Кіріспе

Нью-Хартфорд – АҚШ, Нью-Йорк штатының Oneida округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 21 874 адамды құрады. Осы қаланың ішінде орналасқан ауыл.

Ортақ тарихы

Ең ерте жазылған тарих бойынша (Аннальдер және Онида округінің естеліктері, Джонс, 1851), Сангер сатып алған жер бір акрына елу центтен сатылды. Бұл жерді Соукойт өзені екі тең бөлікке бөлген деп есептелді, сол кезде ол Уайтстаун қаласының құрамында болды. Бір жыл ішінде Сангер өзеннің шығысындағы жерді аймақтың екінші тұрғыны Джозеф Хигбиге акрына бір доллардан сатты. Кейінірек жасалған өлшеулер осы аймақтың . екенін көрсетті.

Мүмкін болған қателік

Сангердің 1000 акр жерді 500 долларға сатып алуы және содан кейін жердің жартысын Хигбиге 500 долларға (100% пайда) қайта сату туралы бұл оқиға Сэмюэл В. Дюранттың 1878 жылы жариялаған «Нью-Йорк штатының Oneida округі тарихы» еңбегінде келтірілген, онда Джонстың 1851 жылғы жылнамасы негізгі дереккөз ретінде пайдаланылған. Бұл әңгіме 1888 жылы Нью-Хартфордтың 100 жылдығында Генри Хёрлберт жасаған мәлімдемесінде де айтылды, ол дереккөз ретінде Джонстың жылнамасын көрсеткен. Оқиға «Біздің округ және оның халқы: Нью-Йорк штатының Oneida округі» (Wager, 1896) атты сипаттамалық жұмыста да қайта жарияланды. Дегенмен, 1889 жылы жарық көрген «Oneida тарихи қоғамының еңбектері» (Utica, New Hartford Centennial, 1889) басылымындағы түсіндірме мүлік актілерін зерттеу нәтижесінде оқиғаның растығына күмән тудырды. Түсіндірмеде Джон Г. Лик Сангерге 1790 жылдың қараша айында төрт 492 акрлық жерді гектарына шамамен 1,16 долларға (сол кезде АҚШ доллары қолданылмаған) сатқандығы туралы акті, сондай-ақ Хигбиге 1791 жылдың желтоқсан айында сол төрт жердің біреуін гектарына шамамен 1,06 долларға сатқандығы туралы акті келтірілген. Сондай-ақ, 1790 жылы Джордж Вашингтон мен Джордж Клинтоннан Сангерге акры 1,27 долларға берілген акті де тізімде бар.

Ертедегі қоныстанушылар

1789 жылы Сангер отбасымен бірге осы елді мекенге көшіп келіп, ағаш кесетін тіс машинасы (sawmill) салды. 1790 жылы астық диірмені (gristmill) қосылды. Екі тіс машинасы да Саукойт өзенінің суын қуат алу үшін пайдаланды. Басқа қоныс аударушылардың арасында Натан Сьюард, Эшбел Бич, Амос Айвс, Соломон Блоджет, Салмон Батлер, Джоэл Блэр, Агифт Хилл, Стивен Бушнелл, Джозеф Дженнингс болды. Шегелер: Штатта жасалған алғашқы кесілген шегелерді (cut nails) Джонатан Ричардсон жасады, ол шарап және спирттік сусын бөшкелерін сатып алып, бөшкелердің темір шеңберлерінен шегелер жасады. 2016 жылы Ютика қалалық мектеп округі мен Нью-Хартфорд орталық мектеп округі арасындағы шекараны EdBuild коммерциялық емес ұйымы АҚШ-тағы ең сегрегацияланған 12 мектеп округі шекарасы деп анықтады.

Орта мектептер

Ральф В. Перри орта мектебі

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 25,5 шаршы миль (66 км²), оның ішінде 25,4 шаршы миль (66 км²) құрлық және 0,1 шаршы миль (0 км²) (0,46%) су алабын құрайды. Қаланың шығыс шекарасы Херкимер окруғындағы Личфилд және Франкфорт қалаларының шекараларымен белгіленген.

Демография

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 21 172 адам, 8 601 үй шаруашылығы және 5 625 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 834,1 адам (322,1/км²) құрады. Орташа тығыздығы 357,9 бір шаршы мильге 138,2 шаршы шақырымға шаққанда 9084 тұрғын үй болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 96,03% ақ нәсілді, 0,80% қара немесе афроамерикалық, 0,10% американдық үндістер, 2,34% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,21% басқа нәсілдерден және 0,51% екі немесе одан көп нәсілділерден тұрды. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,73% құрады. 8601 үй шаруашылығының 27,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 54,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 34,6%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,6%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 16,8%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,34 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,94 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 21,7%-ы 18 жасқа дейінгілер, 5,3%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 23,6%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 25,7%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 23,7%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 45 жасқа тең. Әр 100 әйелге 85,6 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 80,1 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 45 991 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 60 843 доллар болды. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 40 046 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 28 532 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 26 528 долларға тең. Отбасылардың 3,4%-ы және халықтың 5,0%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 4,4%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 6,5%-ы. Нью-Хартфорд тұрғындарының 25 жастан асқан 42%-ы бакалавр немесе одан жоғары білімге ие.

Нью-Хартфордтың елді мекендері мен жерлері

Чадвикс – оңтүстік қала шекарасына жақын кішкентай елді мекен. Жаңа Хартфорд – қаланың шығыс бөлігіндегі ауыл. Вашингтон Миллс – Нью-Хартфорд ауылының оңтүстігінде, NY 8 жолында орналасқан кішкентай ауыл. Нью-Йорк Миллс – Нью-Хартфорд ауылының солтүстігіндегі ауыл, оның шамамен үштен бірі бұл қаланың ішінде, ал қалған бөлігі Уайтстаун қаласының құрамында.