Катерина Мосс: Британдық жазушы және оның шығармалары

Кіріспе

Ағылшын жазушысы (туған 1961)

Кэтрин Луиза Мосс (туған 1961) – британдық романист, көркем емес әдебиет және қысқа әңгімелер авторы, сондай-ақ теле- және радиохабар таратушы. Ол 2005 жылғы «Лабиринт» романымен ең көп танымал, ол 37-ден астам тілге аударылған. 1996 жылы ол әйелдер жазған ағылшын тіліндегі Ұлыбританияда жарық көрген ең жақсы роман үшін жыл сайынғы сыйлықты құрған, қазір ол Әйелдер әдебиеті сыйлығы деп аталады.

Ерте өмір және мансап

Мосс Чичестерде дүниеге келді және Батыс Сассекс штатының Фишборн қаласында өсті. Ол заңгер Ричардтың (1920–2011) және Барбараның (1931–2014) үш қызының үлкені болды. Мосс әпкесі әйелдерді дін қызметкерлеріне бекіту науқанына қатысты, ал оның әкесі пастор болған. Ол Чичестер қыздар орта мектебінде және Оксфордтың Нью-колледжінде білім алды, 1984 жылы ағылшын тілінен бакалавр дәрежесін алды. Университетті бітіргеннен кейін ол жеті жыл бойы Лондондағы Ходдер & Стоутон баспасында, содан кейін Century баспасында, ал соңында Random House тобының бөлігі – Хатчинсон баспасында редакциялық директор болып жұмыс істеді. Ол Ұлттық журналистер одағының (NUJ) және Баспа ісіндегі әйелдердің мүшесі болды. 1992 жылы ол баспадан кетіп, «Ана болу» атты беймәлім әдебиетпен бастап, жазумен шұғылдана бастады. 2007 жылдың қазан айында трилогияның екінші романы «Сепулхр» жарық көрді. Ғасыр соңы мен 20 ғасырдағы Франциядағы құпиялар мен Таро туралы бұл повесть Ұлыбританияда және әлемдік бестселлерлер тізімінде бірінші орынды иеленді. Трилогияның үшінші және соңғы романын зерттеу кезінде Мосс 2009 жылы бұрын Quick Reads Initiative жобасына салған туындысы негізінде «Қысқы көлеңкелер» романын жариялады. Фильм құқықтары Ruby Films компаниясына сатылды. Трилогияның үшінші романы «Citadel» 2012 жылы жарық көрді және ол да әлемдік бестселлер болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Каркассондағы қарсылық қозғалысының нақты тарихынан шабыттанған бұл роман, толығымен әйелдерден құралған қарсылық жасаған топтың қияли тарихын баяндайды. 2013 жылдың қазан айында Мосс «The Mistletoe Bride & Other Haunting Tales» атты әңгімелер жинағын жариялады – бұл Англия мен Франция, Сассекс, Бретань және Лангедок аймандарының дәстүрлі халық ертегілері мен аңыздарынан шабыттанған қорқынышты әңгімелер жинағы. 2014 жылдың қыркүйегінде Мосс «Таксидермист қызы» атты готикалық триллерін жариялады, оқиғасы 1912 жылы Фишборн мен Чичестерде өтеді. 2019 жылдың маусым айында Мосс француз дін соғыстарынан басталып, 1562 жылдан Каркассон арқылы Амстердамға, содан кейін Оңтүстік Африканың Батыс Кейп провинциясындағы Франшхукқа дейін 300 жылды қамтитын «Жалынды бөлмелер» романын шығарды. Серияның екінші кітабы «Ашулы қала» 2020 жылы жарық көрді.

Mosse was born in Chichester, and raised in Fishbourne, West Sussex, the eldest of three sisters born to a solicitor, Richard (1920–2011) and Barbara (1931–2014). Mosse's aunt was involved in the campaign for the ordination of women and her grandfather was a vicar. She was educated at Chichester High School For Girls and New College, Oxford, from where she graduated in 1984 with a BA (Hons) in English. After leaving university, she spent seven years working in publishing in London for Hodder & Stoughton, then Century, and finally as an editorial director at Hutchinson, part of the Random House Group. She was a member of the National Union of Journalists (NUJ) and Women in Publishing. She left publishing in 1992, for a writing career beginning with the non fiction, Becoming a Mother. In October 2007, the second novel in the trilogy, Sepulchre, was published. A tale of haunting and Tarot set in fin de siècle and 20th century France, it was also a number one bestseller in the UK and an international bestseller. While Mosse was researching the third and final novel in the trilogy, she released her novel The Winter Ghosts in 2009, based on a novella she previously contributed to the Quick Reads Initiative. Film rights have been sold to Ruby Films. Citadel, the third novel in the trilogy, came out in 2012 and was also an international bestseller. Inspired by the real history of the resistance in Carcassonne during World War II, it tells the story of an imagined all female resistance unit. In October 2013, Mosse's collection of short stories, The Mistletoe Bride & Other Haunting Tales, was published – a collection of ghost stories inspired by traditional folk tales and country legends from England and France, throughout Sussex, Brittany and the Languedoc. In September 2014, Mosse published her gothic thriller The Taxidermist's Daughter, set in 1912 in Fishbourne and Chichester. In June 2019, Mosse released The Burning Chambers, the first of a series of novels, beginning in the French Wars of Religion, spanning 300 years from 1562 in Carcassonne, via Amsterdam to 1862 in Franschhoek, Western Cape, South Africa. The second in the series, The City of Tears, was published in 2020.

Басқа шығармалар мен пьесалар

Мосс антологиялар мен жинақтарға көптеген эсселер мен әңгімелер жазды, соның ішінде Дж. Б. Пристлидің 1949 жылғы «Delight» кітабынан шабыдаланған «Modern Delight» кітабы (Waterstone's баспасынан шығарылған, Dyslexia Action және Лондон кітапханасына көмек көрсету мақсатында); Susie Maguire редакциялаған «Little Black Dress»; Jeanette Winterson редакциялаған «Midsummer Nights» (Шығыс Суссекстегі Glyndebourne Opera House-тың 75 жылдығына арналған жинақ); «The Best Little Book Club in Town» және «The Coffee Shop Book Club» (сүт безі қатерлі ісігімен күресуге арналған), Tracy Chevalier редакциялаған «Why Willows Weep» (2011), «Write» (Guardian Books), Lennie Goodings редакциялаған «Virago at 40», Lisa Appignanesi, Rachel Holmes және Susie Orbach редакциялаған «Fifty Shades of Feminism», Celia Brayfield және Duncan Sprott редакциялаған «Writing Historical Fiction» және Michael Morpurgo редакциялаған «Anthology of World War I Literature for Children» (2014, Британдық Корольдік Легионы мен SSAFA-ға көмек көрсету мақсатында). Мосс сонымен қатар көптеген көркем және ғылыми-көркем шығармалардың қайта басылымдарына кіріспе жазды, олардың ішінде «Жазушылар мен суретшілер жылнамасы 2009», Рафаэль Сабатинидің «Капитан Блад», Лайонель Шрайвердің «Біз Кевин туралы сөйлесуіміз керек», Роберт Луис Стивенсонның «Қазына аралы», Иэн Флемингтің «Голдфингер», Сара Гейнхамның «Қалаға түн түседі», Фил Хьюиттің «Чичестерлік әртүрліліктер», Лиз Сагистің «Чичестер порты: Англияның жағалауындағы асыл тас», Люси Кербелдің «Әйелдер жазған жүз ұлы пьеса» кітаптары бар. 2012 жылы ол Чичестер фестиваль театрының 50 жылдығына арналған мерейтойлық кітап жариялады. «Чичестер фестиваль театрының 50 жылдығы» кітабы Unbound – көпшілік қаржыландыратын баспа компаниясынан шықты. Оның алғашқы пьесасы «Syrinx» Sandi Toksvig жасаған SkyArts Theatre Live жобасының бір бөлігі болды. 2009 жылдың шілдесінде алғаш рет қойылған бұл пьеса сол жылы телехабар тарату жөніндегі мақтау наградасын жеңіп алды. Мосс жазған екінші пьеса «Endpapers» 2011 жылы Буш театрының «Sixty Six Books» жобасының аясында қойылды. Оның монологы Киелі кітаптың соңғы кітабы – «Аян кітабынан» шабыдаланған. 2020 жылдың қыркүйегінде Мосс өзінің 2014 жылғы готикалық триллері «Таксидермист қызының» (1912 жылы Фишборн мен Чичестерде түсірілген) Чичестер фестиваль театрындағы премьерасы өтеді.

Mosse has also contributed a number of essays and stories to anthologies and collections, including Modern Delight (a book inspired by J. B. Priestley's 1949 book Delight) published by Waterstone's to raise money for Dyslexia Action and the London Library; Little Black Dress (edited by Susie Maguire); Midsummer Nights (edited by Jeanette Winterson), a collection to celebrate the 75th anniversary of Glyndebourne Opera House in East Sussex; The Best Little Book Club in Town and The Coffee Shop Book Club in aid of Breast Cancer Care and Why Willows Weep (edited by Tracy Chevalier) in aid of the Woodland Trust (2011), Write (Guardian Books), Virago at 40 (edited by Lennie Goodings), Fifty Shades of Feminism (edited by Lisa Appignanesi, Rachel Holmes and Susie Orbach), Writing Historical Fiction (edited by Celia Brayfield and Duncan Sprott) and Anthology of World War I Literature for Children (edited by Michael Morpurgo) in 2014, in aid of the Royal British Legion and SSAFA. Mosse has also written introductions to reissues of a number of works of fiction and non fiction including Writers' & Artists Yearbook 2009, Captain Blood by Rafael Sabatini, We Need to Talk About Kevin by Lionel Shriver, Treasure Island by Robert Louis Stevenson, Goldfinger by Ian Fleming, Night Falls on the City by Sarah Gainham, A Chichester Miscellany by Phil Hewitt, Chichester Harbour: England's Coastal Gem by Liz Sagues, One Hundred Great Plays by Women by Lucy Kerbel. In 2012, she published an anniversary book to celebrate 50 years of the Chichester Festival Theatre. Chichester Festival Theatre at Fifty is published by the crowd funding publishing company Unbound. Her first play, Syrinx, was part of the SkyArts Theatre Live project, devised by Sandi Toksvig. First performed in July 2009, it won a broadcasting press publicity award that same year. Mosse's second play Endpapers was part of the Bush Theatre's 2011 project Sixty Six Books. Her monologue was inspired by the Book of Revelation, the final book in the Bible. In September 2020, Mosse's own adaptation of her 2014 gothic thriller The Taxidermist's Daughter, set in 1912 in Fishbourne and Chichester, will première at Chichester Festival Theatre.

Журналистика және телерадио хабарларын тарату

Мосс The Times, Telegraph, Guardian және The Sunday Times сияқты түрлі газеттер мен журналдарға жазады. 2008 жылдан 2011 жылға дейін ол кітап саудасы журналы The Bookseller үшін тұрақты рубрика жазды. Ұлыбритания радиосы мен теледидарында жиі қонақ болатын ол BBC Four арнасының әдеби әңгімелер бағдарламасы «Оқырмандар мен жазушылардың саяхаты» («Readers' and Writers' Roadshow») жүргізушісі болды және BBC Breakfast News және BBC2-нің «The Review Show» бағдарламаларында пайда болады. Ол BBC Radio 4 арнасындағы «Жақсы оқу» («A Good Read») бағдарламасының шақырылған жүргізушісі. Мосс 2012 жылы Рождестволық атақты «Университет сын-тесті» («University Challenge») ойынында Оксфордтың Нью-колледжі түлектерінен құралған жеңісші команданың капитаны болды. Командаға романда жазатын Рейчел Джонсон мен Патрик Гейл кірді. 2021 жылдың қаңтар айында Кейт Мосс #WomanInHistory атты әлемдік науқанды бастады, ол адамдарды тарихтан жақсы білінуі керек деп санайтын әйелдерді ұсынуға шақырады.

Құрметтер мен марапаттар

Мосс 2013 жылы туған күніне арналған марапаттамада әдебиетке қызметтері үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) және 2024 жылғы Жаңа жылдық марапаттамада әдебиетке, әйелдерге және қайырымдылыққа қызметтері үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды. 2000 жылы ол өнер саласына қосқан үлесі үшін «Еуропалық жетістікке қол жеткізген әйел» (European Woman of Achievement) атағымен марапатталды. 2006 жылы ол «Quill Award» сыйлығына үміткер болып, «Лабиринт» кітабы үшін «Жылдың үздік кітабы» (British Book Awards Best Read of the Year) сыйлығын жеңіп алды. Ол Чичестер университетінің құрметті магистрі дәрежесіне ие. Сонымен қатар, ол 2012 жылы NatWest банкінің «The Spirit of Everywoman Award» сыйлығының лауреаты атанды. 2013 жылы «The Bookseller» журналы оны баспа саласының ең ықпалды 100 адамының қатарына қосты және содан бері барлық тізімдерде орын алды. «Evening Standard» газеті 2013 жылы оны Лондонның өнер саласындағы ең ықпалды 1000 адамының бірі деп таныды. 2019 жылы ол Чичестер университетінде қазіргі заманғы әдебиет және шығармашылық жазу бойынша қонақ профессоры болып тағайындалды.

Жеке өмір

Ол драматург Грег Мосске үйленген және екі ересек баласы бар. 1989 жылы ол күйеуімен бірге Францияның оңтүстік-батысындағы Лангедок аймағындағы Каркассон қаласында шағын үй сатып алды, бұл оның тарихи уақытқа саяхат жайлы бестселлер трилогиясына шабыт берді. 1998 жылы Чичестер фестиваль театрының алғашқы әйел бас директоры болып тағайындалғанда ол туған қаласына Чичестерге қайтып келді.

Медиа

2023 жылдың маусым айында Мосс BBC Radio 4-тің ұзақ жылдардан бері сүретіліп келе жатқан "Desert Island Discs" радио бағдарламасына шақырылған қонақ ретінде қатысты, оны Лорен Лаверн жүргізді.