Кіріспе
Теледидарлық хабар таратуда қолданылатын балама аудио арнасы – MTS стандартының бөлігі болып табылатын американдық аналогтық теледидар стандарты. Екінші аудио бағдарлама (SAP), сондай-ақ қосымша аудио бағдарлама деп те аталады, – аналогтық теледидар үшін эфир арқылы және кабельдік теледидар арқылы таратылатын қосымша аудио арна. Көбінесе аудио сипаттамалар немесе басқа тілдер үшін қолданылатын SAP, бастапқыда 1984 жылы АҚШ-та Ұлттық теледидар жүйелері комитеті (NTSC) белгілеген көп арналы теледидар дыбысы (MTS) стандартының бір бөлігі болып табылады. NTSC бейне форматы және MTS Канада мен Мексикада да қолданылады.
an American analog television standard which is a part of MTS
Second audio program (SAP), also known as secondary audio programming, is an auxiliary audio channel for analog television that can be broadcast or transmitted both over the air and by cable television. Used mostly for audio description or other languages, SAP is part of the multichannel television sound (MTS) standard originally set by the National Television Systems Committee (NTSC) in 1984 in the United States. The NTSC video format and MTS are also used in Canada and Mexico.
Қолданылуы
SAP көбінесе бағдарламаға кіретін негізгі тілден басқа тілдерде аудио тректерді ұсыну үшін қолданылады. АҚШ-та бұл кейде испан тіліндегі аудио үшін қолданылады (әсіресе спорттық телехабарлар кезінде), сондықтан бұл функция әдетте "испандық аудио бағдарламасы" деп әжуалы түрде аталады. Сол сияқты, кейбір испан тіліндегі бағдарламалар сирек жағдайларда SAP арқылы ағылшын тілін ұсына алады. Кейбір станциялар SAP қолданылмайтын кезде аудио арнада NOAA Weather Radio қызметтерін немесе, әсіресе PBS станцияларының жағдайында, жергілікті Ұлттық қоғамдық радионың (NPR) серік станциясын таратуы мүмкін. Канадада парламенттік және қоғамдық істер арнасы CPAC ағылшын және француз тілдеріндегі аудионы тарату үшін SAP-ті пайдаланады. SAP сонымен қатар көру қабілеті бұзылған адамдар үшін бағдарламалардың аудио сипаттамасын тарату құралы болып табылады. 2010 жылғы «Жыйырма бірінші ғасырдың коммуникациясы және бейне қолжетімділігі» заңына сәйкес, АҚШ-тың ірі телеарналары мен кабельдік желілері тоқсан сайын аудио сипатталған бағдарламалардың белгілі бір мөлшерін таратуға міндетті болды. 2015 жылдың 26 мамырынан бастап, бұл заңға сәйкес хабар таратушылар ТЖЖ және жаңалықтардан басқа мәтіндік форматта көрсетілген кез келген «маңызды ақпаратты» SAP арқылы жеткізуге міндетті.
Жиіліктері
MTS мүмкіндіктері, оның ішінде стерео және SAP, бейне тасымалдағыштың қосалқы тасымалдаушылары арқылы жүреді, бұл теледидардағы түс сияқты. Алайда, бұл FM радио хабарларын таратудағы стерео дыбыс сияқты аудио тасымалдағышта тасымалданбайды, себебі оның жиілік ауытқуы ±25 кГц құрайды, ал әдеттегі FM хабарларын таратуда ±75 кГц ауытқу бар. SAP қосалқы тасымалдағышы 78,670 кГц жиілігінде орналасқан, бұл MTS пилоттық сигналына сәйкес келетін 15,734 кГц-тен бес есе жоғары. Өз кезегінде, MTS пилоты тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейне тасымалдағыштың көлденең синхрондау жиілігіне байланыстырылған. SAP арнасы шуды азайту үшін dbx кодымен енкодиленген моно дыбысты қамтиды, бұл сигнал мен шу арақатынасын жақсартуға көмектеседі. SAP аудиосының өткіргіштік диапазоны 60 Гц-тен 12 кГц-ге дейін, бұл 50 Гц-тен 15 кГц-ге дейінгі «қалыпты» аудио арнадан кіші. Техникалық тұрғыдан SAP арнасы болмаса да, телеарналар «PRO» (кәсіби) аудио қосалқы тасымалдағышын таратуға болады, ол станция қызметкерлерімен, әсіресе электрондық жаңалықтарды жинаумен айналысатын адамдармен байланыс үшін қолданылады. Бұл бір бағытты аудио арна телеарнадағы адамдарға станциядан алыс жердегі адамдарға хабарлама жіберуге мүмкіндік береді және көбінесе тікелей эфирдегі хабарлар кезінде репортерлер мен операторларға кері байланыс арнасы ретінде қолданылады. Бұл арна пилоттықтан (102,271 кГц) 6,5 есе жоғары жиілікте орналасқан және сонымен қатар MTS стандартының бөлігі болып табылады.
Басқа медиа
Екінші аудио бағдарламалары басқа да медиада қолжетімді. Аналогты теледидарда спутниктік теледидар жүйелері ғана қабылданады, аудио бағдарламалары қолмен олардың субтасымалдаушы жиілігімен реттеледі, әдетте 6 МГц шамасында, көбінесе 5,8 немесе 7,2 МГц дейін. Бұл дискретті сол және оң негізгі аудио арналарымен, сондай-ақ ATIS станциясының идентификаторымен бірдей жолмен жүзеге асырылады, ол Морзе коды ретінде естіледі. FM радиосында радио оқу қызметтері және басқа да аудио бағдарламаларды қосалқы байланыс органы арқылы субтасымалдаушы арқылы тыңдауға болады; алайда, арнайы жабдықсыз оларға қоғамдық тыңдауға рұқсат берілмейді. HD радионың қосымша арналары, кеңірек қолжетімді, ұқсас принцип бойынша жұмыс істейді, бірақ әдетте негізгі бағдарламадан мүлдем бөлек бағдарламаларды ұсынады. Цифрлық теледидар жүйелерінде таңдау аналогты теледидардағыдай мәзір арқылы жасалады, бірақ кейбіреулері опцияны іздеудің орнына оңай қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Станциялар аудио бағдарламаларын ғана бөлек цифрлық субканалдарға тағайындап, оларға атау және орындаушы туралы ақпаратты көрсету арқылы таратуға болады; алайда, бұл телеарналар үшін көрерменге негізгі бейнеге қол жеткізуге кедергі келтіреді.