Кіріспе
Нью-Йорк штатының Клинтон округінің орталығы және әкімшілік орталығы, Платтсбург қаласы, 1812 жылғы соғыстағы Платтсбург шайқасының өтетін жері болды. Бұл Американың маңызды жеңісі болды және Солтүстік Америка Біріккен Штаттарындағы жауынгерлік әрекеттердің аяқталуын белгіледі. Тарихының көп бөлігінде маңызды әскери бекініс болып келді, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі ең ірі азаматтық әскери оқу лагерлерінің бірін қабылдады, сондай-ақ Платтсбург әуе күштері базасы, Суық соғыс кезеңінің көп бөлігінде Стратегиялық әуе қолбасшылығының Шығыс жағалауындағы операциялық орталығы болды. 1990 жылдары базаны азаматтық әуежайға айналдыру Суық соғыстың аяқталу кезеңіндегі базаларды қайта құру және жабу процесінің нәтижесі болды. Бүгінде ол аймақтың экономикалық дамуының орталығы болып табылады. Қала бірнеше рет Financial Times тобының «Болашақтың 10 үздік шағын қаласы» тізіміне енді.
Plattsburgh was the site of the amphibious Battle of Plattsburgh in the War of 1812, a key American victory that marked the end of hostilities in the Northern United States. It has been an important military outpost for much of its history, from hosting one of the largest Citizens' Military Training Camps prior to World War I, and Plattsburgh Air Force Base, the east coast center of operations for the Strategic Air Command during much of the Cold War period. The conversion of the base to a civilian airport in the 1990s resulted from the Base Realignment and Closure process during the wind down of the Cold War, and today it serves as a hub for economic development for the region. The city was named one of the Financial Times Top 10 Micro City of the Future several times.
Микрополитендік статистикалық аймақ
Платсбург қаласы – Платсбург шағын статистикалық аймағының (МСА) халқы шоғырланған орталығы және округ орталығы болып табылады. 2010 жылғы халық санауы бойынша аймақтың халқы 82 128 адамды құрайды. АҚШ үкіметі анықтаған Платсбург аймағын көрсететін статистикалық аймақ ретінде, Платсбург МСА Клинтон округінің жақын маңдағы барлық елді мекендерін қамтиды.
Американың басқаруындағы Платсбургтің құрылуы
Платсбургті 1785 жылы Джордж Клинтон жер бергеннен кейін Зефания Плат құрды. Нью-Йорк штатының Пакипси қаласынан келген Плат, Американдық революциялық соғыстағы жеңістен кейін Сент-Лоуренс өзені және Шамплейн көлі аңғарларындағы жаңадан пайда болатын американдық мүдделерді қорғау мақсатында Платсбург қаласын негіздеді. 1785 жылы американдық орталық билік Платсбургті ресми түрде жариялады.
Платсбург қаласынан бөлінді
1815 жылдың 3 наурызында Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы бұрын қаланың шығыс бөлігі болған аймақтан Платтсбург ауылын құру туралы акт қабылдады. Сол жылдың 2 мамырында алғашқы ауылдық сайлаулар өтті. Ауыл 1903 жылы қала мәртебесіне ие болды.
Ерекше тарихи оқиғалар
Оның маңызды орналасуы, маңызды су жолында және Канада-АҚШ шекарасына жақын болуы Платсбургті көптеген тарихи оқиғалардың орталығына айналдырды, соның ішінде Азаттық соғысының Валькур аралы шайқасы және 1812 жылғы Платсбург шайқасы; қалада 1812 жылғы соғыс мұражайы бар. Платсбург шайқасының маңызы зор, себебі ол британдық-канадалық және американдық күштер арасындағы соғыстың соңғы шайқасы болды. Платсбург мұғалімдер даярлайтын мектебі 1889 жылы құрылды. 1929 жылы өртенген соң үш жыл бойы қалалық әкімдікте орналасты. 1932 жылы колледж қазіргі Хокинс-холлға көшіп, қазіргі кампустың негізін қалады. 1948 жылы ол Нью-Йорк штатының Платсбург мемлекеттік университетіне айналды. Платсбург кіші лига бейсболының отаны болды. Plattsburgh Brewers командасы 1895 және 1907 жылдар аралығында Платсбургте орналасқан. Платсбург командалары Шығыс Халықаралық лигасының (1895), Халықаралық лигасының (1896), Солтүстік Нью-Йорк лигасының (1901–1905), Тәуелсіз Солтүстік лигасының (1906), Нью-Гэмпшир штаты лигасының (1907) және Вермонт штаты лигасының (1907) құрамында ойнады. Бейсбол даңқына енген Эдди Коллинс 1906 жылы Платсбургте ойнады. 1915 жылы Дайындық қозғалысы болашақ әскери қызметкерлерді даярлау үшін алғашқы және ең танымал оқу лагерін Платсбургте құрды. "Платсбург лагерьлері" 1915 және 1916 жылдары АҚШ армиясының шамамен 40 000 офицерін даярлады. Суық соғыс кезінде Платсбургте әскери мәселелер маңызды рөл атқарды, ол Платсбург әуе күштері базасының (PAFB) орналасқан жері болды және географиялық тиімділігіне байланысты Шығыс жағалауындағы Стратегиялық әуе күштерінің негізгі бөлімшесіне айналды. Базаның Шамплейн аңғарында (Адирондак тауларының жаңбырдан қорғалған бөлігінде) орналасуы жыл бойы тұрақты ауа райын қамтамасыз етті, бұл ұшулар мен қонулар үшін қауіпсіз болды. PAFB-да орналасқан 380-ші бомбалау, аэроғарыш және жанармай құю қанаттарының құрамында B-52 бомбалаушылары, жанармай құю "танкерлері" және FB-111 ұшақтары болды. Базаның үлкен ауданы бар және ол АҚШ-тағы ғарыш шаттлын қондыруға жеткілікті ұзындығы бар төрт әскери базаның бірі болды. 1961 жылдың 1 қыркүйегінде Платсбург әуе базасында 556 стратегиялық зымыран эскадрильясы құрылды. Эскадрилья 12 "Atlas F" континентаралық баллистикалық зымыраны қамтыды, олар Платсбург қаласын қоршаған 12 жер асты силосқа орналастырылды. Олардың он біреуі Нью-Йоркте, ал екеуі Шамплейн көлінен арғы жағында, Вермонт штатында орналасқан. Эскадрилья 1962 жылғы Куба зымыран дағдарысында белсенді рөл атқарды, президент Кеннедиге Никита Хрущевпен келіссөздер жүргізу үшін күшті құрал берді. 556 SMS-тің қызмет ету мерзімі салыстырмалы түрде қысқа болды, себебі "Atlas" сұйық отынмен жұмыс істейтін, қымбат және күтіп ұстау қиын жүйе болды. Қатты отынмен жұмыс істейтін "Minuteman" зымырандары пайдалануға берілгеннен кейін, "Atlas" және "Titan" сияқты сұйық отынмен жұмыс істейтін зымырандар қызметтен шығарылды. 556 SMS 1965 жылдың көктемінде таратыла бастады және сол жылдың соңында толыққанды аяқталды. Өте жақсы көрсеткені үшін көптеген наградаларға ие болғанына қарамастан, PAFB 1995 жылдың 29 қыркүйегінде, 1990 жылдардың басындағы ұлттық базаларды жабу кезеңінде жабылды, себебі әуе күштері Суық соғыстан кейінгі миссияларын қысқарта бастады. Базаның мүлігін қазір Платсбург әуе базасын қайта дамыту корпорациясы (PARC) басқарады және оны көптеген өнеркәсіптік өндірушілер мен коммерциялық әуе компаниялары пайдаланады. Платсбург Монреаль мен Квебек провинциясының оңтүстігінен келген туристер үшін әдемі демалыс орны болып қала береді. Nova Bus және басқалары.
Есімнің жазылуы
Платсбург кейде тарихи түрде Платсбург деп жазылады, "h" әрпін қалдырып. 1814 жылы АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы әйгілі теңіз шайқасына қатысты көптеген тарихи құжаттар Платсбург шайқасы деп аталады. Осының салдарынан, кейбір тарихи еңбектер соңғы жазу түрін пайдаланып жазылған. Мысалы, тарихшы және Иллинойстағы 1812 жылғы соғыс қоғамының бұрынғы президенті Джон Мелой Шталь 1918 жылы "Платсбург шайқасы: 1812 жылғы соғыстың және оның зерттелуі" атты кітабын жариялады. 1950 жылы Нью-Йорк штатының заң шығару нұсқаулығының редакторы, сол жылғы нұсқаулықты ұйымдастыруды жеңілдету мақсатында, АҚШ пошта қызметінен штаттың пошта бөлімшелерінің тізімін сұрады. Тізімді қарап шыққанда, әріптемедегі айырмашылық байқалды. Қалалық пошта басқармасына хабарласып, пошта органдары тергеу бастады. АҚШ пошта қызметінің деректеріне сәйкес, пошта бөлімшесінің аты бастапқыда Платсбург болған, бірақ 1828 жылы Платсбург деп өзгертілген. 1891 жылы Бас пошта меңгерушісі жаңа құрылған Америка Құрама Штаттарының Географиялық атаулар жөніндегі кеңесі белгілеген стандарттарды сақтауды бұйырды, ол "h" әрпін "бург" аяғымен бітетін жер-су атауларынан алып тастау керектігін шешті. Содан кейін жергілікті пошта қызметкерлері ауылдық пошта бөлімшесінің атын Платсбургке қайта өзгертті. 1951 жылғы тергеу нәтижесінде қалалық пошта бөлімшесінің аты қайтадан Платсбургке өзгертілді. Қаланың аты ешқашан өзгерген емес. Күні бүгінге дейін кейбір көрсеткіштер (оның ішінде АҚШ және Канада тас жолдарындағы көрсеткіштер, сондай-ақ Платсбург Амтрак станциясындағы көрсеткіштер және т.б.) "Платсбургке" жол көрсетеді. Сонымен қатар, үстінде "Платсбург банкі" деп жазылған бұрынғы банк ғимараты бар.
География және климат
Платсбург (44.695365, −73.458593) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 17,0 км² құрайды, оның ішінде 13,1 км² құрлық және 4,0 км² (23,40%) су алабын құрайды. Платсбург Нью-Йорк штатының солтүстік-шығыс бөлігінде, Камберленд басқышынан оңтүстікке қарай, Шамплен көлінің батыс жағалауында жатыр. Саранак өзені қаладан өтіп, Шамплен көліне құяды.
Білім
Қалада Нью-Йорк мемлекеттік университетінің (SUNY) жүйесіне кіретін либералды өнер университеті SUNY Plattsburgh және сондай-ақ SUNY жүйесінің құрамына кіретін Клинтон қауымдастық колледжі орналасқан. SUNY Plattsburgh 1889 жылы Plattsburgh State Normal School ретінде негізделгеннен бері қаланың бір бөлігі болып келеді. Бүгінде колледж шамамен 5500 бакалавр студентіне, 400 аспирантқа және 400-ге жуық оқытушыға қызмет көрсетеді. Қаладағы мемлекеттік мектептерде оқитын K–12 деңгейіндегі оқушылар Платсбург қалалық мектеп округімен қамтамасыз етіледі, ол бес мектепте 2000 оқушыны оқытады.
Теледидар
Платсбургте екі телеарна бар: WCFE TV, 57-арна – PBS мүшесі, және WPTZ, 5-арна – NBC филиалы. Бірақ WPTZ 2019 жылы бас кеңсесін Берлингтонға көшірді, ал Платсбургты кішкентай аймақтық спутниктік бюро ретінде қалдырды. Платсбург Вермонт штатының Берлингтон қаласымен ортақ медиа нарығының құрамына кіреді, бұл нарыққа WCAX TV (CBS, 3-арна), WVNY TV (ABC, 22-арна), WNNE (CW, 31-арна) және WFFF TV (Fox, 44-арна) телеарналары кіреді. Тұрғындар Монреаль, Квебек және басқа да канадалық телеарналардың таралым аймағында орналасқан. Осы канадалық телеарналардың кейбіреулері, соның ішінде CBFT DT, CBMT DT және CFCF DT, Платсбургті қамтитын Charter Communications кабельдік операторы арқылы қолжетімді.
Көлік
Қала Монреальден шамамен 60 минуттық жерде орналасқан, ал Монреаль – Канаданың халқы ең көп екінші қаласы және Квебектің ең ірі қаласы. Көптеген адамдар Канада-АҚШ шекарасы арқылы жұмысқа барып-келеді, ал Платсбург қаласы өзін "Монреальдің АҚШ-тағы қалалық аймағы" деп жарнамалайды. Нью-Йорк штаты Квебек үшін ең ірі сауда серіктесі болып табылады, жылдық сауда көлемі шамамен 6 миллиард долларды құрайды. Бұл жақындық Платсбургті оның мөлшеріне қарағанда ірі сауда орталығы ретінде маңызды етеді.
Автомобиль жолдары
Интерстейт 87 Платсбургті батыстан айналып өтеді, Монреалды Олбанимен және оңтүстікке қарайғы бағыттармен байланыстырады. Платсбург қаласына үш негізгі шығу қызмет көрсетеді, ал төртіншісі қаладағы Камберленд-Хед ауданына қызмет етеді. АҚШ 9-шы бағыты – қаланың шығыс жағынан өтетін солтүстік-оңтүстік тас жолы. Нью-Йорк штатының 3-шы бағыты – шығыс-батыс бағытындағы мемлекеттік тас жол, ол қалаға батыстан Корнелия көшесі арқылы кіреді, 22-шы бағытпен қиылысады, содан кейін 9-шы бағытта аяқталады. Нью-Йорк штатының 22-шы бағыты – солтүстік-оңтүстік мемлекеттік тас жолы, ол қалаға оңтүстік-батыстан кіреді, содан кейін солтүстікке бұрылып, 9-шы бағыттың батысына параллель жүреді. Қала орталығындағы 22-шы бағыттың бір бөлігі екі бөлікке бөлінген тас жол. Нью-Йорк штатының 314-ші бағыты – Платсбург қаласының солтүстік шекарасында орналасқан қысқа шығыс-батыс тас жолы, ол 87-ші мемлекетаралық автомагистральді Вермонтқа Гранд-Айл – Платсбург пароммен жалғастырады.
Темір жол
Амтрак, ұлттық жолаушылар теміржол жүйесі, Платсбургке қызмет көрсетеді. Монреаль мен Нью-Йорк қалалары арасында күн сайын екі бағытта "Адирондак" пойзы жүзеді.
Кеме
Платсбургтен үлкен ең жақын американдық қала - Берлингтон, Вермонт, оған пароммен немесе солтүстікке қарай Роузс-Пойнтта орналасқан көпір арқылы баруға болады. Камберленд Хедтен паром қызметі Шамплен көлі көлік компаниясы арқылы Гранд-Айлға қатынайды. Осы компания Порт-Кентте де маусымдық паром қызметін ұсынады, ол шамамен 10 миль оңтүстікке қарай орналасқан. Бұл соңғы паром Берлингтонға барады.
Ауа
Платсбург халықаралық әуежайы 1995 жылы жабылған бұрынғы Платсбург әуе күштері базасының ұшу-қону жолағын пайдаланады. Әуежай терминалы 2007 жылдың ақпан айында аяқталды және ғимарат 2007 жылдың 27 сәуірінде пайдалануға берілді. Платсбургтен тікелей рейстер Вашингтон қаласына жақын Дульс әуежайына, Форт-Лодердейлге, Орландоға, Флорида штатындағы Санкт-Петербургке және басқа да қалаларға орындалады. Платсбургтен ұшатын әуе компанияларына United Express және Allegiant Air кіреді. Платсбургке ұшуға деген сұраныстың өсуіне Монреаль, Квебек қаласынан келетін жолаушылар ағыны себеп болып отыр. Жылдық жалпы сұраныстың шамамен 80%-дан 85%-ын құрайтын Платсбург әуежайы өзін «Монреальдің америкалық әуежайы» деп таныстырады, себебі ол Монреальдің Оңтүстік жағалауының тұрғындарына Монреаль Пьер Эллиотт Трюдо халықаралық әуежайынан гөрі жақын орналасқан, тіпті шекарадан өту үшін жұмыс күндері 10, демалыс күндері 20 минутқа дейін күтуге түсуі мүмкін. FedEx Feeder жүк тасымалын ұсынады, ол Cessna Caravans ұшақтарымен ірі әуежайларға тасымалданатын жүктерді ұзақ қашықтыққа бағытталған рейстерге дайындап береді, ал UPS Embraer 110 турбовинтті ұшақтарымен ұқсас қызмет көрсетеді.
Автобус
Қалаға Клинтон округінің қоғамдық көлігі (қысқаша CCPT) қызмет көрсетеді. Округ бойынша автобус қызметі жолаушыларға қала және округ ішінде автобус маршруттарын ұсынады, бұл айналасындағы елді мекендерден жолаушылардың Платтсбургке және одан қатынауларына мүмкіндік береді. Бұл маршруттар аптасына бес күн жұмыс істейді, ал сенбі күндері қала ішіндегі саудалық шаттл ұсынылады. Жексенбі және маңызды мереке күндері автобус қызметі тоқтатылады. North Country Express (қысқаша NCE) Платтсбург пен Потсдам арасында күн сайын, ал Платтсбург пен Малоун арасында жексенбі күнін қоспағанда күн сайын қатынайды, бірнеше аялдама жасайды. Маңызды мерекелерде қызмет көрсетілмейді. Ал ұзақ қашықтыққа сапарлағысы келетіндер үшін Greyhound және Adirondack Trailways Монреаль және Албани қалаларына бірнеше рейс ұсынады.
Экономика
Өткен үш екі жылдық цикл ішінде Платсбург аймағы FDi рейтингінде Солтүстік және Оңтүстік Америкадағы болашақтың үздік 10 микроқаласы ретінде аталды. FDi – Лондонның Financial Times басылымы және ол әлемдік қалаларды түрлі санаттар бойынша бағалайды. 2015 жылы Платсбург экономикалық потенциал бойынша екінші орынды, адам капиталы және өмір салты бойынша бірінші орынды, бизнеске қатысты жағдайлар бойынша үшінші орынды, байланыс бойынша тоғызыншы орынды және тікелей шетелдік инвестициялар стратегиясы бойынша бірінші орынды алды. Клинтон округының ең ірі жұмыс берушілері: C. V. P. H. Медициналық орталығы, SUNY Plattsburgh, Клинтон округының әкімдігі, Wal Mart, Sam's Club, Advocacy and Resource Center, Платсбург қаласы және Swarovski Lighting. SUNY Plattsburgh әр қаржы жылында аймақтық экономикаға шамамен 300 миллион доллар үлес қосады. Аймақтағы басқа да ірі компаниялар: Bombardier Transportation, зауытта пойыз вагондары құрастырады; Norsk Titanium, титанды жылдам плазмалық шоғырландыру арқылы әуе-ғарыш өнеркәсібі үшін бөлшектер жасау мақсатында Платсбургте АҚШ филиалын ашты; сондай-ақ Nova Bus және Prevost, американдық нарық үшін автобустар өндіреді.
Фильмдер
Криминалдық фильм «Frozen River» (2008) Платсбург және оның төңірегінде түсірілді. Джо Кокердің «Mad Dogs & Englishmen» деректі фильмінен бір көрініс 1970 жылғы 7 сәуірде SUNY Plattsburgh-те өткен оның концертінің маңында және ішінде түсірілді. «Даннеморадан қашу» фильмінің бірнеше көріністері Платсбург қаласында түсірілді.
Музыка
Питер Фрэмптон ең көп сатылған "Frampton Comes Alive!" альбомының кейбір тректерінде өнер көрсетті және жазды. 1975 жылғы 22 қарашада ол Платсбург мемлекеттік университетінің кампусында өнер танытты. Студенттік қауымдастық демеушілік еткен бұл концерт Мемориал залында өтті. 1996 жылдың тамызында Шамплейн көлінің ар жағында, Вермонт штатының Берлингтон қаласында орналасқан Phish рок-тобы бұрынғы Платсбург әуе күштері базасында он күндік фестивальдерінің біріншісін өткізді. "The Clifford Ball" деп аталған фестиваль бүкіл елден 70 000 жанкүйерді қызықтырды, бұл Phish тобының сол кезге дейінгі ең ірі концерті және сол жылы АҚШ-тағы ең үлкен рок-концерті болды, онда топтың жеті жиынтығы орындалды. 2011 жылдың қыркүйегінде британдық-ирландтық One Direction тобы SUNY Plattsburgh кампусында "Gotta Be You" музыкалық видеосының бір бөлігін түсірді.
Теледидар
Mad Men 5-ші маусымдағы "Алыстағы жерлер" эпизодында Дон мен Меган Дрейпер Платтсбургтегі Говард Джонсон мейрамханасы мен мотельіне барғандай көрінеді, бірақ сыртқы түсірілімдер шындығында Калифорниядағы Болдуин паркінде түсірілген. "Заң мен тәртіп: Ұлы қылмыс" сериалының 8-ші маусымындағы "Шехерезада" эпизодында Бенсон мен Стейблер Платтсбургке барып, шешілмеген банк тонау ісіне қатысы бар деген күдікпен өліп бара жатқан қылмыскерден жауап алады. Диалог бойынша Платтсбургке көлікпен жақын жерде екендігі айтылса, шындығында Платтсбург Нью-Йорк қаласынан солтүстікке қарай бес сағаттық сапарда жатыр.