Шимогадан 20 км қашықтықтағы Шанкархатта орналасқан. Шимога медицина ғылымдары институты – Шимогадағы медициналық колледж, ол мемлекеттік департаменттер басқаруында. Суббайя медицина ғылымдары институты Пураледе орналасқан. Сонымен қатар, екі инженерлік колледж бар: Джавахарлал Неру атындағы Ұлттық инженерлік колледжі және PES технология және менеджмент институты. Рагигуддада, Навуле маңында Растрия Ракша университетінің Шивамогга кампусы да ашылды.