Кіріспе

Қытай саясаткері Цзя Циньлин (; 1940 жылдың 13 наурызында туған) – Қытай Халық Республикасының және билеуші Қытай Коммунистік партиясының (ҚКП) зейнеткер басшысы. 2002–2012 жылдары партияның ең жоғары басқару органы – ҚКП Саяси бюросының тұрақты комитетінің мүшесі, ал 2003–2013 жылдары Халық саяси кеңесшіл конференциясының Ұлттық комитетінің төрағасы болды. Мамандығы инженер Цзя 1985 жылы Фуцзянь провинциясында саяси мансабын бастады. Ол сол жерде сатылап жоғарылап, Юаньхуа жанжалы кезінде провинцияны басқарды. 1996 жылы Цзя Пекин қаласының мэрі, сосын партия басшысы болып тағайындалды. Көп жағдайда сол кездегі Бас хатшы Цзян Цзэминьмен арадағы қолдауының арқасында Цзя 1997 жылы Политбюроға енді және келесі он бес жыл бойы Қытайдың саяси элитасының маңызды тұлғасы болды. 2013 жылы зейнетке шықты.

Саяси мансап

Цзя Циньлин 13 наурызда 1940 жылы Хэбэй провинциясының Цзяохэ (қазіргі Боту) округіне қарасты ауылдық жерде қарапайым шаруа отбасында дүниеге келді. Академиялық қабілетінің арқасында Шицзячжуан өндірістік басқару мектебіне оқуға түсіп, өнеркәсіптік кәсіпорынды жоспарлау мамандығын меңгерді. 1958 жылдан бастап Хэбэй технология институтында (қазіргі Хэбэй технология университеті) электр қозғалтқыштары мен құрылғыларын жасау және өндіруді оқыды. 1962 жылы бітірген соң Бірінші машина жасау министрлігінде техник болып жұмысқа орналасты және Коммунистік жастар лигасына қатысты. Мәдени революция кезінде Цзя білімді әріптестерімен бірге Цзянси провинциясының Фэнсин округіндегі Бірінші машина жасау министрлігінің 7 мамыр кадрлар мектебінде қолмен жұмыс істеді. 1971 жылы Бірінші машина жасау индустриясы министрлігінің Саясатты зерттеу кеңсесінде жұмыс істей бастады. 1973 жылы Бірінші машина жасау министрлігінің өнімдерді басқару бюросының бастығы болып тағайындалды. 1978 жылы Қытайдың Ұлттық машиналар мен жабдықтарды импорттау-экспорттау корпорациясының бас директоры болды. 1983 жылы Тайюань ауыр машина жасау зауытының директоры және партия ұйымының хатшысы қызметтерін атқарды. Коммунистік партияның бүкіл елдегі лауазым иелерін жасартып, білімді ету жөніндегі жалпыұлттық күш-жігерінің аясында 1985 жылы Цзя аймақтық саясатқа қадам басып, Фуцзянь провинциялық партия комитетінің тұрақты отырысына қабылданды және партия комитеті хатшысының орынбасары болды. Кейіннен Фуцзянь провинциясындағы партия ұйымын басқарды. 1990 жылы Фуцзянь провинциясының әкімі міндетін атқарушы болып тағайындалып, 1991 жылы бекітілді. 1993 жылы Цзя Фуцзянь провинциясының Коммунистік партия комитетінің хатшысы болып тағайындалды, бұл жағалаудағы провинцияның ең жоғары лауазымы еді. Цзя Фуцзянь провинциясының партия комитетінің хатшысы болған кезде, қазіргі Бас хатшы Си Цзиньпин 1996 жылдан бастап Фуцзянь провинциясының партия комитеті хатшысының орынбасары болды. Цзяның Қытай Халық саяси кеңесші конференциясының төрағасы ретіндегі рәсімдік лауазымы оны саяси жүйедегі консультативтік жоғары палатаның ресми басымдықтар тізімінде төртінші орынға қойды, бірақ бұл лауазымның билігі өте шектеулі екені, тіпті тоғыз тұрақты комитет мүшесінің арасындағы ең беделсізі болуы мүмкін екені қабылданды. Цзя Циньлин – Чжао Цзыянның қосылу рәсіміне қатысқан ең жоғары лауазымды қытай шенеунігі болды. Ху Цзиньтао билікке келгеннен кейін Цзяға Тайвань саясатын үйлестіру жұмысы тапсырылған сияқты. 2007 жылы Цзя 17-ші партия съезінде 17-ші Политбюроның тұрақты комитетіне қайтадан сайланды. Съезге дейін Цзяның Юаньхуа жанжалы кезінде Фуцзянь провинциясының партия басшысы болған кезеңдегі күмәнді істеріне байланысты сайлаудан шығарылуы мүмкін деген болжамдар тарады. Алайда, негізінен Цзян Цзэминьнің қолдауының арқасында Цзя тағы бір мерзімге осы құрамда қала алды. Цзяның немересі Ли Цзыдань (李紫丹) мен күйеуі Ли Пактамның қаржылық мәмілелері Панама құжаттарында жарияланды. Ли Цзыдань 2009 жылы Париждегі Крилон қонақүйінде өткен дебютанттар кешінде Каролина Эррераның дизайнерлік көйлегімен көзге түскені үшін қытайлық басылымдарда жарияланды.