Кіріспе

Мартингейл – ойын стратегиясы, онда ойыншы жеңіске жетіп немесе төлем қабілетін жойғанша ставка сомасы көтеріледі. Бұл жалпыланған математикалық ұғым.

Мартингейл – 18-ғасырдағы Францияда пайда болған және танымал болған ставка жасау стратегияларының класы. Бұл стратегиялардың ең қарапайымында ойыншы монетада сырға шықса жеңеді, ал құйрық шықса жеңіледі. Стратегия бойынша ойыншы әр жеңілістен кейін ставкасын екі есеге арттырады, сонда алғашқы жеңісі бұрынғы барлық шығынды өтеуге және бастапқы ставкаға тең пайда әкелуге мүмкіндік береді. Осылайша, стратегия Санкт-Петербург парадоксының бір түрі болып табылады. Ойыншының ақырында сырға шығуы әлдеқашан болжамды болғандықтан, мартингейл ставка жасау стратегиясы ойыншы үшін ақша табудың сенімді тәсілі болып табылады, егер оның шексіз байлығы болса және бір ставкада жеңіп алатын ақша сомасының лимиті болмаса. Бірақ, ешбір ойыншының шексіз байлығы жоқ, ал ставкалардың экспоненциалды өсуі мартингейлді пайдалануды шешкен бақытсыз ойыншыларды банкротқа дейін жеткізеді, бұл өте ауыр шығынға әкеледі. Ойыншы көбінесе шағын сомада жеңіске жетіп, стратегиясы дұрыс сияқты көрінсе де, оның күтілетін құндысы нөлге тең болады, себебі үлкен шығынға ұшырау ықтималдығы күтілетін пайдамен толықтай теңестіріледі. Казинода күтілетін құн үйдің артықшылығына байланысты теріс болады. Сонымен қатар, бір-бірінен кейін жеңіліске ұшырау ықтималдығы көптеген адамдар ойлағаннан жоғары болғандықтан, мартингейл стратегиясы ойыншыны жылдам банкротқа жеткізеді. Мартингейл стратегиясы рулеткада да қолданылады, себебі қызыл немесе қара түске түсу ықтималдығы шамамен 50% құрайды.

Интуитивті талдау

Мартингейл түріндегі барлық ставка жүйелерінің сәтсіздігіне себеп болатын негізгі мәселе – өткен ставкалардың нәтижелері туралы қандай да бір ақпарат болашақ ставканың нәтижесін тағдырдан жақсы болжау үшін қолданыла алмайды. Математикалық тұрғыдан алғанда, бұл әр ставканың жеңіс-жеңіліс нәтижелері тәуелсіз және бірдей үлестірілген кездейсоқ шамалар деген болжамға сәйкес келеді, бұл көптеген нақты жағдайларда дұрыс болжам. Осы болжамнан туындайтын қорытынды, ставкалар тізбегінің күтілетін мәні, тізбекте болуы мүмкін барлық ставкалар бойынша, әлеуетті ставканың күтілетін мәнін, осы ставканы жасау мүмкіндігіне ойыншының ықтималдығын көбейту арқылы есептеледі. Көптеген казино ойындарында кез келген жеке ставканың күтілетін мәні теріс болады, сондықтан көптеген теріс сандардың қосындысы әрқашан теріс болады. Мартингейл стратегиясы тіпті шексіз тоқтату уақытында да сәтсіздікке ұшырайды, егер табысқа немесе ставкаларға шектеу қойылса (практикада да осылай). Тек шексіз байлық, ставкалар және уақыт болған жағдайда ғана Мартингейл жеңіске жететін стратегия болып саналады деуге болады.

Математикалық талдау

Ұзақ мерзімді перспективада жеңіске жету мүмкін еместігі, ставка мөлшерінің шегі немесе банкроллдың немесе несие шегінің шектелуі, міндетті тоқтату теоремасымен дәлелденеді. Дегенмен, бастапқы капиталды белгілі бір қажетті деңгейге дейін арттырудың ең жоғары мүмкіндігіне қол жеткізу үшін батыл ойын әрдайым ең оңтайлы стратегия емес. Егер ойыншы кез келген үлкен коэффициентпен кез келген шағын сомада ставка жасай алса (бірақ әр ставкада 10/19-ға тең күтілетін шығынмен), және әр айналымда тек бір ставка жасай алса, онда мақсатына жету мүмкіндігі 98%-дан жоғары стратегиялар бар. Бұл стратегиялар ойыншының барлық капиталын жоғалтуға жақын болмаса, өте ұстамды ойынды қолданады, ал капиталды жоғалту қаупі туғанда ғана өте батыл ойынға көшеді.

Мартингейлге қарсы

Мартингейлдің классикалық стилінде, ойыншылар әр жеңілістен кейін ставкаларын арттырады, соңғы жеңіс бұрынғы барлық шығындарды өтейді деген үмітпен. Мартингейлге қарсы стратегия, сондай-ақ кері мартингейл деп те аталады, жеңіске жеткеннен кейін ставкаларды арттырып, ал жеңіліске ұшқанда азайтады. Ойыншының жеңіс тізбегінен немесе "сәтті қолдан" пайда көретіні, ал "сәтсіз" немесе жеңіліс тізбегі кезінде шығындарды азайтатыны туралы пікір бар. Бір-бір ставкалардың бір-біріне тәуелді еместігін (және ойыншының күтулеріне де тәуелді еместігін) ескере отырып, "тізбектердегі" жеңістер – ойыншының жаңылысуының мысалы ғана, ал анти-мартингейл стратегиясы табыс әкелмейді.