Кіріспе
Қытайдың премьер-министрі 2003-2013 жылдар аралығында, футболшы Вэнь Цзябао (15 қыркүйек 1942 жылы туған) – Қытайдың 2003-2013 жылдар аралығында премьер-министрі қызметін атқарған зейнеткер саясаткер. Үкімет басшысы ретінде Вэнь Қытайдың экономикалық саясатының негізгі тұлғасы деп есептелді. 2002 жылдан 2012 жылға дейін ол Қытай Коммунистік партиясының Саяси бюросының тұрақты комитетіне мүше болды, бұл елдің де-факто жоғары билік органы және он мүше ішінде үшінші орында болды, бас хатшы Ху Цзиньтао мен Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитетінің төрағасы Ву Банггуодан кейін. 1986-1993 жылдар аралығында ол Қытай Коммунистік партиясының Бас кеңсесінің директоры болып жұмыс істеді және 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтар мен қырғын кезінде партияның бас хатшысы Чжао Цзияңның жеке хатшысы ретінде бірге болды. Ол кезде Чжао наразылық білдірген студенттерді алаңды тастауға шақырды, содан кейін ол партия ішіндегі лауазымынан алынды. 1998 жылы Вэнь өзінің ұстазы премьер-министр Чжу Ронгжидің басшылығымен вице-премьер лауазымына тағайындалды және ауыл шаруашылығы мен қаржы салаларын басқарды. Вэнь отандық және шетелдік БАҚ-та «халық премьері» деп аталды. Үлкен қалалар мен бай жағалау аймақтарындағы ЖІӨ өсіміне назар аударғанның орнына, Вэнь шаруалар мен көшпенді жұмысшылар үшін тиімді саясатты қолдауды ұсынды. Вэнь үкіметі ауыл шаруашылығы салығын азайтып, ауқымды инфрақұрылымдық жобаларды іске қосты. 2008 жылғы әлемдік қаржы дағдарысынан кейін Вэнь үкіметі ынталандыру бағдарламасының бөлігі ретінде экономикаға төрт триллион юань инвестициялады. Коммунистік партияның реформалық қанатының жетекші мүшесі ретінде танылған Вэньнің отбасы үкіметте қызмет еткен кезінде үлкен қор жинағаны үшін журналистердің назарында болды, бұл оның зейнетке шығар алдындағы беделіне нөсанды тудырды. Ол 2013 жылы қызметтен кетті, оның орнын Ли Кэцян басты.
the footballer
Wen Jiabao (born 15 September 1942) is a Chinese retired politician who served as the premier of China from 2003 to 2013. In his capacity as head of government, Wen was regarded as the leading figure behind China's economic policy. From 2002 to 2012, he held membership in the Politburo Standing Committee of the Chinese Communist Party, the country's de facto top power organ, where he was ranked third out of nine members and after general secretary Hu Jintao and Wu Bangguo, chairman of the Standing Committee of the National People's Congress. He worked as the director of the General Office of the Chinese Communist Party between 1986 and 1993, and accompanied Party general secretary Zhao Ziyang as Zhao's personal secretary to Tiananmen Square during the 1989 Tiananmen Square protests and massacre, where Zhao called on protesting students to leave the square and after which Zhao was removed from his position within the Party. In 1998, Wen was promoted to the post of Vice Premier under Premier Zhu Rongji, his mentor, and oversaw the broad portfolios of agriculture and finance. Wen was dubbed "the people's premier" by both domestic and foreign media. Instead of concentrating on GDP growth in large cities and rich coastal areas, Wen advocated for advancing policies considered more favorable towards farmers and migrant workers. Wen's government reduced agricultural taxes and pursued ambitious infrastructure projects. Following the global financial crisis of 2008, Wen's government injected four trillion yuan into the economy as part of a stimulus program. Seen as the leading member of the reform wing of the Communist Party, Wen's family came under scrutiny by investigative journalists for having accumulated a massive fortune during his time in government, casting a cloud over his legacy shortly prior to his retirement. He left office in 2013 and was succeeded by Li Keqiang.
Ерте өмір және білім
Тяньцзинь қаласының Бейчен ауданында туған Вэнь Цзябао Нанькай жоғары мектебін бітірген, сол жерден Қытай Халық Республикасының тұңғыш премьер-министрі Чжоу Энлай да бітірген. Вэнь 1960-1965 жылдары геологиялық барлау және іздеу мамандығы бойынша Пекин геология институтында (қазіргі Қытай геологиялық ғылымдар университеті) бакалавр білімін алды. Содан кейін, 1965-1968 жылдары геологиялық құрылым саласында аспирантураны бітірді. Вэнь 1965 жылдың сәуір айында студент кезінде Қытай Коммунистік партиясына мүше болды. Оның атасының інісі Сыртқы істер министрлігінде (FMPRC) дипломат болып жұмыс істеген.
Ерте мансап
Жоғары оқу орнын бітіргеннен кейін, ол өзінің еңбек жолын Ганьсу провинциясының геология бюросында бастады. 1968-1978 жылдары Ганьсу провинциялық геологиялық бюросының геомеханикалық зерттеу тобының төрағасы және оның саяси бөлімінің басшысы болды. Вэнь билікке жетіп, Ганьсу провинциялық геологиялық бюросының басшысы, кейін геология және минералдық ресурстар вице-министрі болды. 1985 жылы Вэнь сол кездегі ҚКП бас хатшысы Ху Яобанның назарына ілігіп, Орталық Комитет пен Политбюро қатарына қосылды. 1989 жылдан кейін Вэнь Ху Яобанға немесе Чжао Цзяньға жақын болды ма деген пікірлер айтылды, бірақ Вэнь 2010 жылы жариялаған «Хинь-Иге оралғанда Ху Яобанды еске алу» атты мақаласы арқылы Худың қолдауында болғанын ишараттады. Вэнь Пекинге жұмысқа көтерілгеннен кейін Партияның Бас істер басқармасының бастығы болып қызмет етті, бұл орган партия жетекшілерінің күнделікті жұмысын қадағалап отырды. Ол осы лауазымда сегіз жыл қызмет етті. Вэнь мансабында көптеген ізбасарлар желісін құрды. Осы кезеңде Вэнь күшті әкімші және технократ ретінде танылды, ол ұқыптылығымен, біліктілігімен және нақты нәтижелерге ұмтылуымен көзге түсті. Қызметтен келе жатқан премьер-министр Чжу Ронгжи Вэньге деген құрметін білдіріп, 1998 жылдан бастап оған вице-премьер кеңсесінде ауыл шаруашылығы, қаржы және экологиялық саясатты бақылау міндетін тапсырды, бұл Қытайдың Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруге дайындалу кезеңінде өте маңызды болып саналды. Вэнь 1998 жылдан 2002 жылға дейін Орталық қаржы жұмысы комиссиясының хатшысы болды. 1990 жылдардың соңында Вэнь мен Чжан Пейли «Пин Ан» сақтандыру компаниясының негізгі инвесторы және негізін қалаушысы болды, ол Гонконгтық магнат Чен Ю Тунның отбасының көмегімен жылжымайтын мүлік фирмасы «Жаңа әлемді дамыту» арқылы құрылды.
Тьянаньмэнь тазалауының аман қалғандары
Веннің ең маңызды саяси қайта жаңғыруы 1989 жылы Тяньаньмэнь алаңында наразылық білдіріп тұрған студенттерді көру үшін Жаомен бірге барғаннан кейін болды. Жаодан ерекшелігі, ол бірнеше күннен кейін "өрескел бағынбаушылық" көрсеткені үшін партиядан қуылды және 2005 жылдың қаңтарында қайтыс болғанға дейін Бейжіңде үй қамауында өмір сүрді, ал Вэн наразылықтардың саяси салдарынан аман қалды.
Екінші мерзімдік премьер-министр қызметі
2008 жылғы 16 наурызда Вэнь Цзябао екінші бес жылдық мерзімге премьер-министр болып тағайындалды. Ол көтеріліп келе жатқан инфляцияны басу және 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында елді әлемге таныстыруға күш салды. Ол 2003 жылғыдан қарағанда аз дауыс жинады, бұл премьер-министр лауазымының тіпті Қытайдың сайлау жүйесінің ресмилігінде де жау жаратуы мүмкін екенін көрсетеді. АҚШ-тағы экономикалық дағдарыс әлемді қамтып алған кезде Вэнь ауыр экономикалық қиындықтарға тап болды. Қытайдың тыныш емес аймақтарындағы әлеуметтік тұрақтылық және аймақтық белсенділік Вэньнің саяси күн тәртібінде маңызды орын алды. 2008 жылғы 18 наурызда Ұлттық халық конгресінен кейінгі баспасөз конференциясында Вэнь Тибеттегі зорлық-зомбылыққа Далай-ламаның қолдаушыларын кінәлап, үкімет саясатын ұстанып, Қытай қауіпсіздік күштері Лхаса көшелеріндегі тәртіпсіздіктерге және наразылықтарға ұстамдылық танытқанын айтты. 2008 жылғы Тибеттегі тәртіпсіздік кезінде Вэнь Қытай үкіметінің ресми өкілі болды және Далай-лама мен оның жақтастары "барлық сепаратистік қызметтен бас тартса" ғана келіссөздерге барудан бас тартты. 2010 жылғы 12 қарашада Гуанчжоуда өткен Азия ойындарының ашылу салтанатында Вэнь Азия ойындарын ашқан мемлекет басшысы емес бірінші адам болды. Қытайдың премьер-министрі ретіндегі соңғы сөзінде Вэнь елде байлар мен кедейлер арасындағы өсіп келе жатқан теңсіздік, бақылаусыз қоршаған ортаның нашарлауы және теңгерімсіз экономикалық өсудің тудыратын тәуекелдері туралы ескертті.
2008 жылғы Сычуань жер сілкінісіне қарсы шаралар
Премьер-министр Вэнь Цзябаоның танымалдылығы Сычуаньдағы апат болғаннан кейін бірнеше сағаттың ішінде апат аймағына барған кезде едәуір артты. Сонымен қатар, интернет форумдарында және шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарында 2008 жылғы жер сілкінісін ғылыми түрде болжау мүмкіндігі туралы әңгімелер тарады. Вэнь – ғылыми болжамды жариялауға тырысқан және оны халыққа жеткізген Қытайдың жоғары лауазымды жалғыз басшысы деп аталып, бірақ Политбюроның тұрақты комитетінің басқа мүшелері оған кедергі келтіргені айтылды.
2009 жылғы ҰКП
2009 жылғы Ұлттық халық конгресі шақырылғанға дейін, 28 ақпанда премьер-министр Вэнь Цзябао Қытайдың ресми үкіметтік веб-сайты gov.cn және ресми Синьхуа ақпарат агенттігі ұйымдастырған онлайн бейне-конференция арқылы сұрақтарға жауап берді. Конференция барысында Вэнь үкіметтің ашықтығын қолдады және бұл оқиғаға қаншалықты нервозды екенін айтты. Ол көптеген қытай интернет-пайдаланушыларынан келіп түскен сұрақтардың ішінде әлемдік қаржылық дағдарыс сияқты маңызды экономикалық мәселелерге қатыстыларын таңдап жауап берді. Конгресте Вэнь 2009 жылы ЖІӨ өсімі 8%-дан төмен болмайтынын жеткізді. Жаңа ынталандыру пакетін ұсынбады және 1,18 триллион юань көлеміндегі орталық үкімет шығындарының бір бөлігі тікелей экономикаға жұмсалмайды деген қауесеттерді жоққа шығарды. Сондай-ақ, ол АҚШ қазыналық облигацияларындағы Пекиннің активтерінің қауіпсіздігіне алаңдаушылық білдірді. Ерекше жағдай ретінде, Вэнь Тайваньға баруға қызығушылық танытып, "қадам баса алмаса, тіпті жырқырап баратынын" айтты.
Сыртқы саясат
Вен Цзябао Қытайдың сыртқы саясатының ұстанымдарын ілгерілетуде маңызды рөл атқарды және Қытайдың экономикалық күші кеңейген сайын әлемдік аренада көріне бастады. Ол 2009 жылдың 4 қазанында Солтүстік Кореяға ресми жұмыс сапарымен барды, бұл 1991 жылы Ли Пэннің сапарынан кейін Қытай премьерінің Солтүстік Кореяға алғашқы рет баруы болды. Ол Пхеньян әуежайында денсаулығы нашарлаған Солтүстік Корея жетекшісі Ким Чен Ылды қарсы алды. Ким әуежайға келген шетелдік қонақтарды өзі қарсы алуға сирек келісетін. Reuters бұл Солтүстік Кореяның Қытайға қолдау білдіруі және елдің Қытаймен жақсы қарым-қатынас орнатуға мүдделі екендігінің белгісі деп сапты. Вэнь 2009 жылдың қараша айының соңында Қытай-Еуропалық Одақ конференциясында Еуропалық Одақ басшыларымен кездесті, онда Қытай юанын қайта бағалау және валюталық саясатын қайта қарау туралы ұсыныстарды қабылдамай, кері қайтарды. Вэнь Нанкин қаласында: "Кейбір елдер бір жағынан Қытайды валютасын құндыландыруға қысым көрсетсе, екінші жағынан Қытайға қарсы түрлі формадағы сауда протекционизмін қолданады" деді. Желтоқсан айында, Канада премьер-министрі Стивен Харпердің Қытайға жасаған жұмыс сапары барысында Вэнь: "Бұл сіздің Қытайға алғашқы сапарыңыз және Қытай премьер-министрі мен Канада премьер-министрі арасындағы соңғы бес жылдағы алғашқы кездесу. Қытай-Канада қарым-қатынасы үшін бес жыл – тым ұзақ мерзім" деді. Алайда, Вэнь Харперді сынаған деген интерпретация кейбір газеттердегі редакциялық мақалаларда күмәндандырылды. Вэнь сондай-ақ 2009 жылғы БҰҰ Климат өзгеруі жөніндегі конференциясына қатысып, АҚШ президенті Барак Обамамен екі рет кездесіп, эмиссияны төмендету жөніндегі міндетті емес келісімге қол жеткізді.
Саяси көзқарастар
Отандық және шетелдік БАҚ Вэньді «популист» деп сипаттады және қарапайым халықтың қажеттіліктерін жақсы түсінетін адам ретінде көрсетті. Көптеген әлеуметтік мәселелерде Вэнь орташа көзқарас ұстанды, оның саясаты әкімшіліктің жетекші идеологиясы – Ғылыми даму тұжырымдамасына негізделген, бұл тұжырым қоғамдық келісімді қамтамасыз етуді көздейді. Премьер-министрлік лауазымының алғашқы мерзімінде Вэньнің саяси реформаларға қатысты көзқарасы белгісіз болды. Ол «Қытайда социалистік жүйе келесі 100 жылға жалғасады» деп мәлімдеді, бірақ кейін 2007 жылғы Ұлттық халық конгресінде өткен баспасөз конференциясында «демократия – социалистік жүйенің негізгі мақсаттарының бірі» деді. 2008 жылдың қыркүйегіндегі сұхбатында Вэнь Қытайдағы демократиялық жүйені жетілдіру қажеттігін мойындады, онда билік «шын мәнінде халыққа тиесілі» болуы керек, тәуелсіз сот жүйесін құру және үкіметтің халықтың сынына құлақ беруі тиіс. Вэнь, бұрынғы премьер-министр Чжао Цзыянның одақтасы саналды, оның саяси оңалтуын қолдаған болуы мүмкін, бірақ премьер-министрлік қызметі кезінде Чжао туралы көпшілік алдында сирек айтқан. CNN телеарнасының сұрағына жауап бергенде, Вэнь алдағы 25 жылда Қытайда еркін сайлаулар өткізілетінін «болжау қиын» деді. Тайвань мәселесінде ол кезең-кезеңімен келіссөздер жүргізуге сенетінін айтты. Тибет мәселесінде ол партиялық бағытты ұстанды, қуғынға ұшыраған Далай-ламаны «айырықшылдық зорлық-зомбылықты» қоздырды деп айыптады. text=Ғылым, демократия, құқықтық үстемдік, бостандық және адам құқықтары капитализмге ғана тән ұғымдар емес. Олар адамзат тарихының ұзақ процесінде ұстанған ортақ құндылықтар және адамзат өркениетінің жемісі. Тек әртүрлі тарихи кезеңдерде және әртүрлі елдерде олар әртүрлі жолдармен және түрлерде жүзеге асырылады. 2007 жылдың басында Синьхуа агенттігі ұлттық даму бағыты туралы мақалалар жариялады. Мақалалардың авторлығы Вэнь Цзябаоға, әсіресе 26 ақпандағы «Социализмнің бастапқы кезеңіндегі біздің тарихи міндеттеріміз және Қытайдың сыртқы саясатына қатысты бірнеше мәселелер» деген мақалаға жатқызылды. Мақалада Вэньнің әлемдік істердегі «бейбітшілік доктринасы» және әлеуметтік демократияны дамытуға, жалпыға ортақ құндылықтарды қолдауға бейімділігі көрсетілді. Бұл Вэньдің ресми партиялық бағыттан өзгеше көзқарастары бар екендігіне күдік тудырды – құндылықтардың салыстырмалылығы және «қытайлық құндылықтардың» міндетті түрде «батыстық құндылықтармен» бірдей емес екендігі, сондай-ақ жалпыға ортақ құндылықтардың мәнсіз ұғым екендігі туралы. Бұл пікірталас қазіргі таңда Қытайдың саяси ортасында қызу жүріп жатыр. Қытай Әлеуметтік ғылымдар академиясының президенті Чэнь Куйюань сияқты неомарксистік ойшылдар Вэньнің жалпыға ортақ құндылықтарды қолдауын сынап, бұл қытайлық құндылықтар мен ойлауды «кемсіз» деп есептелетін батыстық нормаларға қарағанда төмен балама ретінде қарастыратынын айтады. Кейбір сарапшылар Вэньді Қытайдың билеуші элитасының либералды дауысы деп санайды. Вэнь сөздерінде және шетелдік тілшілермен сұхбаттарында демократия мен азаттық туралы ашық айтты, бірақ оның көп бөлігі «сезімтал» пікірлер деп танылып, мемлекеттік БАҚ-та цензураланды. 2009 жылы партияның ішкі конференциясында Вэнь «сөйлеген адам қылмыскер емес, тыңдаған адам ескертілген» деген (бұл классикалық «Ши Цзин» шығармасына сілтеме) деп атап өтті, бұл туралы Синьхуа және басқа да мемлекеттік желілерде хабарланды. Оның бұл сөзі интернет қолданушылары арасында пікірталас тудырды, өйткені бұл Коммунистік партияның, әсіресе қарсы пікірлерді басудағы практикасына қайшы келді. Сарапшылар Вэньдің бұл хабары партия мүшелеріне, жалпы жұртшылыққа емес, арналғанын атап өтті, өйткені Вэнь Ху Цзиньтао билікке келгеннен бері сөз бостандығы нашарлап, Қытайдың саяси ландшафтына және халықаралық беделіне кері әсер еткенін айтады. Оның пікірлері сонымен қатар Қытайдың саяси ортасында кең таралған «жалған сөйлеу» мәселесіне қатысты, шенеуніктердің шындықты айтудан қорқуынан туындайтын жүйелік және институционалдық проблемаларды шешуге бағытталған. Вэньнің пікірлері мемлекеттік БАҚ-та кеңінен цензураланды, бірақ қазан айында 23 партия ақсақалдары тобы оған қолдау көрсетті, олар Ұлттық халық конгресіне жолдаған ашық хатында Вэньнің пікірлерін цензуралауды айыптады. 2008 жылы CNN Global Public Square телеарнасының Fareed Zakaria бағдарламасына берген сұхбатында Вэнь келесідей мәлімдеме жасады: «Мен өзімнің саяси идеалдарымды төрт сөйлеммен қорытындыладым. Баршаның қадір-қасиетпен бақытты өмір сүруіне мүмкіндік беру. Баршаның қауіпсіздігіне және сенімділігіне кепілдік беру. Қоғамның әділдік пен теңдікке негізделгеніне көз жеткізу. Баршаның болашаққа сенуіне мүмкіндік беру. Қоғамдағы түрлі пікірлер мен көзқарастарға қарамастан, және қандай да бір қарсылықтарға қарамастан, мен осы идеалдарға сәйкес әрекет етемін және өз мүмкіндіктерімнің шегінде саяси реформаларды ілгерілетемін. Мен сіздерге осы пікірімді нығайту үшін екі сөйлем айтқым келеді. Мен қатты жел мен ащы жаңбырға қарамастан құламаймын, және өмірімнің соңғы күніне дейін мойынсұнбаймын». Партия ішіндегілердің мәліметтеріне сәйкес, Вэнь 1989 жылғы Тяньаньмэн алаңындағы наразылықтардың саяси оңалтуын қолдауға тырысып жатыр.
Xinhua published articles in early 2007 on the direction of national development. The authorship of the articles was attributed separately to Wen Jiabao, particularly 26 February piece "Our Historical Tasks at the Primary Stage of Socialism and Several Issues Concerning China's Foreign Policy". The article advanced Wen's "peace doctrine" in global affairs, as well as what appeared to be inclinations towards fostering social democracy and advocacy of universal values. This was suspected as a sign that Wen has some differing viewpoints to the official party line – that values are relativistic and that "Chinese values" are not necessarily the same as "Western values," and that universal values is thus an empty concept. The debate continues to rage in Chinese political circles today, with neo leftist thinkers such as Chinese Academy of Social Sciences President Chen Kuiyuan criticizing Wen's advocacy of universal values, saying that it relegates Chinese values and thinking as an inferior alternative to supposedly more "correct" Western norms. Wen is perceived by some observers as a liberal voice in China's ruling elite. Wen has openly talked about democracy and increased freedoms in his speeches and interviews with foreign correspondents, although much of it was deemed "sensitive" commentary and censored in state media. Wen remarked that "someone who speaks is not a criminal, someone who listens is duly warned" (, which alludes to the classical work Shi Jing) at an internal party conference in 2009, an event reported on Xinhua and other state networks. His remarks triggered debate from netizens, as it seemed to contravene the practices of the Communist Party, particularly in its suppression of dissent. Analysts noted that Wen's message was aimed at party members, and not necessarily the general public because Wen believes freedom of speech has deteriorated since Hu Jintao's accession to power and has negatively affected China's political landscape and international reputation. His comments also ostensibly addressed the pervasive "fake talking" present in Chinese political circles, in an attempt to curb systemic and institutional woes stemming from officials who are afraid to speak the truth. Wen's comments were largely censored in state media, but he gained support from a group of some 23 party elders in October, who denounced the authorities' censorship of Wen's remarks in an open letter to the National People's Congress. In an interview with Fareed Zakaria on CNN's Global Public Square television program aired in 2008, Wen made the following statement: "I have summed up my political ideals into the following four sentences. To let everyone lead a happy life with dignity. To let everyone feel safe and secure. To let the society be one with equity and justice. And to let everyone have confidence in the future. In spite of the various discussions and views in the society, and in spite of some resistance, I will act in accordance with these ideals unswervingly, and advance within the realm of my capabilities political restructuring. I will like to tell you the following two sentences to reinforce my view on this point. I will not fall in spite of the strong wind and harsh rain, and I will not yield until the last day of my life." There is also indication from party insiders that Wen has been pushing the case for the political rehabilitation of the Tiananmen Square protests of 1989.
Қоғамдық имидж және саяси ықпал
Көптеген бақылаушылар Вэньді популист деп сипаттады. Оның жылдам әрекеттері және түрлі апаттар болған жерлерге сапарлары, соның ішінде 2008 жылғы Сычуань жер сілкінісі, оған халықтың өмірімен байланысты, жақын тұрған көшбасшы ретінде зор бедел әкелді. Вэньнің қоғамдық беделін қытайдық диссидент Ю Цзе сынға алды, ол Вэньнің сөздерінің шындықтан алыс және мәнсіз екенін айтты. Ю сияқты диссиденттер Вэньдің қытайлық БАҚ-та жиі пайда болуын, халықтың назарын нақты мәселелерден аудару үшін жасалған, мұқият жоспарланған жарнамалық кампания деп санайды. Олардың пікірінше, Вэньдің харизматикалық қасиеттерін пайдаланып, үкімет халықтың наразылығын басу үшін жүйелік проблемаларға сыртқы жақтан әдемі шешімдер ұсынуды көздейді. Сондай-ақ, Вэньнің айтқандарының көбісі іске аспайтынын атап көрсетеді. Ал демократияны жақтаған Ли Датоң Associated Press агенттігіне берген сұхбатында: «Қытайдың жоғары лауазымды басшыларының ішінде демократия туралы кім сөйлейді? Әлемдік құндылықтар мен бостандық туралы кім айтады? Вэнь – жалғыз адам», деді. Ли Вэньдің демократиялық реформаға шынайы ұмтылысын білдіргенімен, ішкі қарсылықтардың салдарынан маңызды шешімдер қабылдауға мүмкіндігі жоқ деп санайды. Вэньнің отбасы мүшелері де Қытайдан тыс жерлерде қалың жұрттың әңгімесіне айналып, тексеруге түсті. Тайваньдық БАҚ оның әйелінің зергерлік бизнесінен тапқан жеке кірістері туралы болжамдар жасады, ал Financial Times Вэньнің ұлы Вэнь Юнсун құрған New Horizon Capital атты жеке инвестициялық компаниясы туралы хабарлады. Қытай үкіметінің басшысы болған кезінде Вэнь Цзябао әлемдегі ең ықпалды мемлекет қайраткерлерінің бірі саналды. 2006 жылы ол Time 100 тізіміне енді. 2009 жылы Вэнь 2000 жылдан бері АҚШ экономикасына ең көп әсер еткен он адамның тізіміне, ABC телеарнасының нұсқасы бойынша, енді және американдық емес жалғыз адам болды. Сонымен қатар, Вэнь 2010 жылы Eurasia Group саяси тәуекелдерді зерттеу және консалтингтік фирмасы жариялаған «Құдайы қорғасын 10 көшбасшы» тізімінде бірінші орынды иеленді. АҚШ президенті Барак Обама екінші орынға табан тіреді. 2010 жылдың тамызында Вэнь Newsweek журналының «Халықтың адамы» деп танылды. 2010 жылдың қазан айында Вэнь Цзябао Time журналының мұқабасында «Вэньнің әлемі» деген тақырыппен жарияланды. 2011 жылы Вэнь Forbes журналының «Әлемдегі ең қуатты адамдар» тізімінде 14-ші орынға ие болды. 2021 жылы қытай билігі Вэнь Цзябаоның анасына арнап, Макао Herald газетінде жазған құрметті сөздерін цензуралады.
Жеке өмірі мен отбасылық байлығы
Вэнь Цзябао Жан Пейлиге үйленген. Жан – зергерлік бұйымдар сарапшысы және елдің алмаз саудасында маңызды рөл атқарған. Ол Вэньмен көпшілік алдында сирек көрінеді. Олардың Уэн Юнсонг есімді ұлы және Уэн Ручун (Лили Чанг) есімді қызы бар. 2012 жылдың қазан айында The New York Times газеті Вэннің отбасы премьер болған кезінде кем дегенде 2,7 миллиард АҚШ долларына бағалы қаржылық активтерге ие болғанын хабарлады. Вэннің отбасын өкілдік ететін адвокаттар да бұл хабарламаның дұрыс еместігін жоққа шығарды. Вэн жеке өзі Политбюроның Тұрақты комитетіне арыз жолдап, бұл мәлімдемеге қатысты тергеу жүргізуді және отбасының активтерін жария етуге дайын екенін білдірді. Қытайдың Мемлекеттік басқару академиясының профессоры Чжу Лицзя бұл Вэннің «Ашық заңды» қабылдауға ықпал етуге жасаған соңғы тытырылуы болуы мүмкін деп санайды. Гонконг баптистік университетінің профессоры Жан-Пьер Кабестан хабарламаның уақытын сұраққа тартып, «Бо Силайға жақын адамдар реформаторларға қарсы науқан ұйымдастырып жатқан сияқты» деген пікір білдірді. Вэнге іштен тыйылуға бейімділік тән дейді. Ол өміріндегі жалғыз өкінішінің – механикалық қоробкасы бар көлікті жүргізуді үйренбегендігі екенін айтты. Вэн саяси және дипломатиялық мәселелерді жеткізу үшін, журналистерге жауап бергенде немесе сөз сөйлегенде қытай поэзиясын шебер қолданатынымен белгілі.