Кіріспе

Бельгиялық пильснер сырасы Stella Artois (/ɑːr/'/t//w//ɑː/ arTWAH, aʁtwɑ) – пильснер түріндегі сыра.

Тарих

1366 жылы Левен қаласында Ден-Хорн сыра зауыты ашылды. Ол бастапқыда аң аулау мүйізінің белгісімен өз сырасын сатуға арналған таверна болған. 1708 жылы Себастьен Артуа бас сыра қайнатқышы болды; кейін 1717 жылы сыра зауытын сатып алып, оны Brouwerij Artois деп атады. 1926 жылы Brouwerij Artois Рождество жұлдызының құрметіне Stella деген сыраны Рождестволық сыра ретінде шығарды. Алғашқыда қыс мезгілінде сатылып, кейіннен жыл бойы қолжетімді болды, ал 1930 жылы кең еуропалық нарыққа экспортталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде операциялар тоқтатылғанда өндіріс уақытша тоқтатылды. 1960 жылға қарай жылына шамамен 100 мың литр Stella Artois өндірілді. Whitbread 1976 жылы Ұлыбританияда келісімшарт бойынша оны қайнатуды бастады. 1988 жылы Brouwerij Artois Interbrew құруға қатысқан негізгі мүшелердің бірі болды. Сол жылы Taylorbrands негізін қалаушы Дэвид Тейлор жаңа бренд дизайнын, бөтелке дизайнын және пішінін жасады. Дизайнға 1926 жылғы түпнұсқа бөтелке таңбасы шабыттандырды, ол 1960 жылдардағы дизайнды алмастырды. Дизайнға мүйіз символы және Ден-Хорн сыра зауытының 1366 жылы құрылған күні енгізілді. Сондай-ақ, таңбада 19 және 20 ғасырларда Бельгияда өткен бірнеше сауда көрмелерінде Brouwerij Artois-қа берілген марапаттар көрсетілген. Stella Artois атауы Левендегі бельгиялық сәулет стиліне ұқсас картюш ішінде орналасқан. 1993 жылы Interbrew Stella Artois өндірісін Левендегі жаңа, толық автоматтандырылған сыра зауытына көшірді. 2004 жылы Interbrew InBev құруға қатысты, ал 2006 жылға қарай Stella Artois-тің жылдық жалпы өндірісі бір миллиард литрден асты. 2008 жылы InBev Anheuser Busch InBev (AB InBev) сыра компаниясын құруға қатысты. Сол жылы Ұлыбритания нарығына Stella Artois 4% төмен спиртті нұсқасы енгізілді. 2011 жылы Stella Artois Cidre сидр шығарылды. 2020 жылы AB InBev Ұлыбритания нарығы үшін сыраларының спиртті құрамын 4,8%-дан 4,6%-ға дейін төмендетті. Ұлыбританиядағы Stella Artois-тің бастапқы спиртті құрамы 2008 жылдан 2020 жылға дейін 5,2% және 4,8% болды.

Өндіріс

Stella Artois Бельгияда (Левен және Жюпильдегі заводтарда) және Ұлыбританияда, сондай-ақ басқа да елдерде қайнатылады. Еуропадан экспортталатын сыраның көп бөлігі InBev компаниясының Бельгиядағы сыра зауытында өндіріледі және Германияның Бремен қаласындағы Beck сыра зауытында қапталады. Stella Artois Австралия нарығы үшін Lion компаниясымен де қайнатылады. АҚШ-та Stella Artois Anheuser Busch компаниясы импорттап, таратумен айналысады. Венгрия нарығы үшін Stella Artois Венгрияның Бөч қаласында InBev лицензиясы бойынша Borsod Brewery шығарады. Канада нарығы үшін Лабатт сыра зауыты (Онтарио, Канада) пісіреді. Stella Artois тұмсықтан (драфт) және әртүрлі көлемдегі қаптамаларда қолжетімді. 2022 жылы Ұлыбритания нарығына сүзгіленбеген нұсқасы енгізілді.

Ұлыбритания

Бастапқыда, Whitbread сыра өндірушілері Stella-ны Ұлыбританияда "Stella's for the fellas who take their lager strong" деген ұранымен жарнамалап шығарды. Суреттерде Stella логотипі бар жарты пинттік шыны (оның құдыретіне байланысты) көрсетілген – бір жарнамада тұтқасы ретінде мықты "шыны қол", екіншісінде жартысына дейін жыртылған телефондық анықтаманың жанында тұрған шыны бейнеленген. Бұл сол кезде Whitbread компаниясының "Трофи Биттер" сырасын таныстыруға қатысқан шығармашылық топтың өзі еді. 1980 және 1990 жылдары Ұлыбританиядағы Stella Artois жарнамалық ұраны "Құдіретті қымбаттық" деп аударылды. Ұлыбритания телеарналарындағы жарнамалық кампаниялар еуропалық киноны еліктеу стилімен және Джузеппе Вердидің "Тағдыр күші" операсынан шабыттанған лейтмотивтерімен танымал болды. Кампаниялар 1986 жылы француздық "Жан де Флорет" фильміне негізделген жарнамалар сериясымен басталды, оны британдық дуэт Антеа Бентон мен Воган Арнелл түсірген. Кейіннен соғыс фильмдері, нұсқаусыз комедия және сюрреализм сияқты басқа жанрларға көшті. Олар Джонатан Глейзер сияқты белгілі режиссерлерді пайдаланды. Сонымен қатар, бренд француз тілін жарнамалық кампанияларында кеңінен қолданады, тіпті сыра бренді бір тілде сөйлейтін, голланд тіліндегі Лёвен қаласынан шыққан болса да. Мысалы, Stella Artois Cidre жарнамалық кампаниясында "C'est cidre, not cider" деген сөз тіркесі қолданылды, бірақ бұл сидр сондай-ақ голланд тілінде сөйлейтін Фламанд аймағында орналасқан Зонховен қаласында өндіріледі. Stella Artois жарнамасында "тек 4 ингредиент: хмель, қайнатылған арпа, жүгері және су" деп көрсетілген. Ашытқы да ашыту процесінде қолданылатын ингредиент, бірақ оның көп бөлігі қаптамаға салынар алдында алынып тасталады. 2009 жылдан бері Stella Artois вегетариандықтарға жарамды, себебі ісік (балық көпіршігі) ашытқының іздерін жою үшін қолданылмайды.

Брендтің имиджі

Кем дегенде XXI ғасырдың басынан бері, Стелла Артуа Ұлыбританияда "әйелдерді зорлап ұрып-соғушы" деген лақап атымен танымал болды, себебі брендтің көп мөлшерде ішуі мен әйелдерге қатысты отбасылық зорлық-зомбылық арасында байланыс бар деп есептелді. 2012 жылдың қаңтар айында AB InBev лоббистерінің, Portland Communications онлайн әрекеттері Ұлыбританияда Лейбористік оппозициялық партияның мүшесі Том Уотсон компанияның (содан кейін бұрынғы премьер-министр Тони Блэрдің бұрынғы кеңесшісі Тим Алланға тиесілі болған) Википедияның "әйелдерді зорлап ұрып-соғушы" анықтамалық бетінен Стелла Артуаға сілтемелерді және осы мақаладағы "әйелдерді зорлап ұрып-соғушы" тіркесін жоюға тырысқанын айтқанда жарияланды.

Маркетинг

Стелла Артуа 1994 жылдан бері Ұлыбританияда кино саласымен байланысты, іс-шаралар ұйымдастырып, теледидарды демеушілік етіп, веб-сайттарды іске қосып келеді. Стелла Артуа Канн, Мельбурн және Санденс кинофестивальдерінің, Independent Spirit Awards сыйлықтарының, Даллас халықаралық кинофестивалінің және Литтл-Рок кинофестивалінің негізгі демеушісі болды немесе болып табылады. Стелла Артуа Anheuser–Busch InBev компаниясының ойын барысындағы жалпы жарнамалық науқанының аясында бірнеше Супер Боул жарнамаларын көрсетті. Бренд 2011 жылы Super Bowl XLV кезінде Адриен Бродидің қатысуымен алғашқы жарнамасын көрсетті. Бұл жарнама белгиялық БАҚ-та сыраның француздық екенін қателестіретін түйін келтіргені үшін қатты сынға ұшырады.