Кіріспе

Кішкентай жабайы мысық түрлері

түрлер қорабы
| сурет = Prionailurus bengalensis bengalensis 2 Découpe. JPG
| сурет түсірілімі = Үнділік барс мысығы (P. b. bengalensis)
| сурет2 = Chat Léopard de Sibérie. jpg
| сурет2 түсірілімі = Амур барс мысығы (P. b. euptilura) Parc des Félins бағында
| атауы = Барс мысығы
| күйі = LC
| күй жүйесі = IUCN3.1
| күй дереккөзі =
| күй2 = CITES A2
| күй2 жүйесі = CITES
| күй2 дереккөзі =

Барс мысығының түршелері тері түсі, құйрық ұзындығы, бас сүйегінің пішіні және карнассиалдардың мөлшері бойынша кеңінен ерекшеленеді. Археологиялық дәлелдерге сәйкес, барс мысығы неолиттік Қытайда шамамен 5000 жыл бұрын Шэньси және Хэнань провинцияларында қолға үйретілген алғашқы мысық түрі болған.

Сипаттамалары

Леопард мысығының денесі шамамен үй мысығының денесімен тең, бірақ одан жіңішке, аяқтары ұзын, саусақтарының арасында жақсы дамыған қабықшалары бар. Оның кішкентай басы екі айқын қара жолақпен және қысқа, тар ақ тұмсықпен белгіленген. Көзден құлаққа дейін екі қара жолақ, ал көзден мұрынға дейін кіші ақ жолақтар созылады. Ортасында ақ дақтары бар қара түсті, орташа ұзындығы мен дөңгелек құлақтарының артқы жағы. Денесі мен аяқтары әртүрлі өлшемдегі және түсті қара дақтармен белгіленген, ал арқасында екі-төрт қатарға дейін созылған дақтар бар. Құйрығының ұзындығы бас-денесінің жартысына жуық, ал қара ұшына жақын жерде бірнеше анық емес сақиналар бар. Дақты түсінің негізгі түсі – ақ кеуде және қарны бар сары қоңыр. Дегенмен, олардың кең таралған ареалында түсі мен дақтарының мөлшері, сондай-ақ денесінің мөлшері мен салмағы соншалық ерекшеленеді, бастапқыда олар бірнеше түрлі түрлер деп есептелген. Түсі оңтүстік популяцияларда сары қоңыр, ал солтүстік популяцияларда күміс сұрғылт болады. Қара белгілері түрге байланысты нүктелі, розетка тәрізді немесе тіпті нүктелі жолақтар түрінде болуы мүмкін. Тропиктік аймақтарда леопард мысықтарының салмағы шамамен , бас-денесінің ұзындығы , ал құйрығы ұзын. Солтүстік Қытай мен Сібірде олардың салмағы дейін жетеді, бас-денесінің ұзындығы дейін созылады; әдетте, олар қысқа дейін салмақ қосып, көктемге дейін арықтайды. Иық биіктігі шамамен .

Экология және мінез-құлық

Леопард мысықтары көбейту маусымы болмаған кезде жалғыз өмір сүреді. Кейбіреулері күндіз белсенді болады, бірақ көпшілігі түнде аң аулайды, негізінен егешқұйрықтар, ағашқа ұшыраған құстар мен қояндарды аулайды. Олар епті және ағашқа жақын өмір сүреді. Ағаштарда демалады, сонымен қатар жердегі тығыз тікенді бұталардың арасында жасырынады. Коммерциялық сауда көлемі азайғанмен, леопард мысығының терісі, еті үшін және үй жануары ретінде сату мақсатымен оның таралған аймағының көп бөлігінде аң аулау тоқтамайды. Көптеген адамдар оны құстарды ұрлайтын жануар деп есептейді және оны жазалайды.

Қорғау

Леопард мысығы CITES-тің II қосымшасына енгізілген. Гонконгта ол Жабайы жануарларды қорғау туралы жарлықтың 170-тарауына сәйкес қорғалады. Олардың саны 50 000-нан асып, құлдырап бара жатқанмен, жойылу қаупі төндірмейді. Оларға тіршілік ету ортасының жоғалуы қауіп төндіреді, соның ішінде 1950-1960 жылдардағы орман шаруашылығы және Цусима мысығының қорегіне кіретін кеміргіштерді аулайтын төменгі қабаттағы өсімдіктерді жоятын елендердің санының артуы. Цусима аралының каналымен бөлінуі салдарынан тарихи популяция екіге бөлінген, ал оңтүстік популяция 2007 жылы байқалғанға дейін жойылып кеткен деп есептелген. 1992 жылдан 2022 жылға дейін 122 жеке мысық автомобиль апатынан қаза тапқан. Сөреде өсіру бағдарламасы іске қосылды, бірақ ол сәтті қайта қалпына келтіруге әкелген жоқ. АҚШ-та 1976 жылдан бері леопард мысығы Құрып бара жатқан түрлер туралы заң бойынша құрып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілген; рұқсатсыз, мемлекетаралық саудада леопард мысықтарын импорттауға, экспорттауға, сатуға, сатып алуға және тасымалдауға тыйым салынады. Азиялық леопард мысығын импорттау немесе экспорттау үшін рұқсат қажет. CITES рұқсатысыз импорттаушы/экспорттаушыларға ауыр айыппұл салынады.

Үй жануарлары ретінде барс мысықтары мен будандары

2001 жылы Қытайдың орталық бөлігіндегі неолиттік ауылдарда леопард мысықтарының қазба қалдықтары табылған. Бұл сүйектердің радиометриялық жасы олардың кем дегенде 5000 жылға дейін солатынын көрсетті. Бұл жаңалықтар леопард мысығының неолиттік Қытайда адаммен бірге тіршілік еткен немесе үйретілген жануар болғанын көрсетеді. Кейіннен олардың орнына Таяу Шығыстан келген үй мысықтары басып алды, бұл Таң әулетінен бұрын болған. Бенгал мысығы – леопард мысығы мен үй мысығының будандастырылған түрі. Ол 1970 жылдары мысық көрмелерінде таныстырылды. Бесінші буын леопард мысығы сияқты өрнекке ие. Бұл гибридті әдетте лицензиясыз үй жануары ретінде ұстауға рұқсат етіледі. Будандастырудың F1–F3 буындарындағы ата-аналар көбінесе селекциялық мақсаттар үшін немесе арнайы үй жануарларына арналған ортада қалдырылады.