Кіріспе

Британдық ән жазушы (1950 жылы туған)

Бернард Джон Таупин (1950 жылдың 22 мамырында туған) – ағылшын-американдық лирик және бейнелеу суретшісі. Ол Элтон Джонмен ән жазудағы серіктестігімен әйгілі, бұл серіктестік тарихтағы ең табысты серіктестіктердің бірі деп есептеледі. Таупин 1960 жылдардан бері Джонның көптеген әндерінің авторы. 1967 жылы Таупин жаңа ән жазушыларды іздеген Liberty Records компаниясының New Musical Express музыкалық газетіндегі жарнамасына жауап берді. Джон да сол жарнамаға жауап берді, осылайша олар біріктіріліп, көптеген альбомдарда бірлесіп жұмыс істеді. Таупин мен Джон 1992 жылы Ән жазушылар Даңқы залына енгізілді. Таупин 2020 жылы Джонмен бірге «Rocketman» фильмінен алынған «(I'm Gonna) Love Me Again» әні үшін «Оскар» сыйлығын алды, 2023 жылы Рок-н-ролл Даңқы залына «Музыкалық шеберлік» санатында енгізілді, ал 2024 жылдың 20 наурызында Таупин мен Джон АҚШ Конгресі кітапханасының беделді Гершвин сыйлығымен марапатталды – осы сыйлық олардың серіктестігін, жетістіктерін және ән жазу өнеріне қосқан үлесін мойындады.

Туу және балалық шақ

Таупин Линкольнширдегі Анвик ауылы мен Слейфорд қаласының арасында орналасқан фермадағы Флэттерс-хауста дүниеге келді. Ол Роберт Таупин мен Дафнаның ұлы. Оның әкесінің ата-бабалары француз болған, Таупин отбасы 20-шы ғасырдың басында Лондонға шарап импорттау бизнесін ашу үшін келген. 1959 жылы Таупиннің әкесі тәуелсіз шаруашылықпен айналысуға шешім қабылдады, ал отбасы Солтүстік Линкольнширдегі Owmby by Spital ауылына көшіп, онда 10 акрлық Maltkiln фермасында тұрды. Фермадан түскен табыс жұмыртқа үшін тауық шаруашылығынан болды. Үйде жылыту және қазіргі заманғы сантехника болмады. Таупин жазуға ертеден бейім болғанымен, жақсы оқушы болған жоқ. 15 жасында ол мектепті тастап, жергілікті газеттің – «Линкольншир стандартының» баспаханасында стажер болып жұмыс істей бастады, журналист болу арманымен. Бірақ Таупин көп ұзамай жұмыстан кетіп, қалған жасөспірім шағын достарымен бірге өткізді, айналасындағы ауылдардағы жастар клубының билеріне бару үшін жолға шықты, Market Rasen-дегі Aston Arms пабында снукер ойнады және ішімдік ішті. Таупин 17 жасқа келгенде, Элтон Джонмен ынтымақтастығына әкелген жарнамаға жауап бергенге дейін бірнеше уақытша жұмыстар істеді. Осыдан бері дуэт отыздан астам альбомда бірлесіп жұмыс істеді. 1977 мен 1979 жылдар аралығында команда біраз уақыт бөлініп қалды, Таупин Элис Купер сияқты басқа әнші-жазушылармен жұмыс істесе, Джон Гэри Осборн мен Том Робинсон сияқты басқа лириктермен жұмыс істеді. (Осы кезеңдегі олардың жалғыз ерекше ынтымақтастығы 1978 жылғы «Ego» әні болды, бірақ Джон/Таупиннің «Lovesick» және «I Cry at Night» сияқты B жақтары «A Single Man» альбомынан шыққан «Song for Guy» және «Part time Love» әндерімен бірге жарық көрді.) Джон мен Таупин 1980 жылы ара-тұра бірлесіп жазуды қайта бастады, Таупин «21 at 33», «The Fox» және «Jump Up!» сияқты альбомдардағы бірнеше әнге сөздер жазды. Алайда, 1983 жылғы «Too Low for Zero» альбомымен екеуі толық уақытқа серіктестігін жаңартты, және содан бері Таупин Джонның жеке шығарылымдарының негізгі лиригі болды. Джон кейде 1994 жылғы «Арыстан патша» және 2000 жылғы «Аида» сияқты театрлық немесе фильмдік жобалар үшін басқа лириктермен де жұмыс істейді, екеуінде де Тим Райс сөздерін жазған, ал 2005 жылғы «Билли Эллиот» фильмінің сценарийін және әндерін түпнұсқа фильмнің сценарисін жазған Ли Холл жазды. Холл сонымен қатар Элтон Джонның өмірбаяны «Rocketman» фильмінің сценарийін жазды, онда Таупин басты кейіпкерлердің бірі ретінде бейнеленеді. Таупин «Rocket Man», «Levon», «Crocodile Rock», «Honky Cat», «Tiny Dancer», «Candle in the Wind», «Saturday Night's Alright for Fighting», «Bennie and the Jets», «Goodbye Yellow Brick Road», «Mona Lisas and Mad Hatters», «Don't Let the Sun Go Down on Me», «The Bitch is Back», «Daniel» және 1970 жылғы «Your Song» әндерінің сөздерін жазды. 1980 жылдардағы хиттерге «I'm Still Standing», «I Guess That's Why They Call It The Blues», «Sad Songs» және «Nikita» жатады. 1990 жылдары Таупин мен Джон «The One», «Simple Life», «The Last Song», «Club at the End of the Street» және «Believe» сияқты тағы да хиттер жазды. 1997 жылдың қыркүйегінде Таупин Диана, Уэльс ханшайымының құрметіне арналған «Candle in the Wind 1997» әні үшін «Candle in the Wind» әнінің сөздерін қайта жазды. 1991 жылы түсірілген «Two Rooms» деректі фильмінде Джон мен Таупиннің жазу стилі сипатталған. Бұл стиль бойынша Таупин әннің сөздерін жеке жазады, ал Джон оларды музыкаға қояды. Процесс әлі де негізінен сол күйінде сақталған, Джон Таупиннің сөздеріне композиция жасайды, бірақ екеуі әндерді жазу кезінде және кейде жаздыру сессияларында көбірек өзара әрекеттеседі. Таупин мен Джонның алғашқы Бродвей мюзиклі 2006 жылдың наурыз айында «Lestat: The Musical» қойылымымен ашылды. Таупин Джонның 2006 жылғы «The Captain & The Kid» альбомына (Captain Fantastic and the Brown Dirt Cowboy жалғасы) 10 әннің сөздерін жазды (және 11-ші альбомдық емес «Across the River Thames» әнін) және бірлесіп жұмыс істеудің 40 жылдығын атап өту үшін алғаш рет оның мұқабасында пайда болды. («Across the River Thames» әні «The Captain & the Kid» альбомының кейбір басылымдарымен бірге бонус ретінде Интернеттен жүктеп алуға берілді.) 2007 жылдың 25 наурызында Таупин Джонның 60 жылдық мерейтойына арналған Мэдисон Сквер Гардендегі тойға күтпеген жерден келді, олардың 40 жылдық ынтымақтастығы туралы қысқаша әңгімеледі. «Элтон 60 – Live at Madison Square Garden» DVD-де жазылғандай, Джон Таупин болмаса, жұртшылық білетін «Элтон Джон» болмас еді деп мәлімдеді. Таупин мен Джон 2010 жылдың қазан айында шыққан Элтон мен оның ұзақ жылдар бойы құрмет тұтқан қаһарманы Леон Расселдің бірлескен альбомы «The Union» үшін бірнеше ән жазды. Олар сондай-ақ 2011 жылғы Miramax фильмі «Gnomeo and Juliet» үшін бес түпнұсқа ән жазды, соның ішінде «Алтын глобусқа» ұсынылған «Hello Hello» әні де бар. Таупин мен Джонның ең соңғы бірлескен альбомы «Wonderful Crazy Night» 2016 жылы жарық көрді. 2018 жылы Таупин мен Джон «Sherlock Gnomes» анимациялық фильмі үшін екі түпнұсқа ән жазды. 2019 жылы «Rocketman» фильмі жарық көрді, онда Таупин мен Джон фильм үшін жазған түпнұсқа ән «(I'm Gonna) Love Me Again» қосылды, ол титрлер аяқталар кезде ойнатылды. Фильм 1970-ші және 1980-ші жылдардағы Таупин (Джейми Белл сомдаған) мен Джонның (Тарон Эгертон сомдаған) жеке достастығын көрсетеді. Олар «(I'm Gonna) Love Me Again» әні үшін «Оскар» сыйлығын «Ең үздік түпнұсқа ән» номинациясы бойынша жеңіп алды.

Басқа суретшілермен ынтымақтастық

Элтон Джонға жазған өлеңдеріне қоса, Таупин басқа композиторларға арналған өлең мәтіндерін де жазды. Оның ішінде Starship орындаған "We Built This City" және Heart орындаған "These Dreams" әндері де айрықша табысқа ие болды (екеуі де ағылшын композиторы/музыканты Мартин Пейджпен бірлескен жұмыс). 1978 жылы ол Элис Купермен бірлесіп "From the Inside" альбомын жазды. Таупин әнші-күйші Дэвид Экклз үшін "American Gothic" альбомын да өндірді. 1972 жылы жарық көрген бұл альбом үлкен сатылым көрсетпеді, бірақ АҚШ және Ұлыбританиядағы музыка сыншыларынан жоғары баға алды. Ұлыбританияның "Sunday Times" газетінің белгілі музыка сыншысы Дерек Джуэлл бұл альбомды "халықтың "Sgt. Pepper"-і" деп сипаттады. Экклстің төрт альбомының ішінде, бұл АҚШ-та емес, Англияда жазылған жалғыз альбом болды. Таупин мен Экклс 1970 жылы Лос-Анджелестегі "Troubadour" клубында өткен Элтон Джонның американдық дебютінде бірлесіп бас рольде ойнауға таңдалған Экклс арқылы танысты. Таупин "American Gothic" альбомының авторлары мен редакторлары "Сіз өлмей тұрып тыңдауыңыз керек 1001 альбом" кітабына оны қосу себебі ретінде ерекше атады. Сонымен қатар, ол фотограф Гэри Бернштейнмен бірлесіп "Burning Cold" кітабын жазды. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында Таупин француз-американдық музыкант Жоскен Де Преспен бірге кем дегенде 13 ән үстінде жұмыс істеді, олар әлемнің әртүрлі әртістерімен орындалып, жазылды. 2002 жылы Уилли Нельсон мен Кид Рок Нельсонның "The Great Divide" альбомы үшін "Last Stand in Open Country" әнін жазды. Бұл ән Таупиннің "Farm Dogs" тобының алғашқы альбомының тайтл-трегі болды (қараңыз төмен). Нельсонның альбомына "This Face" және "Mendocino County Line" деген тағы екі Таупин әні де енді. Соңғысы, Нельсон мен Ли Энн Вомактың дуэті, бейнеклип түсіріліп, альбомның бірінші синглы ретінде шығарылды. Бұл ән 2003 жылы кантри музыкасындағы ең жақсы вокалдық ынтымақтастық үшін "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды. 2004 жылы ол Кортни Лавтың 2004 жылғы дебюттік жеке альбомы "America's Sweetheart"-тен "Uncool" әнін бірлесіп жазды. 2005 жылы ол өзінің алғашқы маусымдық альбомы үшін Брайн Уилсонмен бірлесіп "What I Really Want For Christmas" әнін жазды. 2006 жылы ол "Броукбек Маунтин" фильміндегі "A Love That Will Never Grow Old" әнінің мәтіні үшін "Алтын глобус" сыйлығын жеңіп алды. Әннің музыкасын аргентиналық продюсер және әнші-сазгер Густаво Сантаолалла жазған.

Актер ретінде жұмыс істейді

1971 жылы Таупин «Таупин» атты сөздік альбом жазды, онда ол Элтонның тобының мүшелері, оның ішінде Дейви Джонстон мен Калеб Куай жасаған, ситардың үні күшті, спонтанды музыкасымен сүйемелдеп, өзінің ерте өлеңдерін оқыды. «Бала» деп аталған бірінші жағында Оңтүстік Линкольнширдегі балалық шағы туралы өлеңдері бар. Оның ағасы Тонидің көзқарасынан тууы туралы айтатын «The Greatest Discovery» атты алғашқы өлеңін Элтон Джон музыкаға қосып, Джонның екінші альбомына енгізді. Таупиннің алғашқы екі үйі – Флэттерс және Роустон Манор туралы, сондай-ақ ағасы мен әжесімен қарым-қатынасы туралы өлеңдер де бар. Екінші жағында түрлі деңгейдегі танымал өлеңдер жинақталған, мысалы, өзінің өмірін баяндайтын қуыршақтан бастап, олжасына жем болатын тышқан аулаушыға дейін. Таупин сұхбаттарында бұл альбомнан қанағаттанбағанын айтты. 1980 жылы Таупин «He Who Rides the Tiger» атты әнші ретінде алғашқы альбомын жазды. Бірақ альбом чарттарда көзге түспеді. Кейін Таупин сұхбаттарында альбомның шығармашылық бақылауында жеткіліксіздік болғанын айтты. 1987 жылы ол «Tribe» атты тағы бір альбом жазды. Әндердің авторы Мартин Пейдж болды. «Citizen Jane» және «Friend of the Flag» сингл ретінде шығарылды. Екі синглдің де бейнеклиптерінде Таупиннің сол кездегі әйелі Тонидің әпкесі Рене Руссо түсті. 1996 жылы Таупин «Farm Dogs» тобын құрды, олардың екі альбомы «Tumbleweed Connection» альбомының еңбекке толы, қарапайым дыбысына саналы түрде (және сәтті) оралу болды. Таупин өлеңдердің мәтінін жазса, музыкалық бөлімін топ мүшелері бірлесіп жасады. Олардың алғашқы альбомы «Last Stand in Open Country» (1996) сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, бірақ радиода сирек ойналды. Атау трегі кейін Уилли Нельсон мен Кид Рок 2002 жылы Нельсонның «The Great Divide» альбомы үшін жазды. 1998 жылы «Farm Dogs» екінші және соңғы альбомын – «Immigrant Sons» шығарды. Альбом Америкадағы шағын клубтарда гастрольдік тур өткізгеніне қарамастан, сәттілікке жете алмады.

Музыкалық емес жобалар

1973 жылы Таупин «Goodbye Yellow Brick Road» альбомына дейінгі барлық өлеңдерін «Берни Таупин: Элтон Джон үшін сөз жазатын адам» деген кітапқа жинады. Альбомдардағы ән мәтіндерімен қатар, бұл кітапта барлық B-жақтардың ән мәтіндері, түрлі сирек туындылар және Таупиннің 1970 жылғы сөздік альбомы да жазылған. Әндерді әртүрлі суретшілер, достары және Джон Леннон мен Джони Митчелл сияқты танымал қонақтар бейнелеген. Кітаптың мұқабасынан басқа бөліктері қара-ақ түсті. 1977 жылы Таупин рок-фотографы Дэвид Наттермен «It's A Little Bit Funny» жұмысы бойынша бірлесіп жұмыс істеді, мәтін қосып, Элтон Джонның бір жылдық «Louder Than Concorde» турнесін жазды. Қазір коллекциялық кітапқа айналған бұл туындыны Penguin Books баспасы қатты және жұмсақ мұқабада шығарды. Кітапта Элтон мен топтың жеке басынан өткен оқиғалары мен бір жылдық естеліктері жинақталған, олар жеке ұшақта, Барбадос жағажайларында, сахна артындағы кездесулерде және сахнадан тыс, достарымен тыныш сәттерде болған (Элтон мен Берни саяхаттарында кездескен және танысқан танымал тұлғаларды қоса алғанда). 1978 жылы Таупин «The Hardy Boys/Nancy Drew Mysteries» телесериалының «The Hardy Boys & Nancy Drew Meet Dracula» эпизодында Шон Кэссидиге қосымша әнші ретінде қатысты. 1988 жылы Таупин балалық шағы туралы «A Cradle of Haloes: Sketches of a Childhood» автобиографиясын жариялады.

Бейнелеу өнері мансабы

Музыкадан басқа, ол көп уақытын бейнелеу өнерін жасауға арнайды. Өнерге деген құштарлығын анасы Дафниге байланыстырып, Таупин 2010 жылдан бастап өзінің түпнұсқа туындыларын көрсете бастады және сата бастады. Ірі, әртүрлі техникада жасалған, заманауи жинақтардан тұратын бұл өнер АҚШ және Канада бойынша көрмелерге қойылып, коллекцияларға алынды. Таупиннің туындылары Art Miami, Art Southampton, LA Art Fair және түрлі галереяларда көрсетілді. Оның өнерінде жиі Америка туы бейнеленеді.

Жеке өмір

Таупин төрт рет үйленген. Оның алғашқы үш некесі ажырасып бітті. Оның әйелдері: Максин Фейбельман (1971–1977); Тони Линн Руссо (1979–1991), актриса Рене Руссоның қарындасы; Стефани Хаймс Ровен (1993–1998), әнші Дик Хаймс пен Фран Джеффристің қызы; және Хизер Кидд (2004 жылдың наурыз айынан қазірге дейін), олардың екі қызы бар. Ол Калифорния штатының Санта-Барбара округінде тұрады. Таупин 2022 жылғы Жаңа жылдық наградалар бойынша музыкаға қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды.