Кіріспе

Құстар тұқымдасы

Пыскырғыштар және олардың Букконидтер құс тұқымдасына жататын туыстары тропиктік ағаштарда тіршілік ететін, жәндіктермен қоректенетін құстар. Олар Оңтүстік Америкадан Мексикаға дейін таралған. Жакамарлармен бірге, олар Пициформдар отрядының ерекше тармағын құрайды, бірақ кейде осы екі тұқымдас жеке Galbuliformes отрядына жатқызылады. Жакамарлардың жарқыраған түстеріне ие болмаған пыскырғыштар көбінесе қоңыр, қызғылт немесе сұр түсті болады, олардың үлкен басы, ірі көздері және иілген ұшы бар жалпақ мүсіктері бар. Бос, қалың қауырсындары мен қысқа құйрықтары оларды денелі және пыскырғандай етіп көрсетеді, содан олардың ағылшынша атауы шыққан. Түрлердің мөлшері қызғылт бас киімді пыскырғыштан бастап, ұзындығы және салмағы , ал ақ мойынды пыскырғышқа дейін, ұзындығы және салмағы жетеді.

Таксономия және атау беру

Құсбауырлардың (puffbirds) жалпы атауы олардың жұмсақ қауырсындарынан шыққан. Испан тілінде оларды "бобо" ("ақымақ") деп атайды, себебі олар олжаны күтіп, жылжымай отырады. Америкалық натуралист Томас Хорсфилд 1821 жылы Bucconidae тұқымдасын сипаттады. Александр Уетмор 1930 жылы жазған және 1951 және 1960 жылдары қайта қараған «Әлем құстарының жүйелі жіктелуі» атты еңбегінде бұл тұқымды Пициформдардың бір бөлігі ретінде жіктеді. Құсбауырлар мен жакамарлардың біріктірілген эволюциялық тарихы сұрақ тудырды, кейбір сүйек және бұлшық ет ерекшеліктері олардың Coraciiformes құстарымен жақын туыс болуы мүмкін екенін көрсетті. Дегенмен, 2003 жылғы зерттеудегі ядролық ДНК талдауы оларды қалған Пициформдарға жақын туыс топ ретінде орналастырды, сонымен қатар бұл топтар бөліну алдында екі бармақ алға және екі бармақ артқа қаратылған зигодактиль аяқтарын (zygondactyl feet) дамытқандарын көрсетті. Пер Эрикссон және әріптестері геномдық ДНК талдауы арқылы құсбауырлар мен жакамарлардың жақын туыс топтар екенін және Пициформдар ішіндегі орнын растады. Кейде бұл тұқым Galbuliformes деңгейіне көтеріледі, бұл идеяны алғаш рет 1990 жылы Сибли мен Ахликвист ұсынған. 2004 жылы Bucconidae тұқымдасын молекулалық тұрғыдан зерттеу nunlets (Nonnula туысы) шамамен 25 миллион жыл бұрын басқа құсбауырлардың ортақ ата-бабасынан, ал Malacoptila туысы шамамен 19.1 миллион жыл бұрын бөлініп шыққандығын көрсетті. Вайоминг штатының Линкольн округіндегі төменгі эоцен қабаттарынан табылған оң қанаттың қазбасы бастапқыда құсбауыр деп жіктелген және Primobucco mcgrewi деп аталған. Алайда, 2010 жылы табылған он екі дананы қоса алғанда, толық сақталған қазба үлгілері Primobucco-ның ертедегі ролик (roller) түрі болғанын көрсетті.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Пыскырғыштар Мексикадан Оңтүстік Бразилияға дейін кездеседі. Қанатты пыскырғыш көбінесе ашық жерлерде де өмір сүреді.

Тамақтандыру

Пыпыралар аңдып отырып күтетін құстар, ұзақ уақыт бойы қозғалмай отырып, жәндіктерді іздейді. Олар бунақденелілерден басқа, кішкентай кесірткелер мен өсімдіктерді де жейді. Бунақденелілердің экзоскелеттері түйіншектер түрінде қайта шығарылады. Қанатты пыпыра – бұл тұқымдастықтағы ашық жерлерден жәндіктерді аулайтын жалғыз өкіл.

Өсіру

Бурауықтардың көбейіп өсетін мінез-құлқы жақсы зерттелмеген. Ұялары - топырақ, шіріген ағаш немесе термит үйінділеріндегі ойыстар болады. Бурауықтар екі-үш жұмыртқадан тұратын ұялайды. Жұмыртқалары дөңгелек, кішкентай және ақ түсті. Инкубация кезеңі шамамен 15 күнге созылады, және оны екі ата-анасы да кезекпен орындайды. Көзі жоқ және қауырсыны жоқ жас құстар, бір-екі күнде ұяның кіреберісіне өзі жұмырлана алады. Содан кейін анасы оларды жартылай шайналған жәндіктермен қоректендіреді. Олар 20-21 күнде ұшып кетеді.