Кіріспе

Сербияда сыра танымал сусын болып табылады.

Тарих

Алғаш рет сыра 15-шы ғасырда деспот Стефан Лазаревичтің билігі кезінде, көрші Венгрия Корольдігінен келген жаңа сусын ретінде еске алынған. Ол үй шаруашылықтарында, таверналарда және тіпті деспоттың резиденциясында да қайнатылған. Оның танымалдылығы бірнеше ғасырдан кейін артып, 18-шы ғасырдың ортасында өнеркәсіптік өндіріс басталды.

Өндіріс, таңбалау және тұтыну

Сербия сыра зауыттары жылына 523 миллион литр өндіреді, бұл елді әлемдегі сыра өндіруші елдердің 43-орынына қояды. Сербия жыл сайын шамамен 138 миллион литр экспорттайды, көбінесе көрші елдерге, мысалы Босния және Герцеговинаға (79 миллион литр), Болгарияға (22,3 миллион литр), Черногорияға (12,7 миллион литр), Венгрияға (12,4 миллион литр) немесе Хорватияға (11,9 миллион литр), сондай-ақ Сербия диаспорасы бар Германия, Австрия, АҚШ және Канада сияқты елдерге аз көлемде экспорттайды. Тұтынуға арналған сыра көбінесе 0,5 литрлік қайта пайдаланылатын бөтелкелерде, 0,33 литрлік шыны бөтелкелерде және банкаларда сатылады. Көптеген сыра зауыттары өнімдерін 1,5, 2 немесе тіпті 2,5 литрлік пластикалық Q бөтелкелерге құюды бастады. Барлар мен мейрамханаларда сыра 0,33 л немесе 0,5 л бөтелкелерде немесе "точено" (сығылған) түрінде беріледі. Сербия жан басына шаққандағы сыра тұтыну бойынша 38-орында, жылына 60 литр.

Сыра өндіру орындары

Сербияда үш негізгі сыра қайнатушысы бар, олар бірігіп нарықтың 95% үлесін бақылайды. Олар: Апатин сыра зауыты, Heineken Srbija және Carlsberg Srbija. Кейбір шетелдік брендтер таралса, ал кейбіреулері жергілікті лицензия бойынша өндіріледі (көбінесе олардың тиісті бренд иелері арқылы). Сербиялықтар үшін дәстүрлі сыра таңдауы – ақ лагер, ал қара лагер танымал болғанымен, кіші көлемде шығарылады. Кейбір сыра зауыттары квас та өндіреді.

Белград сыра мейрамы

2003 жылы басталған Белград сыра фестивалі жыл сайын 3-4 күн бойы Белградтың Калемегдан бекінісінің етегінде әртүрлі сыра өндірушілерді таныстыру мақсатында өткізіледі. Фестивальде қолжетімді бағада отандық және шетелдік сыралармен қатар, әр кеш сайын тікелей музыка концерттері ұйымдастырылады. Ол тез өсіп, үлкен танымалдылыққа ие болды. 2005 жылдың 31 желтоқсанында британдық "The Independent" газеті оны 2006 жылы баруға тұрарлық әлемдік шаралардың бірі деп атады.

Данияр пива

Дани Пива (Арна күндері) – 1985 жылы басталған, Зреньянин сыра зауыты ұйымдастырған Зреньянин қаласындағы сыра фестивалі.