Кіріспе
Цифрлық теледидар мен радио үшін жапондық стандарт – цифрлық теледидар стандарты. Integrated Services Digital Broadcasting (ISDB; жапонша: , Того деджитару хосо сабису) – цифрлық теледидар (DTV) және цифрлық радио үшін жапондық хабар тарату стандарты. ISDB Жапонияда NTSC J аналогтық теледидар жүйесі мен бұрын қолданылған MUSE Hi vision аналогтық HDTV жүйесін ығыстырды. ISDB T (ISDB T International) жақсартылған нұсқасы жақын арада Оңтүстік Америка және Филиппин елдерінде NTSC, PAL M және PAL N хабар тарату стандарттарын алмастырады. ISDB T қолданылатын жердегі цифрлық теледидар хабарларын тарату (DTTB) қызметтері 2003 жылдың желтоқсанында Жапонияда басталды, содан бері көптеген елдер басқа цифрлық хабар тарату стандарттарымен салыстырғанда ISDB-ді қабылдады. Қазіргі уақытта ISDB стандартының жаңа және "жетілдірілген" нұсқасы жасалуда (ол ақырында 8K жер үсті хабарларын және 1080p мобильді хабарларды VVC кодегі арқылы, HDR және HFR мүмкіндіктерімен таратуға мүмкіндік береді).
the digital television standard
Integrated Services Digital Broadcasting (ISDB; Japanese: , Tōgō dejitaru hōsō sābisu) is a Japanese broadcasting standard for digital television (DTV) and digital radio. ISDB supersedes both the NTSC J analog television system and the previously used MUSE Hi vision analog HDTV system in Japan. An improved version of ISDB T (ISDB T International) will soon replace the NTSC, PAL M, and PAL N broadcast standards in South America and the Philippines. Digital Terrestrial Television Broadcasting (DTTB) services using ISDB T started in Japan in December 2003, and since then, many countries have adopted ISDB over other digital broadcasting standards. A newer and "advanced" version of the ISDB standard (that will eventually allow up to 8K terrestrial broadcasts and 1080p mobile broadcasts via the VVC codec, including HDR and HFR) is currently under development.
Кіріспе
ISDB-ді жапондық ARIB ұйымы қолдайды. Стандарттарды жапондық DiBEG ұйымының веб-сайтынан және ARIB-тен тегін алуға болады. ISDB-нің негізгі стандарттары – ISDB S (арнайы спутниктік теледидар), ISDB T (құрлықтағы эфирлік), ISDB C (кабельдік) және 2,6 ГГц жолағындағы мобильді хабар тарату. Олардың барлығы транспорттық ағым құрылымымен және бейне мен аудио кодтаумен (MPEG 2, H.264 немесе HEVC) мультиплекстеу үшін MPEG 2, MPEG 4 немесе HEVC стандартына негізделген, сондай-ақ UHD, жоғары сапалы теледидар (HDTV) және стандартты сапалы теледидарды қолдайды. ISDB T және ISDB Tsb телеарналар жиынында мобильді қабылдау үшін пайдаланылады. 1seg – көрермендерге ұялы телефондар, ноутбуктер және көлік құралдары арқылы телеарналарды қарауға мүмкіндік беретін ISDB T компонентінің атауы. Бұл тұжырым ISDN-мен ұқсас болғандықтан осылай аталды, себебі екеуі де бірнеше дерек арнасын бір уақытта таратуға мүмкіндік береді (бұл процесс мультиплекстеу деп аталады). Бұл хабар тарату стандарты басқа сандық радио жүйесі, мысалы Eureka 147 сияқты, таратушыдағы станциялар тобын «ансамбль» деп атайды; бұл көп арналы сандық DVB T стандартына өте ұқсас. ISDB T пайдаланылмаған телеарналарда жұмыс істейді, бұл тәсіл басқа елдерде теледидар үшін қолданылған, бірақ радио үшін бұрын қолданылмаған.
Беріліс
ISDB-нің әр түрлі нұсқалары негізінен әртүрлі жиілік диапазондарының талаптарына байланысты қолданылатын модуляция әдістерімен ерекшеленеді. 12 ГГц диапазонында ISDB S PSK модуляциясын пайдаланады, 2,6 ГГц диапазонында сандық дыбыс тарату CDM қолданады, ал ISDB T (VHF және/немесе UHF диапазонында) PSK/QAM-мен COFDM қолданады.
Қарым-қатынас
Аудио және бейне таратудан басқа, ISDB бірнеше орта арқылы интернетпен деректерді (деректерді тарату) байланысын да анықтайды, осы арқылы интернет кері байланыс арнасы ретінде қолданылады (10/100 Ethernet, телефон желісі модемі, ұялы телефон, сымсыз LAN (IEEE 802.11) және т.б.) және әртүрлі протоколдармен. Бұл компонент, мысалы, деректерді тарату (ARIB STD B24) және электрондық бағдарламалар кестесі (EPG) сияқты интерактивті интерфейстер үшін пайдаланылады.
Интерфейстер мен шифрлау
ISDB спецификациясы көптеген (желілік) интерфейстерді сипаттайды, бірақ ең маңыздысы – Шартты қолжетімділік жүйесіне (CAS) арналған ортақ интерфейс. ISDB CAS жүйелерінің әртүрлі түрлерін іске асыру мысалдары бар, бірақ Жапонияда "B CAS" деп аталатын CAS жүйесі қолданылады. ARIB STD B25 теледидарды (де)шифрлеу үшін қажетті MULTI2 деп аталатын Common Scrambling Algorithm (CSA) жүйесін анықтайды. Жапониядағы ISDB CAS жүйесін B CAS компаниясы басқарады; CAS картасы B CAS картасы деп аталады. Жапондық ISDB сигналы, тіпті тегін телебағдарлама болса да, әрқашан B CAS жүйесімен шифрланады. Сондықтан оны көбінесе "ақысыз көру жүйесі" деп атайды. Мобильді қабылдауға арналған интерфейс қарастырылуда. ISDB RMP (Құқықтарды басқару және қорғау) қолдайды. Барлық цифрлық теледидар (DTV) жүйелері цифрлық деректерді тасымалдайтындықтан, DVD немесе жоғары ажыратымдылықтағы (HD) жазғыш құрылғысы мазмұнды жоғалтусыз оңай көшіре алады. АҚШ-тың ірі киностудиялары көшірмелерді қорғауды сұрады; осының нәтижесінде RMP міндетті болды. Мазмұнның үш режимі бар: "бір рет көшіру", "көшіруге болады" және "ешқашан көшіруге болмайды". "Бір рет көшіру" режимінде бағдарламаны қатты дискіге сақтауға болады, бірақ одан әрі көшіруге болмайды; оны тек басқа көшірмеден қорғалған құралға көшіруге болады, ал осы көшіру операциясы мазмұнды "бір буын көшірме" деп белгілейді, бұл одан әрі көшіруді тоқтату үшін міндетті. "Ешқашан көшіруге болмайды" режиміндегі бағдарламаларды тек уақыт бойынша ығыстыруға болады және тұрақты сақтауға болмайды. 2006 жылы,
Көшірмеден қорғау технологиясы
Жапониядағы барлық телеарналар Copy Once бағдарламасымен шифрланған, бұл пайдаланушыларға цифрлық медиаға (мысалы, D VHS, DVD немесе HDD) жазуға мүмкіндік береді, бірақ басқа цифрлық медиаға көшіруге рұқсат бермейді. Дегенмен, "Бір рет көшіру" технологиясы көшірудің барлық түрлерін шектемейді. Аналогтық медиаға (мысалы, стандартты VHS) көшіруге болады, ал егер мазмұн HDD-ге жазылса, пайдаланушылар оны D VHS-ке "көшіруге", бірақ көшірмелеуге мүмкіндік алады. Ал 1 секундтық цифрлық хабарлар, ұялы байланыс арқылы аз жолақты қабылдауға арналған және цифрлық арнаның 1/13 бөлігін алып тұратын сигналдар, қорғаусыз ("ашық") жіберіледі және көшіруден қорғау туралы ақпаратты қамтымайды. Көптеген пайдаланушылар болашақта күшейтілген қорғау туралы жақындағы жаңалықтарға алаңдап отыр. ISDB стандартында аналогтық қосылымдардан (мысалы, D қосылымы, Компонент, Композит немесе S-Video) сигнал шығаруға тыйым салатын режимдер бар. "Авторлық құқықты қорғау" мақсатымен аналогтық шығысты шектеу жоспарланған (Blu-ray және HD DVD сияқты), бұл қазіргі уақытта сатылатын STB тюнерлерін, HDMI кірер жолы жоқ LCD/Плазмалық телевизорларды, сондай-ақ VHS және D VHS жүйелерін, DVD ойнатқыштарды қолдануға жарамсыз етеді. Мұндай шектеулі көшіруден қорғау технологиялары аналогтық хабар тарату тоқтағаннан кейін (көрермендер үшін таңдау болмайтын кезде) күшке енеді. Қазірге дейін ешқандай қаржылық көмек туралы хабарланбады, сондықтан тиісті құрылғылары жоқ көрермендер ISDB хабарларын қабылдайтын жаңа телевизорлар немесе STB қораптарын сатып алуға мәжбүр. Әзірге нақты белгілі болмаса да, барлық бағдарламаларды "Ешқашан көшірмеу" арқылы қорғау жоспарланғаны айтылуда. ISDB хабарларын көшіруден қорғауды тиісті аппараттық және бағдарламалық жасақтама арқылы айналып өтуге болады. Бразилиялық ISDB-Tb стандарты осы көшіруден қорғау механизмін қолданбайды. Басқа елдерде операторлардың шешімі бойынша CAS жүйесін (мысалы, Verimatrix) енгізудің мысалдары бар.
B-CAS картасы
Жапонияда теледидар хабарларын қабылдау үшін B CAS картасы қажет. Бұл карталар әрбір сандық теледидар немесе тюнермен бірге қосымша ақысыз беріледі. Осы картаны пайдалану үшін соңғы пайдаланушы тіркеу картасында жазылған шарттармен келісуі керек. Теледидар көру үшін картаны енгізу міндетті болса да, егер соңғы пайдаланушы мәлімдемеде көрсетілген шарттарды қабылдамаса, цифрлық хабарларды көре алмайды. Де-факто, пайдаланушылар мәлімдемемен келісуге "мәжбүр". Тіркелу міндетті емес, бірақ интерактивті бағдарламалардан толыққанды пайдалану үшін ұсынылады. Тіркелмеген B CAS карталары экранның бір бұрышында тіркелуге шақыратын су таңбасын (watermark) көрсетеді. Алайда, көптеген көрермендер жеке ақпараттың құпиялылығының бұзылуынан және телеарналардың Жапония азаматтарының көпшілігінің жеке мәліметтеріне қол жеткізу құқығынан алаңдайды. Егер карта жоғалса немесе бүлініп кетсе, оның сол нөмірімен жаңа B CAS картасы 2000 иен төлемақымен беріледі.
Тарих
Жапония 1996 жылдың қазанында PerfecTV арқылы, ал 1997 жылдың желтоқсанында DirecTV байланыс спутниктері арқылы DVB S стандартын қолдана отырып цифрлық хабар таратуды бастады. Бірақ, DVB S NHK сияқты жапондық телеарналардың, сондай-ақ Nippon Television, TBS, Fuji Television, TV Asahi, TV Tokyo және WOWOW (тек фильмдерді ақылы түрде тарататын телеарна) сияқты ірі коммерциялық телеарналардың талаптарын толыққанды қанағаттандыра алмады. Осының нәтижесінде ARIB ISDB S деп аталатын жаңа хабар тарату стандартын жасады. Бұл стандартқа HDTV мүмкіндігі, интерактивті қызметтер, желіге қолжетімділік, жиіліктің тиімді пайдаланылуы және басқа да техникалық талаптар кірді. DVB S стандарты спутниктік транспондер арқылы шамамен 34 Мбит/с жылдамдықпен сигналды таратуға мүмкіндік береді, яғни бір транспондер бір HDTV арнасын жібере алады. Алайда, NHK спутнигінде бар болғаны төрт бос транспондер болды, бұл ARIB пен NHK-ны ISDB S стандартымен жұмыс істеуге итермеледі: жаңа стандарт бір транспондер арқылы 51 Мбит/с жылдамдықпен сигналды таратуға мүмкіндік берді, яғни ISDB S, DVB S-тен 1,5 есе тиімді, және бір транспондер екі HDTV арнасын, сондай-ақ басқа да дербес аудио және деректерді таратуға қабілетті. Сандық спутниктік хабар тарату (BS digital) NHK арнасы бастады, ал коммерциялық телеарналар 2000 жылдың 1 желтоқсанында осы бастамаға қосылды. Бүгінде SKY PerfecTV! (Skyport TV және Sky D-нің жалғасы), CS burn, Platone, EP, DirecTV, J Sky B және PerfecTV! телеарналары 110 градус (шығыс бойлық) кеңжолақты байланыс спутнигінде пайдалану үшін ISDB S жүйесін қабылдады.
ISDB-S3
ISDB S3 — 4K, 8K, HDR, HFR және 22.2 аудиоды қолдайтын спутниктік цифрлық хабар тарату стандарты.
ISDB-C
ISDB C – кабельдік цифрлық хабар тарату спецификациясы. J.83/C техникалық ерекшелігі JCTEA ұйымы тарапынан әзірленген. ISDB C, DVB C-мен толық сәйкес келеді, бірақ 6 МГц канал ені (8 МГц орнына) және сүйірлік коэффициенті бойынша ерекшеленеді.
Тарих
HDTV теледидары NHK Ғылым және Технологиялық зерттеулер лабораториясында (Жапонияның телерадиокорпорациясының Ғылыми-техникалық зерттеулер лабораториясы) ойлап табылды. HDTV-ге қатысты зерттеулер 1960 жылдары басталды, бірақ ITU R (CCIR) стандарты тек 1973 жылы ұсынылды. 1980 жылдары жоғары сапалы теледидар камерасы, катодты сәулелі түтік, бейнежазу және монтаждау жабдықтары, сондай-ақ басқа да құралдар жасалды. 1982 жылы NHK алғашқы HDTV бейне қысу және тарату жүйесі MUSE (Multiple sub Nyquist sampling encoding) әзірледі. MUSE цифрлық бейне қысуды пайдаланды, бірақ тарату үшін жиілікті модуляциялау цифрлық-аналогтық түрлендіргіш арқылы цифрлық сигналды түрлендіргеннен кейін қолданылды. 1987 жылы NHK Вашингтонда және NAB-та MUSE-ті көрсетті. Бұл демонстрация АҚШ-та үлкен әсер етіп, ATSC жер үсті DTV жүйесін дамытуға алып келді. Еуропа да DVB деп аталатын DTV жүйесін жасады. Жапония 1980 жылдары ISDB-ге әкелген толығымен цифрлық жүйенің ғылыми-зерттеу жұмыстарын бастады. Жапония 2003 жылдың 1 желтоқсанында NHK және коммерциялық телерадиостанциялар арқылы ISDB T стандартын пайдалана отырып, жер үстінен цифрлық хабар таратуды бастады.
Бала асырап алу
ISDB T 2003 жылдың желтоқсанында Жапонияда коммерциялық хабар тарату үшін қабылданды. Қазіргі уақытта оның нарығында 100 миллионға жуық телевизор бар. 2005 жылдың сәуір айының соңында ISDB T 10 миллион абонентке ие болды. ISDB T кеңінен қолданылуымен бірге қабылдағыштардың бағасы төмендеп келеді. 2006 жылғы 19 сәуірдегі жағдай бойынша ISDB T STB бағасы нарықтың төменгі сатысында 19800 иенді құрайды. 2007 жылдың қарашасына қарай жапон нарығында тек бірнеше ескі, төменгі сатыдағы STB модельдері ғана кездесті (орташа бағасы 180 АҚШ доллары), бұл PVR және құрамында тюнерлері бар телевизорлар сияқты орта және жоғары сатыдағы жабдықтармен алмастыруға деген үрдісті көрсетеді. 2009 жылдың қарашасында AEON сауда желісі 40 АҚШ долларына STB-ны енгізді, содан кейін арзан бағадағы түрлі тюнерлер пайда болды. Dibeg веб-сайты Жапониядағы STB цифрлық тюнерлер нарығының маңыздылығы төмен екенін көрсетіп, осы үрдісті растайды. Бразилия, аналогты теледидар жүйесін (PAL M) қолданды, ол басқа елдерден сәл өзгеше болды, ISDB T-ді DTV форматының негізі ретінде таңдады, оны ISDB Tb немесе ішкі SBTVD (Sistema Brasileiro de Televisão Digital Terrestre) деп атады. Жапондық DiBEG тобы ISDB T MPEG2 және Ginga деп аталатын қуатты интерактивті орта бағдарламалық жасақтама орнына Бразилияның MPEG4 бейне кодегінің жетістіктерін енгізді және стандартты "ISDB T International" деп атады. Аргентина, Бразилия, Перу, Чили және Эквадордан басқа, ISDB Tb таңдаған Оңтүстік Америка елдері бар, негізінен Меркосурдан, мысалы, Венесуэла, ISDB Tb таңдады, ол өлшемі бойынша экономиканы және Оңтүстік Американың өңірлік өндірісінен жалпы нарықтық пайданы қамтамасыз етеді, басқа стандарттардағыдай дайын STB-ны импорттаудың орнына. Сонымен қатар, Бразилияның радио және теледидар хабар таратушыларының қауымдастығы (ABERT), Бразилияның теледидар инженерлік қоғамы (SET) және Университа Пресбитериана Маккензидің ауладағы қабылдау үшін жеткіліксіз сапасы расталды, ал DVB T және ISDB T арасында соңғысы ауладағы қабылдауда жоғары өнімділік пен ұялы емес, ұялы немесе портативті қабылдағыштар арқылы цифрлық қызметтерге және теледидар бағдарламаларына қол жеткізуге икемділік көрсетті. Бразилиядағы ABERT–SET тобы CPqD қорының бақылауымен DTV-ның жүйелік салыстырмалы сынақтарын жүргізді. Салыстырмалы сынақтар SET және ABERT жұмыс тобының басшылығымен жүргізілді. ABERT/SET тобы ISDB T-ді ATSC, DVB T және ISDB T арасында цифрлық хабар тарату модуляция жүйелерінде ең жақсы таңдау деп таңдады. Тағы бір зерттеу ISDB T және DVB T-нің ұқсас жұмыс істегенін және екеуінің де DVB T2-ден артық екенін анықтады. ISDB T мобильділік пен тасымалдауға арналған қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін ең икемді болып табылды. Бұл құрылғы ұялы және портативті қабылдау үшін тиімді. 2006 жылдың 29 маусымында Бразилия ISDB T негізделген SBTVD-ді 2016 жылға дейін толық іске асырылатын цифрлық теледидар берудің таңдалған стандарты ретінде жариялады. 2007 жылдың қарашасына қарай (DTTV іске қосылғанға дейін бір ай бұрын) бірнеше жеткізушілер жаңа Nippon Brazilian SBTVD T стандартының zapper STB-лерін жариялай бастады, ол кезде интерактивтілік жоқ еді. 2019 жылы Бразилияда іске асыру сәтті өтті, елдің көп бөлігінде жерүсті аналогты қызметтер (PAL M) кезең-кезеңмен тоқтатылды (кейбір аз халықты аймақтарда аналогты сигналдың тоқтатылуы 2023 жылға кейінге қалдырылды).
Ел бойынша қабылдау
Бұл ISDB T стандартын қабылдаған басқа елдердің тізімі, хронологиялық тәртіппен орналастырылған. 2006 жылдың 30 маусымында Бразилия 5820/2006 Президент Жарлығы арқылы ISDB T стандартын жер үсті цифрлық теледидар стандарты ретінде қабылдау туралы шешімін жариялады. 2009 жылдың 23 сәуірінде Перу ISDB T стандартын сандық жердегі теледидар стандарты ретінде қабылдауға шешім қабылдағанын жариялады. Бұл шешім ел үшін ең қолайлы стандартты бағалау үшін көп секциялық комиссияның ұсыныстары негізінде қабылданды. 2009 жылдың 28 тамызында Аргентина ресми түрде ISDB T жүйесін қабылдады, оны ішкі SATVD T (Sistema Argentino de Televisión – Terrestre) деп атады. 2009 жылдың 14 қыркүйегінде Чили ISDB T стандартын қабылдап жатқанын жариялады, өйткені ол елдің географиялық құрылымына жақсы бейімделеді, сонымен бірге ұялы телефоннан сигнал алуға, жоғары анықтықтықтағы мазмұнды жеткізуге және арналардың кеңінен алуан түріне мүмкіндік береді. 2010 жылдың 26 наурызында Эквадор ISDB T стандартын қабылдауға шешім қабылдағанын жариялады. Бұл шешім телекоммуникацияны қадағалау басқармасының ұсыныстары негізінде қабылданды. 2010 жылдың 29 сәуірінде Коста-Рика ресми түрде ISDB Tb стандартын қабылдағанын жариялады, бұл қай протоколды қабылдау керектігін талдаумен айналысатын комиссияның негізінде болды. 2010 жылдың 1 маусымында Парагвай ресми түрде ISDB T International-ды президент жарлығы #4483 арқылы қабылдады. 2010 жылдың 11 маусымында Филиппин (NTC) ресми түрде ISDB T стандартын қабылдады. 2010 жылдың 6 шілдесінде Боливия ISDB T стандартын қабылдауға шешім қабылдағанын жариялады. 2010 жылдың 27 желтоқсанында Уругвай үкіметі ISDB T стандартын қабылдады, бұл 2007 жылғы Еуропалық DVB жүйесін қабылдаған бұрынғы қаулыны күшін жойды. 2011 жылдың 15 қарашасында Мальдив үкіметі ISDB T стандартын қабылдады. 2014 жылғы 7 қыркүйекте Жапония Премьер-Министрі Синдзо Абэ Шри-Ланка Президенті Махинда Раджапаксамен ISDB T желілері сияқты инфрақұрылым салу және мазмұн мен адам ресурстарын дамыту саласындағы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды, бұл ISDB T-ға оңай көшу мақсатында жасалды. 2017 жылдың 23 қаңтарында Сальвадор ISDB T стандартын қабылдады. 2019 жылдың 20 наурызында Ангола ISDB T стандартын қабылдады.
ISDB-T-ның қысқаша мазмұны
Тасымалдау арнасының кодталуы Модуляция 64QAM OFDM, 16QAM OFDM, QPSK OFDM, DQPSK OFDM (Иерархиялық тарату) Қателерді түзету кодталуы Деректер: Ішкі кодталуы: Конволюциялық 7/8, 5/6, 3/4, 2/3, 1/2 Сыртқы кодталуы: Рид-Соломон (204, 188) TMCC: Ұзартылған код (184, 102) Айырмашылық циклді код (273, 191) Қорғау аралығы 1/32, 1/16, 1/8, 1/4 Араластыру Уақыт, жиілік, бит, байт Жиілік доменді мультиплекстеу BST OFDM (Сегменттелген құрылым OFDM) Шартты қолжетімділік Multi 2 Деректер тарату ARIB STD B24 (BML, ECMA скрипті) Қызмет туралы ақпарат ARIB STD B10 Множестеу MPEG 2 жүйесі Аудио кодтау MPEG 2 аудио (AAC) Видео кодтау MPEG 2 видео MPEG 4 AVC / H.264*
H.264 базалық профилі портативті құрылғылар мен ұялы телефондарға арналған бір сегменттік (1seg) таратуда қолданылады. H.264 жоғары профилі ISDB Tb-де жоғары сапалы тарату үшін қолданылады.
Арна
ISDB-T стандартын қолданатын жапондық құрлықтағы цифрлық телехабар тарату спецификациясы.
Тәсіл: Құрлықтағы цифрлық телехабар тарату
Жиілік диапазоны: VHF/UHF, супер жоғары диапазон
Беріліс битінің жылдамдығы: 23 Мбит/с (64QAM)
Беріліс жолағының ені: 5,6 МГц*
ISDB-Tsb
ISDB Tsb – жер үстілік цифрлық дыбыс тарату спецификациясы. Техникалық спецификациясы ISDB T-мен ұқсас. ISDB Tsb OFDM сигналдарын кодталған түрде таратуды қолдайды.
ISDB-Tmm
ISDB Tmm (Terrestrial mobile multi media) MPEG 4 AVC/H.264 бейне кодтауын қолдана отырып, станция арқылы сегменттердің қажетті санын пайдаланды. Көп арналы ISDB Tmm спорт, кино, музыка арналары сияқты арнайы арналарды CD сапасындағы дыбыспен қамтамасыз етті, бұл 1seg-ге қарағанда жақсы хабар тарату сапасына мүмкіндік берді. Бұл қызмет 2011 жылдың шілдесінде Жапонияның цифрлық теледидарға көшуінен кейін қолданыла бастаған 207,5–222 МГц VHF жолағын пайдаланды. Жапонияның Ішкі істер және коммуникация министрлігі 2010 жылдың 9 қыркүйегінде NTT Docomo еншілес компаниясы mmbi, Inc. компаниясына ISDB Tmm әдісі бойынша лицензия берді. KDDI ұсынған MediaFLO әдісі лицензияланбады. mmbi, Inc. компаниясының ISDB Tmm хабар тарату қызметі 2011 жылдың 14 шілдесінде «Мобакасу» (мобакасу деп айтылады) деп аталды, ал 2011 жылдың 4 қазанынан бастап «NOTTV» деп танылды. Ішкі істер және коммуникация министрі 2011 жылдың 13 қазанында NOTTV қызметінің басталуына келісім берді. Оңтүстік Канто жазығы, Айчи, Осака, Киото және басқа да префектуралар үшін 2012 жылдың 1 сәуірінен бастап ай сайын 420 иендік абоненттік төлеммен қызмет көрсету жоспарланды. 2012 жылдың соңына дейін шамамен 73% үй шаруашылықтарын, 2014 жылдың соңына дейін шамамен 91% қамту жоспарланды, ал 2016 жылы елдің барлық қалаларын қамту үшін 125 станция немесе ретранслятор орнатылатын болды. ISDB Tmm қабылдау мүмкіндігі бар Android смартфондары мен планшеттерін негізінен NTT DoCoMo сатты, бірақ iPhone және iPad үшін жеке тюнер (Huawei өндірген TV BoX; немесе Pixela өндірген StationTV) сатып алуға болады, сондай-ақ KDDI және SoftBank Mobile сатқан Android смартфондары мен планшеттерін ISDB Tmm хабарларын қабылдау үшін қолдануға болады. NOTTV-ның үнемі зиянды болуына байланысты mmbi, Inc. 2016 жылдың 30 маусымында қызметті тоқтатты.
2.6 ГГц Ұялы жерсеріктік цифрлық аудио/видео хабар тарату
Мобахо! – ұялы спутниктік цифрлық аудио хабар тарату спецификацияларын пайдаланатын қызметтердің атауы. Мобахо! 2004 жылдың 20 қазанында қызмет көрсетуді бастады. 2009 жылдың 31 наурызында тоқтатылды.
Стандарттар
ARIB және JCTEA келесі стандарттарды әзірледі. Стандарттардың бір бөлігі ITU R және ITU T беттерінде орналасқан.
Канал байланысы
Спутниктік теледидар хабар тарату
Спутниктік теледидар
Жер үсті теледидары
Спутниктік дыбыс
Жер үсті дыбысы
Кабельдік теледидар
Атауы: ISDB S, ISDB T, 2.6 ГГц ұялы хабар тарату, ISDB Tsb, 64QAM, Транс модуляция (ISDB C), DVB S
Стандарттар: ARIB STD B20, ARIB STD B31, ARIB STD B41, ARIB STD B29, ITU R BO.1408, ITU R BT.1306-1, ITU R BS.1114, ITU T J.83, Қосымша C, J.183
Қабылдағыш: ARIB STD B16, ARIB STD B21, ARIB STD B42, ARIB STD B30, JCTEA STD 004, STD 007
Серверлік тарату: ARIB STD B38
Шартты қол жеткізу: ARIB STD B25 (Multi 2), JCTEA STD 001
Қызмет туралы ақпарат: ARIB STD B10, JCTEA STD 003
Деректерді тарату: ARIB STD B24 (BML), ARIB STD B23 (EE немесе MHP сияқты)
Бейне/Дыбыс қысылуы және мультиплекстеу: MPEG 2, ARIB STD B32 (MPEG)
Техникалық есеп: ARIB TR B13, ARIB TR B14