Кіріспе

1974 жылғы Супер Боул

VIII Супер Боул – Ұлттық футбол конференциясының (NFC) чемпионы «Миннесота Викингс» және Америка футбол конференциясының (AFC) чемпионы «Майами Дельфинс» арасындағы американдық футбол ойыны. «Дельфинс» 24:7 есебімен «Викингс» командасын жеңіп, екінші рет қатарынан Супер Боулды ұтып алды. Бұл «Грин-Бэй Пэккерс» командасынан кейін Супер Боул I және II турнирлеріндегі алғашқы және екінші команда, сондай-ақ AFL/AFC командасының алғашқы жеңісі болды. Ойын 1974 жылғы 13 қаңтарда Хьюстон қаласындағы (Техас штаты) «Райс» стадионында өтті. Бұл Супер Боулды НФЛ франшизасының үй стадионы болмаған жерде өткізудің алғашқы тәжірибесі болды. Сол кезде «Астродом» стадионында 50 000-нан астам орын болды, бірақ ол Супер Боулды қабылдау үшін тым кішкентай деп есептелді. Бұл сонымен қатар Лос-Анджелес, Майами немесе Нью-Орлеан қалаларында өткізілмеген алғашқы Супер Боул болды. Бұл соңғы Супер Боул және жалпы соңғы матч (келесі аптада Канзас-Ситиде өткен 1974 жылғы Про Боул соңғысы болды), онда гол бағаналары алаңның соңындағы сызықтың алдына орналастырылды (келесі маусымда олар алаңның соңындағы сызыққа, арт жағына көшірілді). «Дельфинс» командасы үшін бұл үшінші қатарынан Супер Боулға қатысу болды. Олар тұрақты маусымда 12:2 есебімен жеңіске жетіп, плей-оффта «Цинциннати Бенгалс» және «Окленд Рейдерс» командаларын жеңді. «Викингс» командасы да тұрақты маусымды 12:2 есебімен аяқтап, «Вашингтон Редскинс» және «Даллас Каубойс» командаларынан жеңіске жеткеннен кейін екінші рет Супер Боулға қатысты. VIII Супер Боулдың басым бөлігін «Дельфинс» командасы басып өтті, олар алғашқы үш тоқсанда 24 ұпай жинады, оның ішінде алғашқы екі шабуылда екі тачдаун соқты. «Миннесотаның» «Майамиге» қауіп төндіруге ең жақсы мүмкіндігі бірінші таймның соңына бір минут қалғанда болды, бірақ «Викингс» командасының шабуылшысы Оскар Рид 6 ярдтық сызықта допты жіберіп алды, ал оның командасы екінші таймда «Майамидің» басымдығын жеңе алмады. «Дельфинс» командасының фулбэкі Ларри Цонка Супер Боулдың ең құнды ойыншысы атанған алғашқы шабуылшы болды; оның 145 ярдтық шабуылы және 33 шабуылы Супер Боул рекордтарын құрады. Цонка Супер Боул III турнирінде Мэтт Снеллдің (ол да фулбэк болған) орнатқан 121 ярдтық шабуыл және 30 шабуыл бойынша бұрынғы рекордты жаңартты.

Үй-жай таңдау процесі

NFL 1972 жылғы 21 наурызда Гонолулуде өткен иелерінің отырысында Хьюстон қаласына VIII Суперкубок өткізу құқығын берді. Бірінші рет бір отырыста бірнеше Суперкубок өткізілетін орындар таңдалды, VII және VIII Суперкубоктардың ұйымдастырушы қалалары анықталды. Хьюстон Суперкубокқа дайындалуға бір жылдан аса уақыт берілген алғашқы қала болды, және осыдан кейінгі жылдары дайындыққа берілетін уақыт едәуір ұзарды. Лос-Анджелес, Хьюстон, Майами, Даллас және Нью-Орлеанс бес қала мұқият ұсыныстар дайындады, ал Сан-Франциско (Стэнфорд стадионы) дауыс беруге бір апта қалғанда жарыстан шықты. Тоғыз рет дауыс нәтижесі шешілмей қалғаннан кейін Бад Адамс екі қалаға тікелей Суперкубок өткізу құқығын беруді ұсынды. Бұл келісім 1971 жылы Майами өкілдері көтерген идеяға ұқсас болды. Лос-Анджелес тоғызыншы дауыс бойынша жеңіске жетіп, VII Суперкубокқа ие болды, ал екінші орын алған Хьюстон VIII Суперкубокты қабылдады.

Майами Долфинс

Дельфиндер 1972 жылғы 17–0 үлкен жетістігін қайталай алмаса да, көптеген спорт жазушылары, жанкүйерлер және Дельфиндердің өз ойыншылары 1973 жылғы команда жақсырақ деп есептеді. 1972 жылғы команда тұрақты маусымда 8–6 және/немесе .500 көрсеткіштен нашар нәтиже көрсеткен командалармен ғана кездесті, ал 1973 жылғы команда Оукленд Рейдерс, Питтсбург Стиллерс және Даллас Каубойз (барлығы плей-офф командалары) сияқты күшті қарсыластармен, сондай-ақ 2000 ярдқа дейін жүгіріп өткен О.Дж. Симпсон және .500 көрсеткіштен жоғары аяқтаған Кливленд Браунс командаларымен екі рет кездесті. Майами 12–2 есебімен тұрақты маусымды аяқтады, оның ішінде 1972 жылғы NFC Батыс дивизионының чемпионы – Сан-Франциско 49ерс командасына қарсы өткен алғашқы ойында жеңіске жетті, бұл NFL рекордын 18 жеңіс қатарымен жаңартты. Дельфиндердің жеңіс тізімі екінші аптада Калифорния штатының Беркли қаласында Рейдерс командасына 12–7 есебімен жеңіліспен аяқталды. Алдыңғы екі маусымдағыдай, Майамидің шабуылы негізінен жүгіру шабуылына бағытталды. Фуллбек Ларри Цсонка үшінші жыл қатарынан 1000 ярдтан астам жүгіріп (1003 ярд), ал жүгіруші Меркьюри Моррис 954 ярдқа жүгіріп, 10 тачдаун соқты. Жүгіруші Джим Кик те маңызды рөл атқарды, 257 ярдқа жүгіріп, 208 ярдқа 27 пас ұстады. Квотербек Боб Гриз, AFC-де екінші үздік пас беруші, 1422 ярдқа 116 пас берді, бірақ интерсепттерге (8) қарағанда екі есе көп тачдаун пас берді (17) және 84.3 рейтингіні алды. Ол үш Супер Боулда бастаған алғашқы квотербек болды, және осы көрсеткішке Джим Келли мен Том Брейди қосылды. Алғашқы қабылдаушы Пол Уорфилд команданың негізгі терең қауіп-қатері болып қала берді, 514 ярдқа 29 пас ұстап, 11 тачдаун соқты. Марлин Бриско 447 ярдқа 30 қабылдау жасап, 2 ұпай жинады. Шабуыл желісі күшті болды, оны тағы да орталық Джим Лангер және оң қанаттағы Ларри Литтл басқарды. Гриз, Цсонка, Уорфилд, Лангер, Ник Буониконти және Литтл ақырында Профутбол Даңқы залына енгізілді. Бобби Битард та Профутбол Даңқы залына сайланды. Майамидің «Аты-жөні жоқ қорғанысы» қарсыластарына үстемдік етуді жалғастырды. Болашақ Даңқ залы қақпашысы Ник Буониконти үш рет допты қағып алып, бір рет тачдаун соқты. Қорғаушы Дик Андерсон команданы сегіз интерсептпен бастап, оларды 163 ярдқа және екі тачдаунға қайтарды, нәтижесінде ол NFL жылдың үздік қорғаушысы атағын жеңіп алды. Ал өткен маусымдағы Супер Боулдың ең құнды ойыншысы атанған қорғаушы Джейк Скотт төрт интерсепт жасап, 71 ярдқа допты қайтарды. Дельфиндер 1971 жылғы маусымның басында құрылған «53» қорғанысын қолдана берді, онда Боб Мэтисон (#53) 3–4 қорғанысында төртінші лайнербек ретінде тартылып, Мэнни Фернандес мұрындыққа қойылды. Мэтисон допты ұстап шабуылдай немесе қорғанысқа қайта орала алатын.

Миннесота викингтері

Викингтер тұрақты маусымды 12–2 есебімен аяқтады, алғашқы тоғыз ойында жеңіске жеткеннен кейін «Атланта Фальконс» командасына қарсы «Monday Night Football» кешкі ойынында 20–14 есебімен жеңілді. «Викингтердің» тағы бір жеңілісі 12-ші аптада болашақ AFC Central Division чемпионы «Цинциннати Бенгалс» командасына қарсы 27–0 есебімен болды, ал «Делфинс» командасы AFC дивизиондық плей-оффында оларды жеңді. Миннесота шабуылын 13 жыл тәжірибесі бар квотербек Фрэн Таркентон басқарды. Тұрақты маусымда Таркентон 2,113 ярдқа 61.7% пасын орындады, 15 тачдаун берді және тек жеті пасты ұстады. Ол сондай-ақ 202 ярдқа жүгіріп, тағы бір тачдаун соқты. Команданың негізгі терең қауіп-қатері Pro Bowl ресивері Джон Гиллиам болды, ол 907 ярдқа 42 пас ұстады, орташа есеппен 21.6 ярдтан және сегіз тачдаун соқты. Таяу аяғы Стю Войт та ойынды өткізудің маңызды бөлігі болды, ол 318 ярдқа 23 пас ұстады және екі тачдаун соқты. «Викингтердің» басты жүгірушісі NFL жыл жаңашылы Чак Форман болды, ол 801 ярдқа жүгіріп, 362 ярдқа 37 пас ұстады және алты тачдаун соқты. «Викингтерде» тағы төрт маңызды жүгіруші болды – Дейв Осборн, Билл Браун, Оскар Рид және болашақ актер Эд Маринаро – олар бірге 1,469 ярдқа жүгіріп, пас ұстады және 11 тачдаун соқты. «Викингтердің» шабуылдық желісі де өте талантты болды, оны оң жақтағы Рон Яри және алты мәрте Pro Bowl орталығы Мик Тингельхофф басқарды. Миннесота қорғанысы лигада ең аз ұпай жіберген командалардың қатарында екінші орынды иеленді (168 ұпай) және тағы да «Күлгін жегіштер» деген лақап атымен танымал қорғаныс желісімен нығайтылды, оған қорғаныс шегіндегі Гэри Ларсен мен Алан Пейдж және қорғаныс шеттері Джим Маршалл мен Карл Эллер кірді. Олардың артында Pro Bowl лайнербегі Джефф Симон 2 пасты ұстап, 2 допты қайтарып алды. Корнербек Бобби Брайант (жеті пасты ұстады, 105 ярдқа қайтарды, бір тачдаун соқты) және қауіпсіз Пол Крауз (төрт пасты ұстады) қорғаныс екінші қатарын басқарды.

Плей-офф

Викингтер плей-оффта Вашингтон Редскинстерді 27–20 есебімен және NFC Шығыс дивизионының чемпионы Даллас Каубойсты 27–10 есебімен жеңіп, Супербоулға екінші рет қатысты. Осы уақытта, Дельфиндер AFC Орталық дивизионының чемпионы Цинциннати Бенгалзді дивизиондық кезеңде 34–16 есебімен, ал AFC Батыс дивизионының чемпионы Оукленд Рейдерсін 27–10 есебімен жеңіп, AFC чемпионатында жеңіске жетті. Дельфиндер үш рет қатарынан Супербоулға түскен алғашқы команда болды. Регулярлық маусымдағыдай, Майами плей-оффта да негізінен жүгіру ойынына сүйенді, Цинциннатиға қарсы 241 және Рейдерске қарсы 266 метр жүгіріп өтті. Жердегі ойын Оуклендке қарсы ойында ерекше маңызды болды, себебі олар ойында 34 ярдқа 6 пастың тек 3-ін ғана аяқтағанына қарамастан жеңіске қол жеткізді.

Супер кубок жазбалары

Бұл бұрынғы AFL франшизасының фаворит болған алғашқы Супер Боул болды. 1970 жылғы AFC чемпионы Балтимор Колтс V Супер Боулда фаворит болған, бірақ олар 1970 жылғы бірігуге дейін құрылған NFL франшизасы еді. Бұл сондай-ақ, қазіргі уақытта NFL немесе AFL командасының үйі емес стадионда өткен алғашқы Супер Боул болды, себебі 1968 жылы Хьюстон Ойлерс Astrodome-ға көшкеннен бері ешбір команда Райс стадионын үйі деп атаған жоқ. Сол кезде Astrodome футбол ойындарына 50 000-нан астам көрермен қабылдай алатын, бірақ Супер Боулды қабылдау үшін тым кішкентай саналды. Бұл сондай-ақ, сол кезде танымал болған AstroTurf жасанды жабынында өткен алғашқы Супер Боул ойыны болды, себебі Хьюстонның Astrodome 1966 жылы AstroTurf-ты орнатқан алғашқы нысан еді. (Super Bowl V және Super Bowl VI, жасанды жабында өткен алғашқы екі Супер Боул Poly Turf брендімен ойналды.) Викингтер Хьюстон ISD-нің Делмар стадионындағы жаттығу жағдайларына наразылық білдірді, себебі стадион қонақүйден 20 минуттық автобус сапарында орналасқан еді. Олар киім ауыстыратын бөлме тығыз, кілемшесіз, шкафтары жоқ және көптеген душ бастары жұмыс істемейтінін айтты. Жатығу алаңында соққы беруге арналған құралдар болған жоқ. "Біздің ойыншыларымыз орта мектептен бері мұндай жағдайды көрмегенін ойлаймын", - деді Викингтердің бас бапкері Бад Грант. Дельфиндер, осы арада Майами сияқты AFC командасы болғандықтан, Майлерлердің жаттығу базасында жаттықты. NFC Чемпионат ойындарына жеткен алғашқы NFC Central командасы болғандықтан, Викингтер бірігуден кейінгі Супер Боулда ойнаған бірінші Шығыс дивизионына жатпайтын команда болды. Дельфиндердің иесі Джо Роббидің үйленген ойыншыларға әйелдерін клубтың есебінен әкелуге рұқсат беруіне байланысты команда ішінде келіспеушіліктер туындады. Үйленбеген ойыншылар достарын, аналарын немесе қарындастарын әкеле алмағанына ашуланды. Викингтердің қорғаныс шебушісі Алан Пейдж және Дельфиндердің сол жақ шебушісі Боб Куеченберг бұрын Нотр-Дам университетінде бірге ойнаған, соның ішінде жеті жыл бұрын өткен Ғасыр ойынына қатысқан. Куеченберг, Пейджге қарсы ойнайтын, Колтсқа қарсы ойында қолы сынған және Супер Боулда гипспен ойнаған. Пол Уорфилд сол аяғының жамбас бұлшық етіне жарақат алып ойынға шықты. Ойын алдында телеарнада Нью-Йорк Джетс командасының қақпашысы Джо Намат: "Егер Майами бастапқы соққыны алып, алғашқы ұрыста ұпай жинаса, ойын аяқталады" деді. Шындығында, Дельфиндер ойынның алғашқы соққысын алғаннан кейін тачдаун жасаған алғашқы команда болды. Үй командасы ретінде тағайындалған Дельфиндер, үй ойындарында әдетте ақ жейде кигеніне қарамастан, аква түсті жейде киюге міндетті болды (Майами командасы Питтсбург Стиллерс және Детройт Лайонсқа қарсы соңғы екі тұрақты маусым ойынында аква түсті жейде киген). Сондай-ақ, Дельфиндер екі түрлі қалпақ таспасын киді; бірінде команданың 1967 жылғы маусымда (Боб Гриздің жаңашыл жылы) бұрын қолданған таспасы болды және 1974 жылы тұрақты түрде қабылданатын болды (көбінесе желілік ойыншылар; дельфин талисманы күннің ішінен секіріп шығады), ал екіншісінде 1966 жылдан және 1968 жылдан 1973 жылға дейін қолданылған таспа болды (дельфин талисманы күннің жартысында). "Гонзо" деп белгілі жазушы Хантер С. Томпсон "Роллинг Стоун" журналы үшін ойынды жариялады, ал оның Хьюстондағы ерліктері аңызға айналды. Бұл Супер Боулда ойын доптарында жолақтар болған жалғыз ойын болды. 1970 жылдардың соңына дейін NFL түнгі ойындарда, жабық ойындарда және басқа да ерекше жағдайларда жолақты футболға рұқсат берді. Бас сызық төрешісі Лео Майлз Супер Боулда төрелік еткен алғашқы афроамерикандық болды.

Хабар тарату

Ойынды АҚШ-та CBS телеарнасы Рей Скотттың тікелей хабарлауымен және Пат Саммералл мен Барт Старрдың түсті комментарийлерімен көрсетті. Бұл Скотттың CBS үшін соңғы тікелей эфирі болды. Келесі маусымның ортасында Саммералл Скотттың орнын басты, жетекші тікелей хабарлаушы қызметін 1993 жылға дейін атқарды, ол жылы CBS NFC теледидар пакетіне қатысты құқықтарын Fox-қа жоғалтты. Бұл – толық түпнұсқалық телехабары видеотаспаға сақталған ең ерте Super Bowl. Бұрынғы Super Bowl ойындарының (мысалы, III, V, VI және VII) көп бөлігі видеотаспаға түсірілген, бірақ ойынның бір бөлігі жоқ еді. Осыдан кейін барлық Super Bowl ойындары толығымен сақталды.

Ойын-сауық

Остиндегі Техас университетінің Лонгхорн тобы ойын алдындағы мерекелік шараларда өнер көрсетті. Кейін кантри әншісі Чарли Прайд "Америка - сұлулық" әні мен ұлттық әнұранды орындады. Бұл ойын "Америка - сұлулық" әнінің Супер Боул ойыны алдында алғаш рет орындалған кезені болды. Түскі үзіліс кезінде Лонгхорн тобы, сондай-ақ 1973 жылғы "Мисс Техас" атанған Джуди Маллетт скрипкада орындады, бұл "Америка музыкасы" атты американдық музыкаға арналған құрмет көрсету болды. Ойын алдындағы кеш ойыннан бір күн бұрын Астродомның еденінде өтті. Оған ойыншылар, жаттықтырушылар, бұқаралық ақпарат құралдары және атақты адамдар қатысты. Көңіл көтеруді La France Sisters және Чарли Прайд ұсынды.

Ойын қорытындысы

Дельфиндердің шабуылдағы ойын жоспары Миннесота қорғанысының тамаша қуғынын пайдалану үшін, бағытты шатастыру, жағымсыз әсер ететін тұзақтар мен қиылысқан тосқауылдарды қолдану болды. (Канзас-Сити Чифс осындай тактиканы IV Супер Боулда дәл осы Викингтер қорғаныс желісіне қарсы қолданған еді). Джим Лангер жазғандай: "Бәрі бірден табысқа жетті. Біз олардың қорғанысына үлкен тесіктер аштық, ал Цонка, әсіресе оң жаққа қарай, жақсы қашықтықтарды басып өтті. Аланның [Пейдж] ашуланып айқайлағанын естідік, себебі оның жағымсыз әсері оны қатты мазалады. Ол не істеу керектігін білмей қалды". Қорғаныста Дельфиндердің мақсаты Чак Форманды тез қозғалатын Мани Фернандесті мұрындыққа қою арқылы бейтараптандыру және Таркентонға қабылдаушыларды құлату және Джон Гиллиамды екі қорғаушымен қадағалау арқылы пас беруді қиындату болды. Сонымен қатар, олар Таркентонның шабуылдарын тоқтату үшін қорғаныс шебіндегі Билл Стэнфилл мен Верн Ден Хердерге де сүйенді. Бапкер Дон Шула былай деп жазды: "Таркентонға қатысты біз оны шектеуге тырыстық. Пейдж, Эллер және компанияға қатысты, біз олардың агрессивтілігін өз пайдамызға айналдыруға тырыстық. Бағытты шатастыру және қиылысқан тосқауылдар арқылы жағымсыз әсерге баса назар аудардық, Викингтердің алдыңғы төрт ойыншысын ойынның бағытына бейімдеуге тырыстық, содан кейін ойынды басқа бағытта жүргіздік. Викингтер біз күткендей ден қойды. Бірақ ойынның соңына қарай викингтер күмәнделене бастап, шабуылдарын азайта бастағанын байқадық. Олар солай істегенде, біз оларды тікелей тосқауылмен жеңіп алдық".

Бірінші тоқсан

Алдыңғы екі Супер Боулдағыдай, «Дельфин» командасы монетаны лақтырып жеңіске жетті және допты қабылдауды жөн көрді. «Дельфин» командасы ойынның басынан-ақ «Викингтер» командасына үстемдік етіп, бірінші кезеңде екі рет 10 ойындық шабуылмен гол соқты. Орталық ойыншы Джим Лангер: «Басынан-ақ біздің шабуыл олардың қорғанысын жеңе алатыны анық болды» деді. Лангер ойынның бірінші жартысынан кейін: «Біз бұл ойынның аяқталғанын түсіндік» деп жазды. Гол соққан сәтте Грис ұрыс сызығындағы есепті ұмытып қалды. Ол Цонкадан сұрады, ол «екі» деді. Кик: «Жоқ, бір» деді. Грис Цонкаға сенуді жөн көрді, бұл қателік болды, себебі жауап «бір» еді. Грис допты сәл шайқады, бірақ оны Цонкаға жеткізе алды. Допты алмастырудан кейін, Ларри Сейплдің тепкісі 24 ярдқа ғана жеткеннен соң, «Миннесота» командасы 43 ярдтық сызықта допты қайтарып алды.

Соңғы статистика

Көздер: NFL.com VIII Суперкубок, VIII Суперкубок ойынды табушы Миа, VIII Суперкубок ойынды табушы Мин.

Статистикалық салыстыру

Миннесота Викингс Майами Дельфинс Бірінші топтама1421 Бірінші топтама жүгірумен513 Бірінші топтама пастың арқасында84 Бірінші топтама пенальти бойынша14 Үшінші топтама тиімділігі8/154/11 Төртінші топтама тиімділігі0/11/1 Таза жүгірумен алынған саптар72196 Жүгіру әрекеттерінің саны2453 Жүгірудің бір әрекетіне шаққандағы саптар саны3.03.7 Пастың нәтижесі – аяқталған/әрекеттер18/286/7 Сақшылардың жалпы саны2–161–10 Тасталған доптардың саны10 Таза пастың нәтижесі16663 Жалпы таза саптар238259 Пунт қайтарылымдарының жалпы саптары0–03–20 Кик-офф қайтарылымдарының жалпы саптары4–692–47 Доптарды ұстаудың жалпы саптары0–01–10 Пунттың орташа саптары5–42.23–39.6 Жоғалған доптар2–11–0 Пенальтилердің жалпы саптары7–651–4 Ойын уақытын иелену26:1533:45 Допты жоғалту20