Кіріспе
1972 жылғы Super Bowl
Super Bowl VI – Ұлттық футбол конференциясының (NFC) чемпионы «Даллас Каубойс» және Америка футбол конференциясының (AFC) чемпионы «Майами Дельфинс» арасындағы 1971 жылғы маусымда Ұлттық футбол лигасының (NFL) чемпионын анықтау үшін өткен американдық футбол ойыны. «Каубойс» командасы «Дельфинс» командасын 24:3 есебімен жеңіп, алғашқы Super Bowl жеңісін тойлады. Ойын 1972 жылдың 16 қаңтарында Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласындағы «Тулейн» стадионында өтті. Бұл қалада Super Bowl үшін екінші рет ұйымдастырылған шара болды. Оңтүстік орналасқан жеріне қарамастан, ауа температурасы сол кезде суық болды, бұл ең суық Super Bowl болды. «Даллас» командасы екінші Super Bowl кездесуіне 1970 жылғы AFL–NFL бірігуінен бұрын Super Bowl V және 1966 және 1967 жылғы NFL Чемпионат ойындары сияқты маңызды плей-офф ойындарында жеңіске жете алмағандығы үшін танымал болды. Олар 1971 жылғы тұрақты маусымда 11–3 есебін көрсетті, содан кейін плей-оффта «Миннесота Викингс» және «Сан-Франциско 49ers» командаларын жеңді. «Дельфинс» командасы 10–3–1 есебімен маусымдық рекордты жаңартты, оның ішінде қатарынан сегіз жеңіс және «Канзас-Сити Чифс» және «Балтимор Колтс» командаларына қарсы постсезондық жеңістерді тіркеді, алғашқы Super Bowl-ға қатысты. «Каубойс» командасы Super Bowl VI-да үстемдік етіп, ең көп жүгіру yard-тары (252), ең көп бірінші даун (23) және ең аз ұпай жібергендігі (3) бойынша Super Bowl рекордтарын жаңартты. Олар сондай-ақ Super Bowl II-де «Грин-Бэй Пакерс» командасынан кейін Super Bowl жеңген алғашқы NFL немесе NFC командасы болды. Келесі 47 жыл бойы олар қарсыластарына Super Bowl-да тачдаун соққысын беруден алдын алған жалғыз команда болды, бұл жетістікті 2018 жылғы «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасы Super Bowl LIII-де және 2020 жылғы «Тампа Бэй Буканерс» командасы Super Bowl LV-де қайталады. Ойынның бірінші жартысы тартысты өтті, «Каубойс» командасы ғана 10:3 есебімен көшбасшылықты сақтап қалды. Бірақ «Даллас» үшінші тоқсанда 71 yard-тан 8 ойындық тачдаунмен жеңіске жетті, ал төртінші тоқсанда «Даллас» командасының қорғаушысы Чак Хоулидің 41 yard-тан ұстап алуы тағы бір ұпайға мүмкіндік берді. Бұл жеңімпаз команда төрт кезеңнің барлығында жеңілген командадан көп ұпай жинаған алғашқы Super Bowl болды. «Каубойс» командасының квотербегі Роджер Стаубах 18 пастың 12-сін аяқтап, 119 yard-ты жүрді, 2 тачдаунға пас берді және 18 yard-қа 5 рет жүгірді, ол Super Bowl-дың ең құнды ойыншысы атанды. Бұл ойын өткізілген теледидар нарығында қараңғылық орнатылған соңғы Super Bowl болды. Сол кездегі NFL-дің шартты емес қараңғылық ережелеріне сәйкес, Super Bowl жергілікті команда Super Bowl-ға қатыспаса да, жергілікті жерде көрсетілмеді және ойын билеттері сатылып болды. Келесі жылы лига өз ережелерін өзгертіп, ойын билеттері 72 сағат бұрын сатылып болса, жергілікті нарықта ойындарды көрсетуге рұқсат берді. Бұл 40 фут арақашықтықта (оң жақ сызықтар деп те аталады) өткізілген соңғы Super Bowl және жалпы NFL ойыны болды; келесі маусымда олар қақпа бағаналарының еніне тең 18½ футқа дейін жақын келтірілді, олар сол күйінде қалды.
Үй-жай таңдау процесі
NFL 1971 жылғы 23 наурызда Флорида штатының Палм-Бич қаласында өткен иелерлер жиналысында VI Суперкубокты Нью-Орлеан қаласына тапсырды. Байқауға алты қала қатысты: Майами, Даллас, Джексонвилл, Нью-Орлеан, Лос-Анджелес және Хьюстон. Жеңімпазды анықтау үшін он төрт дауыс берілді. Майами мен Даллас басты үміткерлер болып көзге түсті. Он үш дауыс нәтижесіз аяқталғаннан кейін, Аль Дэвис және Билли Салливан сияқты иелерлер «Каубойлар» мен «Дельфиндер» екеуі де Суперкубокқа жете алуға мүмкіндігі бар екенін айтқаннан кейін Даллас пен Майамиге деген қолдау азайды. Олар команданың Суперкубокта өз алаңында ойнау артықшылығына ие болуына қарсы болды. Иелерлер 14-ші дауыста келісімге келіп, Нью-Орлеанды таңдады. Қала өкілдері, әсіресе Майамиден келгендер, болашақ дауыстарда бірнеше Суперкубокты өткізу орындарын бірдей анықтау қажеттігін айтты. Сонымен қатар, олар жыл сайын АФК және NFC қалалары арасында өткізу орынын ауыстыру идеясын ұсынды. Бұл қабылдаушы қалаларға жақсырақ дайындық жасауға мүмкіндік береді және олардың әр жыл сайын ұсыныс дайындауының қажеттігін болдырмайды. «Каубойлар» маусымның ортасында 4–3 есебімен болды, соның ішінде Тулан стадионында «Нью-Орлеан Сентс» командасына 24–14 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ бас жаттықтырушы Том Лендри Стаубахты негізгі ойыншы еткеннен кейін, «Каубойлар» қалған жеті ойында жеңіске жетіп, 11–3 есебімен маусымды аяқтады. Стаубах тұрақты маусымды NFL-де ең жоғары көрсеткішпен (101.8) аяқтады, ол 1882 ярдқа 15 тачдаун мен 4 перехват жасады. Ол сондай-ақ 343 ярдқа 2 тачдаунмен 41 рет сүйреп жүгіріп, керемет жүгіруші болды. «Даллас» командасында Уолт Гаррисон, Дуэйн Томас және Кальвин Хилл секілді үш үздік жүгіруші болды, олар маусым ішінде жалпы сомада 1690 ярдқа 14 тачдаун жасады. Гаррисон маусымда командадағы ең көп қабылдау көрсеткішін (40) көрсетті. (Томас, «Каубойлар» өзінің керемет жаңашыл маусымынан кейін оның келісімшартын қайта қарастырмағанына наразы болды, баспасөзбен және командадағы дерлік барлық адаммен сөйлесуін тоқтатты). Боб Хейс және Ланс Алворт кең қабылдаушылары да терең қауіп төндірді, олар 1327 ярдқа 10 тачдаун үшін 69 пас ұстады. Шабуылдау желісі, барлық про-таклдер Рейфилд Райт, про-боулгерлер Джон Ниланд және Ральф Нили және болашақ Даңқ залының мүшесі Форрест Греггпен бекітілді, олардың шабуылдағы табысының басты себебі болды. Нейли қараша айында мотоцикл апатында аяғын сындырып алды және оны алдымен Грегг, содан кейін зейнеткерлікке шыққан Тони Лиссио ауыстырды. «Даллас» қорғанысы («Қиямет күні қорғанысы» деп аталды) Суперкубокқа дейінгі соңғы 14 тоқсанда тек бір тачдаунға ғана жол берді. Олардың қорғаныс желісі Pro Bowl қорғаныс табельді Боб Лиллимен бекітілді, ол квотербектерге қысым жасау және жүгіруді тоқтатуда шебер болды. «Даллас» командасында үш үздік линейный ойыншы болды: Pro Bowl ойыншысы Чак Хоули (5 перехват жасап, 122 ярдқа қайтарды); Дэйв Эдвардс (2 перехват); және Ли Рой Джордан (2 перехват). «Каубойлардың» екінші деңгейін болашақ Даңқ залының мүшелері Герб Аддерли (182 ярдқа қайтарылған 6 перехват) және Мел Ренфро (11 ярдқа қайтарылған 4 перехват) басқарды. Сафти ойыншылары Клиф Харрис және Pro Bowl ойыншысы Корнелл Грин 4 перехват жасады. Харрис 29 рет 823 ярдқа қайтарылған пас ұстады, бұл әр қайтарымға орташа есеппен 28,4 ярд (NFL-де 3-орын). Оларға сондай-ақ әлсіз жақтағы желі қорғаушысы Д. Д. Льюис көмектесті.
Майами Долфинс
1966 жылы құрылғаннан кейін бес жыл өткен соң Супер Боулға дейін жеткен «Дельфин» командасы негізінен лигадағы ең үздік жүгіру шабуылына басымдық берді, оны жүгірушілер Ларри Цонка мен Джим Кик басқарды. Цонка 1051 ярдқа жүгірді, орташа есеппен әр жүгіріске 5 ярдтан астам көрсетті және жеті тачдаун соқты. Ұсынысы мол Джим Кик 738 ярдқа жүгірді және үш тачдаун соқты, сонымен қатар 338 ярдқа 40 қабылдаумен «Дельфин» командасында екінші орында тұрды. Екеуі де реттемелі маусымда бір рет допты жіберді (Кик арқылы). Бірақ «Майами» командасының да қауіпті пастық ойыны болды. АФК-нің ең үздік пастық ойыншысы және ең құнды ойыншысы болып танылған квотербек Боб Гриз маусымда керемет өнер көрсетті, 145 пас беріп, 2089 ярдқа жетіп, тек 9 допты ұстады және 19 тачдаун соқты. Гриздің басты қаруы – кең қабылдаушы Пол Уорфилд болды, ол 996 ярдқа 43 пас ұстады (әр пасқа орташа есеппен 23,2 ярд) және лигадағы ең көп – 11 тачдаун соқты. «Дельфин» командасының шабуылдық желісі де өте жақсы болды, ол жүгірушілері үшін жол ашып, Гризді пастық ойындарда қорғады, оған болашақ Даңқ залының мүшесі Ларри Литтл жетекшілік етті. «Майами» командасының қорғанысы команданың 10–3–1 есебімен реттемелі маусымды сәтті аяқтауына, соның ішінде қатарынан сегіз жеңіске қол жеткізуіне үлкен үлес қосты. Болашақ Даңқ залының мүшесі, желілік қорғаушы Ник Буониконти ойынды оқу және тоқтатуда маңызды рөл атқарды, ал қауіпсіздік Джейк Скотт 7 допты ұстап алып, 318 ярдпен НФЛ-де допты қайтару бойынша көшбасшы болды.
Плей-офф
Осы маусымға дейін «Долфинз» командасы тарихында плей-офф ойындарында жеңіске ешқашан қол жеткізбеген еді, бірақ олар бүкіл NFL-ді таң қалдырып, екі бірдей бұрынғы Супер Боул чемпиондарына қарсы жеңіс оддарымен Супер Боулға жолдама алды. «Долфинз» командасы Супер Боул дәуірі басталғаннан кейін NFL немесе AFL-де ойынға кіріскен төрт команданың алғашқысы болып, әлем чемпионатына қатысуды айтпағанда, тіпті титул үшін күреске түсті. Алғашқы ойында Майами «Канзас-Сити Чифс» (Супер Боул IV жеңімпаздары) командасын 27:24 есебімен жеңді, бұл НФЛ тарихындағы ең ұзақ ойын болды. Ойынның шешуші голын соққан ойыншы Гаро Йепремян болды, ал қосымша уақыт 22 минут 40 секундке созылды. Бұл «Чифс» командасының «Муниципал стадиондағы» соңғы ойыны еді. Кейін Майами «Балтимор Колтс» (бұрынғы Супер Боул чемпионы) командасын АФК чемпионат ойынында 21:0 есебімен жеңіске жеткізді. «Колтс» командасының квотербекі Джонни Юнитастан қорғаушы Дик Андерсон 3 пасты ұстап алды, соның біреуін 62 ярдтық тачдаунға айналдырды. Ал «Каубойс» командасы плей-оффта «Миннесота Викингс» (20:12, NFC дивизиондық плей-офф) және «Сан-Франциско 49ers» (14:3, NFC чемпионат ойыны) командаларын жеңіп Супер Боулға жолдама алды, екі ойында тек бір тачдаун жіберді.
Супер Боулдың ойын алдындағы жаңалықтары мен жазбалары
Дельфиндер АФК чемпионатын жеңіп алғаннан кейін, Шулаға таңғы сағат 1:30-да президент Ричард Никсон үйіне қоңырау шалды. Никсонның ойынша, Уорфилдке тиімді пас беруге болатын ойын бар еді. (Бұл ойын бірінші ширек соңында қолданылған, бірақ Мел Ренфро оны тоқтатып қойды.) Супер Боул VI алдында Дельфиндердің қорғаныс командасы туралы сұрағанда Лэндри ойыншылардың есімдерін есіне алмағанын, бірақ олар оны үлкен алаңдатып отырғанын айтты. Осы сөзінен кейін «Аты жоқ қорғаныс» деген лақаптың пайда болғанына байланысты деп есептелінеді. Дегенмен, Майамидің қорғаныс координаторы Билл Арнспаргер өзінің командасына лақапты АФК чемпионатында Балтимор Колтсын жеңгеннен кейін берген. Том Лэндридің айтуынша, «Каубойлар» өте сенімді болған. «Олар бір-бірімен сөйлескенде, осы ойынды ұтыпайтындарын айтты». «Каубойлар» ойынға дайындық үшін Метейридегі «Нью-Орлеан Сентс» командасының жаттығу базасын пайдаланды. «Дельфиндер» жаттығуларын Тулан стадионы мен «Нью-Орлеан» қалалық паркіндегі Тэд Гормли стадионы арасында бөлісті. «Даллас» командасы Кеннердегі «Нью-Орлеан» халықаралық әуежайының қарсы жағындағы «Хилтон» қонақүйінде орналасқан, ал «Майами» «Нью-Орлеанның» Мид-Сити ауданындағы «Фонтенбло» қонақүйінде тұрды. Медиа күнінде Дуэйн Томас ешқандай сұраққа жауап бермей, уақыты біткенше үнсіз отырды. Роджер Стаубах Дуэйн Томас ойынға дейін баспасөзбен ынтымақтасқанда ең бағалы ойыншы атанған болар еді деп болжайды. Бұл – екі команданың үй ойындарын жасанды жабынмен өткізген алғашқы Супер Боул болды. 1971 жылы «Каубойлардың» үй стадиондарында, «Cotton Bowl» және «Texas Stadium» стадиондарында, сондай-ақ «Дельфиндердің» «Orange Bowl» стадионында (әсіресе «Poly Turf») жасанды жабын болды. Өткен жылы «Каубойлар» үй ойындарын жасанды жабынмен өткізген алғашқы команда болып, Супер Боулға жолдама алды. «Луизиана Супердомын» 1972 жылғы NFL маусымына дайын етуді жоспарлаған (егер құрылыс кестеге сәйкес болғанда, бұл ойын басқа жерде өткізілген болар еді, ал VII немесе VIII Супер Боул «Нью-Орлеанға» берілген болар еді). Алайда, губернатор Джон МакКитен бастаған жұмысшылар одақтары мен «Луизиана» саясаткерлерінің арасындағы келіспеушіліктер құрылысты ұзаққа соқтырып, іргетасы 1971 жылдың 11 тамызында, осы ойынға бес ай бұрын ғана салынды. «Супердомын» 1975 жылдың тамызына дейін аяқтамағандықтан, IX Супер Боул Тулан стадионына көшірілді. Бұл Супер Боул стадиондағы соңғы NFL ойыны болды, ол 1979 жылдың соңында бұзылды. Ойыннан бір күн бұрын Джо Фрейзер ауыр салмақтағы бокс чемпионатында Тери Дэниелсті (ол кезде «Даллас» қаласындағы «Southern Methodist University» студенті) Ривергейт конгресс орталығында, «Супердомын» салу орнынан оңтүстікке қарай шамамен бір миль жерде төртінші раундта нокаутқа түсірді. Келесі күні Ривергейт ойынды жабық телеарна арқылы көрсетті, билет бағасы бір адамға 10 доллар болды. Ойын басталғандағы температура күннөлді және желді болды, бұл осы күнге дейінгі ең суық Супер Боул болды. (Нью-Орлеан тумасы Армстронг 1971 жылдың шілдесінде қайтыс болды). Шоудың басты жұлдыздары джаз әншісі Элла Фицджеральд, актриса және әнші Кэрол Ченнинг, трубашы Ал Хирт және АҚШ Теңіз әскерлерінің жаттығу тобы болды. Фицджеральд Супер Боулдың жартылай ойын кезінде ән салған алғашқы афроамерикандық әйел болды. Ол сондай-ақ Супер Боулдың жартылай ойын кезінде осындай форматта танылған алғашқы джаз әртісі деп есептеледі. Бұл Аль Хирттің басты орындаушы болған үш Супер Боулдың жартылай ойын кезіндегі шоуларының екіншісі болды. «Нью-Орлеан Сентс» командасының акционері Хирт бұрын Супер Боул I жартылай ойын кезінде басты орындаушылардың бірі болған, ал кейіннен Супер Боул XII жартылай ойын кезінде де басты орындаушы болады. Сондай-ақ, Супер Боулдың жартылай ойын кезіне бұрын Супер Боул IV жартылай ойынында өнер көрсеткен Кэрол Ченнинг те оралды.
Бірінші тоқсан
Маями монетаны лақтырып жеңіп алды және допты қабылдауға шешім қабылдады. Екі команда да алғашқы мүмкіндіктерін пайдалана алмады. «Дельфиндердің» екінші шабуылының бірінші ойынында, фулбек Ларри Цонка ойынның алғашқы жүрісінде, қорғаушы Ларри Литтлдің Герб Аддерлиге жасаған күшті блогының арқасында 12 ярдты жүріп өтті. Бұл оның бүгінгі ең ұзақ жүрісі болды. Келесі ойында Цонка квотербек Боб Грисіден допты жіберіп алды, бұл маусымдағы оның алғашқы қателігі болды, және допты «Каубойс» командасының 48 ярдтық сызығындағы қорғаушы Чак Хоули қабылдады. Фулбек Уолт Гаррисонның екі жүрісінен соң 18 ярдтық қашықтыққа жетіп, «Даллас» командасын гол соғу мүмкіндігіне жақындатты, бірақ келесі ойында қорғаушы Боб Хайнц және Джим Райли квотербек Роджер Стаубахты 12 ярдтық шығынмен тоқтатып, бірлесіп допты ұстады. Алайда, Стаубах Боб Хейсті 18 ярдтық паска ашық тапты және жүгіруші Дуэйн Томасқа 11 ярдтық паска жіберіп, «Маямидің» 7 ярдтық сызығында бірінші мүмкіндікке ие болды. «Дельфиндердің» қорғанысы «Каубойстың» гол соғу аймағына өтпеуіне қол жеткізіп, оларды Майк Кларктың 9 ярдтық голымен келісуге мәжбүр етті, осылайша «Каубойс» командасы 3-0 есебімен жеңіске шықты. «Дельфиндердің» келесі шабуылының үшінші ойынында, өздерінің 38 ярдтық сызығында Грис «Каубойс» командасының қорғаушысы Боб Лиллиден Супербоулдағы рекордтық 29 ярдтық шығынмен тоқтатылды, бұл көрсеткіш әлі күнге дейін Супербоул тарихындағы ең үлкен теріс нәтиже болып саналады.
Екінші тоқсан
Екінші тоқсанды бастау үшін, «Долфинз» командасының ойыншысы Ларри Сейпл Майамидің өздерінің соңғы аймағынан допты тепті, оны «Даллас 45» командасының Хейз ойыншысы ұстады. «Каубойлар» Майамидің 40 ярдына дейін жетпеді, сондықтан допты «Долфинз» командасына қайтарды. Майами кең қабылдаушы Говард Твиллидің 20 ярдтық қабылдауының арқасында «Каубойлардың» 42 ярдық сызығына жетті, бірақ шабуыл тоқтап, кикер Гаро Епремиан 49 ярдтық гол соғуға тырысқанда сәтті болмады, нәтижесінде ұпай жиналмады. Бірінші жартысының соңына 6:15 минут қалғанда, «Даллас» 10 ойыннан соң 76 ярдты жүріп өтті, оның ішінде үшінші және тоғызыншы мүмкіндікте кең қабылдаушы Лэнс Алворт 21 ярдтық қабылдау жасады, ал Калвин Хилл үш рет 25 ярдқа жүгірді. Шабуыл Стаубахтың 7 ярдтық тачдаун пасын Алвортқа беруімен аяқталды, бұл «Даллас» командасының есебін 10–0-ге жеткізді (Алворт гол соққан кездегі қабылдауларын «өміріндегі ең маңызды екі қабылдау» деп атады). «Майами» жартысының соңына 1:15 минут қалғанда өздерінің 31 ярдық сызығынан шабуылды бастады, Грис үш қатарынан пас берді, екеуі кең қабылдаушы Пол Уорфилдке, біреуі жүгіруші Джим Киикке, барлығы 44 ярдты жүріп «Даллас» командасының 24 ярдық сызығына жетті. Жақсы позицияға қарамастан, «Долфинз» командасы соңғы аймаққа жетпеді және жартысының соңына дейін есепті 10–3-ке дейін қысқарту үшін Епремианның 31 ярдтық голына жүгінуге мәжбүр болды.
Соңғы статистика
Көздер: NFL-дің кәсіби футболдың ресми энциклопедиялық тарихы, (1973), 153-бет, Macmillan Publishing Co. Нью-Йорк, LCCN 73 3862, NFL.com Суперкубок VI, Суперкубок VI Ойын іздеуші Даль, Суперкубок VI Ойын іздеуші Миа, Суперкубок VI Ойын барысы.
Статистикалық салыстыру
Dallas Cowboys Miami Dolphins Бірінші топтама2310Жүгіріспен бірінші топтама153Паспен бірінші топтама87Құқық бұзу арқылы бірінші топтама00Үшінші топтама тиімділігі7/142/9Төртінші топтама тиімділігі1/10/0Жалпы жүгіріспен алынған қашықтық25280Жүгіріс әрекеттері4820Жүгіріс қашықтығы бір әрекетке5.34.0Пас – Аяқталған/әрекеттер12/1812/23Қорғанысқа түсірілгендер, жалпы қашықтық2–191–29Паспен ұсталған доптар01Жалпы паспен алынған қашықтық100105Жалпы алынған қашықтық352185Пант қайтарылымдары, жалпы қашықтық1–(–1)1–21Киккоф қайтарылымдары, жалпы қашықтық2–345–122Ұсталған доптардың жалпы қайтарылым қашықтығы1–410–0Панттардың орташа қашықтығы5–37.25–40.0Жоғалған доптар1–12–2Құқық бұзулар, жалпы қашықтық3–150–0Ойынды бақылау уақыты39:1220:48Допты жоғалту13