Кіріспе
Chautauqua Institution (/ʃ//ə/'/t//ɔː//k//w//ə/ shə TAW kwə) – АҚШ, Нью-Йорк штатындағы Чаутауквада орналасқан, 501(c)(3) коммерциялық емес білім беру орталығы және ересектер мен жастарға арналған жазғы демалыс орны. Нью-Йорк штатының оңтүстік-батысындағы Джеймстаунның солтүстік-батысында орналасқан. 1874 жылы құрылған бұл мекеме, XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында АҚШ-та кең таралған Чаутауква қозғалысының туған жері және оны дамытуға ықпал етті. Chautauqua Institution тарихи ауданы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген және Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесімен марапатталған.
The Chautauqua Institution (/ʃ//ə/'/t//ɔː//k//w//ə/ shə TAW kwə) is a 501(c)(3) nonprofit education center and summer resort for adults and youth located on in Chautauqua, New York, northwest of Jamestown in the western southern tier of New York state. Established in 1874, the institution was the home of, and provided the impetus for, the Chautauqua movement that became popular in the United States in the late 19th and early 20th centuries. The Chautauqua Institution Historic District is listed on the National Register of Historic Places and was further designated a National Historic Landmark.
Тарих
Шаутаукуа 1874 жылы өнертапқыш Льюис Миллер және методист епископы Джон Хейл Винсент тарапынан жексенбілік мектеп мұғалімдері үшін оқу лагері ретінде құрылды. Мұғалімдер Чаутаукуа көлімен кемемен келіп, Палестина паркіне түсіп, Киелі кітапты зерттеу курсын бастады, онда парктің көмегімен Киелі жердің географиясы оқытылды. Содан бері мекеме әр жаз бойы жұмыс істеп келеді, маусым ұзақтығын және өнер, білім, дін мен музыка салаларындағы бағдарламаларды кеңейтіп келеді. Маусым ішінде ол халыққа білім беру шараларын ұсынады, соның ішінде халықтық ойын-сауық, театр, симфония, балет, опера және бейнелеу өнері көрмелері бар. Мекеме сонымен қатар түрлі демалыс шараларын ұсынады, «Арнайы зерттеулер» деп аталатын қоғамдық білім беру бағдарламасын, сондай-ақ Чаутаукуаның Өнер және Бейнелеу өнері мектептеріне қабылдану үшін емтихан тапсыратын және кәсіби мансапқа ұмтылатын студенттерге арналған интенсивті оқу тұрғын үй бағдарламаларын ұсынады. Мекеменің физикалық орналасуы оның ассамблея ретінде дамуын анықтады. Жер Чаутаукуа көлінің батыс жағалауында орналасқан. Бастапқыда шатырлы лагерь коттедждерге және жатақханаларға, содан кейін қонақүйлерге, мотельдерге және ақырында кондоминиумдарға айналды. Құрылтайшы Льюис Миллердің қызы Мина Миллер Эдисон (өнертапқыш Томас Эдисонның әйелі) Флорида штатының Форт-Майерс қаласында «Валинда» қоғамы арқылы әдебиет сабақтарын өткізді. Курстарды аяқтаған студенттерге Чаутаукуа дипломдары берілді. 1973 жылы Ұлттық саябақтар қызметі мекемені тарихи орындардың ұлттық тізіміне енгізді. 1989 жылы Ішкі істер департаменті оны Ұлттық тарихи ескерткіштер ауданы деп жариялады, ол NY 394 (бұрын NY 17J), көл және шамамен Лоуэлл және Солтүстік даңғылдары арасындағы мекеменің көп бөлігін қамтиды.
Институттық бағдарламалар
Әр жаз сайын тоғыз апталық маусымында Чаутаука институты түрлі бағдарламалар ұсынады, оның ішінде көркем және сахналық өнер, лекциялар, құлшыныс қызметтері мен діни бағдарламалар, сондай-ақ демалыс шаралары бар. Жыл сайын 100 000-ға жуық адам осы бағдарламалар мен іс-шараларға қатысу үшін Чаутаукаға келеді. Чаутаукаға жазғы кіру "қақпа билеті" арқылы жүзеге асырылады, ол институт аумағына кіруге, Смит мемориалдық кітапханасын пайдалануға, қоғамдық жағажайлар мен саябақтарды пайдалануға және лекциялар мен концерттерге қатысуға мүмкіндік береді. Кейбір курстар, Чаутаука кинотеатрында көрсетілетін фильмдер, опера және театр билеттері, сондай-ақ теннис корты мен гольф алаңдарын пайдалану үшін қосымша төлем қажет. Коттедждер мен бөлмелерді ұзақ немесе қысқа мерзімге жалдауға болады.
Апталық бағдарламалар
Шотауквада апта бойы ұсынылатын бағдарламаларға таңертең діни қызметтер мен әлеуметтік, саяси немесе академиялық мәселелерге арналған лекция, түстен кейін діни немесе саяси тақырыптар, ал кешкі бағдарлама ретінде көңіл көтеру шаралары кіреді. Бұл кешкі амфитеатр іс-шарасы Шотауква симфониялық оркестрінің симфониялық концерті, Шотауква балет компаниясының би бағдарламасы немесе жеке қонақ әртісінің қойылымы болуы мүмкін. Көптеген апталарда операны және Шотаукваның жазғы труппалары қоятын спектакльді көруге мүмкіндік туады. Опералар Нортон залында, 1930 жылдарға тән арт-деко стиліндегі құрылыста ағылшын тілінде қойылады. Сонымен қатар, Масси ескерткіш органында тұрақты түрде органдық концерттер, студенттік концерттер, шеберлік сабақтары, форумдар мен біліктілерге арналған семинарлар ұйымдастырылады. Музыка, өнер, би, драма және жалпы тақырыптар бойынша кең ауқымды арнайы курстар қолжетімді. Шотауква музыка мектептері стипендиялармен өте бәсекеге толы бағдарламаларды ұсынады. Джордж Гершвин F тонындағы концертінің бөлімдерін жазу үшін шағын, ағаш фортепиано студиясында жазғы демалыс ретінде Шотаукваға келген. Шотауквада жексенбі күндері діни және экуменикалық құлшылық қызметтері өтеді. Түстен кейін амфитеатр бағдарламасы, мысалы, әскери оркестр немесе студенттік би бағдарламасы ұйымдастырылады. Жексенбі күндері мекеме аумағына кіру тегін.
Арнайы іс-шаралар
Әр жылдың тамыз айының бірінші сейсенбісінде "Ескі бірінші түн" деп аталатын жыл сайынғы бағдарлама өтеді. Бұл шара мекеменің "туған күні" саналады, ол 1874 жылы алғашқы маусымның ашылуына арналған мерекелік күн. Шаутаукваның бірнеше нысандарында ақша жинау іс-шаралары ұйымдастырылады, оның ішінде Шаутауква спорт клубы ұйымдастырған "Ескі бірінші түнгі жүгіру" – аумақ бойынша көңілді жүгіру, Шаутауква балалар және қыздар клубы ұйымдастырған "Ауа тобы" атты ерін синхрондау байқауы, және Шаутауква балалар клубы ұйымдастырған нан сату. Жиналған барлық қаражат Шаутауква қорына аударылады. Шаутауквадағы тағы бір сүйікті шара – Амфитеатрдегі 4 шілдедегі патриоттық әндерге арналған концерт, одан кейін Шаутауква көлінен тамашаланатын салтанатты отшашу. Сонымен қатар, қала алаңында (Бестор Плаза деп аталады) кездейсоқ барбекюлер өткізіледі және әдеттегідей апта сайын желкенді қайықтардың жарыстары ұйымдастырылады. Бұл – Шаутаукваның ерекше тәжірибесінің бір бөлігі.
Балалар бағдарламалары
1921 жылы құрылған Балалар мектебі 3-тен 5 жасқа дейінгі балаларға арналған дамытушылық мектепке дейінгі білім беру мекемесі болып табылады және балабақша білім беру саласындағы алғашқы бағдарламалардың бірі болды. Бағдарламаға әлеуметтік, ойын-сауық және білім беру шаралары кіреді, олар жиі музыка, театр, өнер және демалыс салаларындағы басқа Чаутаука бағдарламаларымен байланыстырылады. Чаутаука ұлдар мен қыздар клубы – 1893 жылы құрылған АҚШ-тағы ең көне күндізгі лагерьлердің бірі. Ата-аналар аумақта түрлі шаралармен айналысып жатқанда, олардың балалары көл жағасындағы арнайы белгіленген орында жиналып, спорт, өнер және волейбол, желкенмен жүзу, жүзу, алаңдағы ойындар және керамика сияқты ойын-сауық ойындарына қатысады.
Мекемелік құрал-жабдықтар
Нью-Йорк штатының 394 тас жолы мен Чаутаука көлі арасында орналасқан мекеменің аумағында қоғамдық ғимараттар, әкімшілік кеңселер, кітапхана, кинотеатр, кітап дүкені, қонақ үй, пәтерлер, мотельдер, жатақханалар және маусымда жалға берілетін көптеген жеке коттедждер бар. Жыл бойына шамамен 400 тұрғын тұрады, бірақ жазғы маусымда күніне 7500-ге дейін қонақ қабылдайды. Мекеме көбінесе жаяу өтетін қауымдастық болып табылады, велосипедтер мен скутерлер кеңінен қолданылады, ал көліктерге рұқсат болған жағдайда 12 миль/сағат жылдамдық шегі сақталады. Келушілер аумаққа жақын орналасқан бірнеше тұраққа тоқтап, содан кейін жаяу немесе велосипедпен кіре алады. 4000 орындық амфитеатр 2016 жылдың қыркүйегінде ескі құрылысқа құрмет көрсету мақсатында жаңа театр стиліндегі құрылыс үшін бұзылды. 2016-2017 жылдар арасында аяқталған жаңа 4500 орындық амфитеатр заманауи ыңғайлылықтармен және жақсартылған қолжетімділікпен жабдықталған. Бұл жоба ескі нысанның тарихи маңызына байланысты қызу пікір-таластарға себеп болды. Афинаеум қонақ үйі – мекеменің меншігіндегі және басқаратын жалғыз қонақ үй. АҚШ-тың шығысындағы ең үлкен ағаш құрылыс саналатын 156 бөлмелі бұл қонақ үй 1881 жылы Екінші Империя стилінде салынған. Оның екі қабатты мұнарасы тар бағаналармен сүйеніп тұр, ал орталық бөлігі мансардамен жабылған. Соңғы тридцать жылда қонақ үй бөлмелерінің саны азайғанмен, пәтерлердің саны артып келеді. Палестина паркі – бірінші ғасырдағы Палестинаның таулары, аңғарлары, су айдындары және қалаларын географиялық тұрғыдан дұрыс көрсететін масштабты картасы. Апта ішінде осы әйгілі аймақтың тарихи және діни маңызын талқылайтын экскурсиялар ұйымдастырылады. Элизабет С. Ленна залы – 1993 жылы ашылған 8000 шаршы фут көлемді концерттік және репетициялық зал. Бұл нысан 65 жыл ішінде Чаутаука институтында салынған алғашқы маңызды құрылыс болып табылады. Бұл ғимарат Чаутаука симфониялық оркестрі мен Музыкалық мектеп фестиваль оркестрі үшін репетициялық зал ретінде, ал камералық музыка, вокал және фортепианоға арналған концерттік зал ретінде қызмет етеді. Льюис Миллер коттеджі 1874 жылы Чаутаука қозғалысының негізін қалаушы және жетекшісі Льюис Миллердің резиденциясы ретінде салынған. Ол 1965 жылы Миллермен байланысы үшін Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды.
The 4,000 seat Amphitheater was demolished in September 2016 to make way for a new theater style structure, paying homage to the old structure. The new 4,500 seat Amphitheater, completed during the 2016–17 off season, in time for the institution's 2017 season, features modern amenities and facilities and improved accessibility. This project caused some controversy due to historic nature of the old facility. The Athenaeum Hotel located on the grounds is the only hotel owned and operated by the institution. The 156 room hotel, said to be the largest wooden building in the eastern United States, was built in the Second Empire style in 1881. It has a two story porch supported by narrow columns, with a central, mansard covered tower. Although the number of hotel rooms has steadily declined on the grounds in the past thirty years, there has been a corresponding growth in condominiums. Palestine Park is a walk around, landscaped, geographically scaled map of Palestine showing the general contour of the area, including mountains, valleys, bodies of water and the cities in their correct geographical locations, that existed in the first century CE. Throughout the week, there are multiple tours to discuss the historical and religious significance of this world famous area. The Elizabeth S. Lenna Hall is 8,000 square foot recital and rehearsal hall, dedicated in 1993. This facility was the first significant program facility to be built at the Chautauqua Institution in 65 years. The building serves as the rehearsal facility for the Chautauqua Symphony Orchestra and Music School Festival Orchestra and as a recital hall for chamber music, voice and piano. The Lewis Miller Cottage was built in 1874 as the residence of Lewis Miller, founder and leader of the Chautauqua movement. It was named a National Historic Landmark in 1965 for its association with Miller.
Шаутауква сыйлығы
Chautauqua Prize – Chautauqua Institution ұйымының 2012 жылы құрған жыл сайынғы американдық әдеби сыйлығы. Жеңімпазға бір апталық жазғы резиденцияға қатысу үшін барлық жол және тұру шығындары төленеді.
Шаутаука декларациясы
Чаутаука декларациясы – Чаутаука институтында жыл сайын жарияланатын, адам құқықтарын бұзушыларды әділетке тартуға бағытталған халықаралық күш-жігерді қолдайтын декларация. Алғашқы декларация 2007 жылы халықаралық қылмыстық трибуналдар мен арнайы соттардың қазіргі және бұрынғы бас прокурорларының кездесуінен кейін қабылданды. Декларация 1907 жылғы Гаага конвенциясының 100 жылдығын белгіледі және Нюрнберг процесінен бастап Халықаралық қылмыстық сотқа дейінгі прокурорларды қамтыды. 2017 жылдың тамызында Халықаралық қылмыстық сот, бұрынғы Югославия бойынша халықаралық қылмыстық сот, Ливан бойынша арнайы трибунал, Сьерра-Леоне бойынша арнайы сот және Кхмерлердің қызыл режимі трибуналының прокурорлары қол қойған Он бірінші Чаутаука декларациясы жарияланды.
Танымал қонақтар
Шаутаука институтына саяси қайраткерлер, танымал тұлғалар, суретшілер, музыканттар, ғалымдар мен жазушылар келіп тұрады. 1874 жылы құрылғаннан бері институтқа АҚШ-тың төрт президенті, оның ішінде Улисс С. Грант (1875), Теодор Рузвельт (1905), Франклин Делано Рузвельт (1936) және Билл Клинтон (1996) келді. 1936 жылы Шаутауква институтының амфитеатрында Франклин Делано Рузвельт 12 мыңнан астам адам жиналған қалың жұртқа тарихи "Мен соғысты жек көремін" деген сөз сөйледі. Болашақ президент Гарфилд 1880 жылы, ал болашақ президент Маккинли 1895 жылы, Огайо штатының губернаторы болып жұмыс істеген кезде Шаутауква институтына келді. Институтқа Уильям Джеймс, Букер Т. Вашингтон, Сьюзан Б. Энтони, Роберт Х. Джексон, Амелия Эрхарт, Тургуд Маршалл және Эрик Фоннер сияқты тарихи маңызы бар басқа да тұлғалар келді. Шаутаукада өнер көрсеткен сахна өнерінің танымал өкілдеріне Джон Филипп Суза, Дьюк Эллингтон, Элла Фицджеральд, Люсиль Болл және Джонни Матис кіреді; сондай-ақ Рианнон Гидденс, Лианн Раймс, Джимми Джонсон, Тоби Кит, Гарри Конник-младший, Бен Фолдс, Клей Айкен және Салман Рушди сияқты заманауи суретшілер де бар. Салман Рушди дәріс оқып жатқанда институтта ислами экстремист тарапынан шабуылға ұшырап, бірнеше рет пышақталғандығы мәлім болды.
Шаутаукауадағы қауіпсіздік
Салман Рушдиге шабуыл жасалғаннан кейін Чаутауква институты туралы сұрақтар туды, бірақ шараға штаттық полицей және шериф офицері қатысты. Чаутауква институтының президенті Майкл Хилл құқық қорғау органдарының өкілдерінің қатысуын қамтамасыз еткенін мәлімдеді. Ол Рушдиге жасалған шабуылды "институттың шамамен 150 жылдық тарихында болмаған жағдай" деп сипаттады. Бір қатысушы атап көрсеткендей, іс-шараға тамақ пен сусын әкелуге рұқсат болмаса да, қару-жарақ тексеруі жүргізілмеген. Чаутауква институтының басшылығы қауіпсіздік шаралары бойынша ұсыныстарды ескермеген, себебі олардың пікірінше, бұл тыңдаушыларды спикерлерден алшақтатады. Шабуылдан кейін Чаутауква институты жексенбі күні кіру үшін фотосуреттері бар жеке куәліктерді ұсыну қажеттігін хабарлады, бұрын жексенбі күндері кіру ақысыз және анонимді түрде жүзеге асырылатын. Сондай-ақ, амфитеатрға кіруге қаптар, құлпынай қаптарынан үлкен болған сөмкелерге тыйым салынады.