Кіріспе
Теңіз реакторының прототипі Сатурн V зымыран сатысы
the Saturn V rocket stage
S1C реакторы – АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін әскери кемелерде электр энергиясын өндіру және жылдамдату мақсатында жасалған теңіз реакторының прототипі. S1C белгілемесі мыналарды білдіреді:
S = Су асты кеме платформасы
1 = Контрактор (мердігер) ұсынған бірінші буынды реакторлық жүрекше
C = Combustion Engineering (C E) – келісімшарт бойынша жобалаушы.
1 = First generation core designed by the contractor
C = Combustion Engineering (C E) was the contracted designer
Тарих
Бұл ядролық реактор Коннектикут штатының Виндзор қаласында эксперименталды USS Tullibee (SSN 597) су асты қайығының прототипі ретінде салынған, бірақ бұл қайық шын мәнінде S2C реакторымен жабдықталған. Ядролық су асты қайықтардың қозғалтқыштарында сирек кездесетін ерекшелік – бу турбиналары генераторларды қуаттандырды, ал генераторлар өз кезегінде электр қозғалтқышын қуаттандырды. Бұл редукторлық берілістерді және олармен байланысты су асты шуын болдырмады. USS Tullibee – 1960 жылы қолданысқа берілген, Electric Boat компаниясы құрастырған, жылдам шабуылға арналған су асты қайық. Салқын соғыс кезеңінде Виндзордағы S1C прототиптік ядролық су асты қайықтарды қозғалтқыш құрылғысы (41°52'44"N 72°43'03"W) әскери-теңіз күштерінің ядролық флотының су асты және су үсті кемелерін жаңа жабдықтармен сынау арқылы, сондай-ақ теңіз қозғалтқыш құрылғысы операторларын оқыту арқылы қолдады. S1C – USS Tullibee су асты қайығының прототипі болды. S1C прототипі 1959 жылдан 1993 жылға дейін Виндзор полигонында жұмыс істеді. Осы кезеңде 14 000-нан астам теңізші операторлары оқытылды, олардың ішінде адмирал Киркланд Х. Дональд карьерасының басында болды. Виндзорлық учаске 1000 Prospect Hill Rd мекенжайында орналасқан (кейіннен мекенжайы 2000 Day Hill Road деп өзгертілді), ал 1955 жылы Combustion Engineering компаниясы сатып алған 530 акрлық жерге орналасқан. Коннектикут штатының Қоршаған ортаны қорғау департаменті 2006 жылы S1C учаскесінің толық қайта жаңартылуын аяқталды деп мәлімдеді. Учаске қайта жаңарту жұмыстарын Нью-Йорк штатының Шенеқтади қаласында орналасқан Knolls Atomic Power Laboratory (KAPL) жүргізді. KAPL 1970 жылдары Әскери-теңіз күштерінің Combustion Engineering компаниясымен жасасқан бастапқы келісім-шарты аяқталғаннан кейін S1C учаскесін басқаруды өз міндетіне алды. Реактор құрлықта орналасқан және S1C ядролық энергияны оқыту бөлімі (NPTU) деп аталды. Оның өлшемдері мен электрлік жетегі жағынан жүйелік құрылымы сол кездегі көптеген ядролық қуатпен жұмыс істейтін су асты қайықтарында қолданылған S5W реакторынан ерекшеленді. Прототип пен қайықта төрт турбина генераторы (2-еуі DC қуатына, ал 2-еуі AC кернеуіне) және тік бұрышпен орналасқан таяқша басқаруы болды. Инженерлік бөлімдерде бар болғаны екі деңгей болды, ал электр операторы S5W немесе одан кейінгі су асты қайықтарынан өзгеше, инженерлік бөлімдерде жұмыс істеді.
The reactor was situated on land and known as the S1C Nuclear Power Training Unit (NPTU). Regarding its size and electric drive, the system layout was different than the S5W reactor used in most nuclear powered submarines at the time. The prototype and ship had four turbine generators (2 for DC power for propulsion and 2 for AC voltage) and banked rod control. There was only two levels in the engineering spaces and the electrical operator operated out in the engineering spaces unlike S5W or later submarines.