Кіріспе

Телевизиялық аудио кодтау стандарты – үн мультиплексі үшін американдық аналогтық телевизия стандарты. Көп арналы телевизиялық дыбыс (MTS) – M және N жүйелеріндегі аналогтық 4,5 МГц аудио тасымалдаушыларға үш қосымша аудио арнаны енгізу әдісі. Оны тарату жүйелері комитеті (Broadcast Television Systems Committee) әзірледі, сол себепті кейде ол BTSC деп те аталады. MTS теледидар сигналының бос қалған бөліктеріне қосымша аудио сигналдарды қосу арқылы жұмыс істеді. MTS жалпы соғы 4 аудио арнаға дейін мүмкіндік берді. Көбінесе сол және оң стерео арналарын жасау үшін екі арна таратылды. Қосымша екінші аудио бағдарлама (SAP) басқа тілдерді немесе ауа райы ескертулері сияқты мүлдем басқа аудио мазмұнды тарату үшін қолданылуы мүмкін, оған пайдаланушы әдетте қашықтан басқару пультіндегі батырма арқылы қол жеткізе алады. Төртінші арна, PRO, тек телерадиокомпаниялардың пайдалануына арналған.

Тарих

1975 жылы Telesonics компаниясы Чикаго қаласындағы WTTW қоғамдық телеарнасына жүгінген кезде стереофониялық аудио жүйені жобалау және сынау жұмыстары басталды. WTTW сол кезде Soundstage атты музыкалық бағдарламасын шығарып, оны жергілікті FM станцияларында стерео аудио қоспасымен бір уақытта тарататын. Telesonics қолданыстағы теледидар сигналдары арқылы бірдей стерео дыбысты жіберуге мүмкіндік беретін әдіс ұсынды, соның арқасында FM станцияларындағы бір уақытта тарату қажеттілігі жойылды. Telesonics және WTTW өзара ынтымақтастыққа келіп, FM стерео модуляциясына ұқсас жүйені әзірлеуді бастады. WTTW студиясы мен хабар таратушысының 12 инженері бұл қарым-қатынасқа қажетті хабар тарату тәжірибесін қосты. Telesonics жүйесі Sears Tower-дегі WTTW хабар тарату құрылғыларын пайдалану арқылы сыналып, жетілдірілді. 1979 жылы WTTW Grass Valley стерео басқару коммутаторын орнатты және микротолқынды STL (Студиялық хабар таратушы байланысы) жүйесіне екінші аудио арнасын қосты. Сол кезде WTTW инженерлері өздерінің зауытында бейнежазғыштарда стерео дыбысты одан әрі дамытты, олардың ерекшеліктеріне сәйкес жасалған аудио жолдарының бас жақтауларын, сыртқы жазба электроникасын және Dolby шуын азайту технологиясын пайдаланды. Бұдан басқа, Ampex MM1100, 24 тректі аудио жазғышы музыканы өндіру және араластыру үшін қолданылды. PBS мүше станциялары Soundstage бағдарламасын стерео форматында көрсетуге ниеттенсе, оларға төрт тректі (сол, оң, тік диск және уақыт коды) аудиотаспа берілді, оны сол қалалардағы бейнежазғыштармен синхронды етуге болады. FCC-нің мақұлдау процесі кезінде бірнеше өндірушілер FCC-ге қарауға өтініш білдірді. Ең бастысы, Electronic Industries Alliance (EIA) және Жапондық EIA өз мүшелерінің атынан тексеру және бекіту кезеңдеріне қатысуға рұқсат сұрады. WTTW инженерлері жиілік реакциясы, бөлу және спектрдің басқа да пайдалану стандарттарын белгілеуге көмектесті. Сонымен қатар, олар сынақтар үшін пайдаланылған бағдарламалық материалды қамтамасыз етті және хабар тарату тізбегін ұстады. 3M 24 тректі аудио жазғышы сынақтар үшін 12 түрлі стерео бағдарламаны таңдауға мүмкіндік берді. Чикагоның батысында орналасқан Matsushita Quasar теледидар зауыты мен зертханасы бәсекелестік жүйелердің барлық сынақтары үшін пайдаланылды. Сынақтардан кейін кейбір сынақтардың дұрыстығына қатысты бірнеше сұрақтар туындады және сынақтың екінші кезеңі басталды. WTTW 1983 жылдың қазан айында Broadcast Electronics стерео модуляторының прототипін орнатты және сол кезде телесоника жүйесін пайдалану арқылы толық уақытты стерео хабар таратуды бастады, бұл Federal Communications Commission (FCC) BTSC жүйесі бойынша ережелерді қабылдауға дейін жасалды. MTS ресми түрде FCC-мен 1984 жылдың 23 сәуірінде бекітілді. EIA және FCC ұсыныстарын орындау үшін BE модуляторы BTSC талаптарына сәйкес өзгертілді және 1984 жылдың тамызында WTTW-де толық уақыт пайдаланылды. 1984 жылдың 26 шілдесінде NBC-де стерео аудионың желілік таратуы басталды, ол Джонни Карсонның қатысуымен өткен The Tonight Show бағдарламасы болды, бірақ сол кезде желідегі Нью-Йорк қаласының WNBC штаттық станциясы ғана стерео хабар тарату мүмкіндігіне ие болды; 1985 жылдың басында NBC бағдарламаларының тұрақты стерео хабар таратуы басталды. ABC және CBS 1986 және 1987 жылдары осыған сәйкес келді. FOX 1987 жылы қосылған соңғы желі болды, төрт желі 1994 жылдың соңына дейін барлық бағдарламаларын стерео режимінде көрсетті (WB және UPN келесі маусымда барлық бағдарламаларын стерео форматында іске қосты). BTSC мүмкіндіктерін қамтитын алғашқы теледидар қабылдау жүйелерінің бірі 1984 жылы шыққан RCA Dimensia болды. 1985 жылдан 2000 жылға дейін желілер стерео бағдарламалаудың басында "стереода (бар болған жағдайда)" деген ескертуді көрсетті, кейде олардың стерео қызметін сипаттау үшін CBS-тің "StereoSound" сияқты маркетингтік таңбаларды қолданды. Канада мен Мексикадағы желілер, сондай-ақ NTSC бейне стандартын қолданған, MTS дыбысын пайдаланған кезде қол жетімді болды.

АҚШ-та DTV-ге көшу

NTSC стандартының құрамдас бөлігі ретінде, MTS АҚШ-та 2009 жылдың 12 маусымындағы цифрлық теледидарға (DTV) көшуден кейін толық қуатты теледидар таратуда қолданылмайды. Ол LPTV және аналогты кабельді теледидарда қолданылуда. Барлық купонмен алуға болатын түрлендіргіш қораптар (CECB) RCA ұштары арқылы стерео дыбысты шығаруға міндетті, бірақ MTS әрбір CECB құрамындағы радиожиілікті модулятор үшін (RF модулятор) тек қана қосымша мүмкіндік ретінде қарастырылады. NTIA MTS-ті құн себептерімен міндетті емес деп мәлімдеген; бұл, мүмкін, MTS әлі THAT Corporation компаниясына авторлық төлемдерді талап етеді деген сенімге байланысты болған, бірақ қазіргі таңдағы цифрлық жүзеге асырулардан басқа бұл рас емес. THAT компаниясы DTV-ге көшу және оның MTS-ке қалай әсер ететіні туралы тұтынушыларға арналған беттер жасады. Сайттағы мәліметтерге сәйкес, CECB-ға ие көптеген тұтынушылар радиожиілікті қосылымдардың көп таралғандығы және MTS CECB үшін міндетті емес (және сирек) болғандықтан, моно дыбысты теледидардан естиді.

Ерекшеліктер

Түпнұсқа Солтүстік Америка теледидар стандарттары дыбыс сигналы үшін 0,5 МГц кеңдік жолағын қамтамасыз еткен, бірақ дыбыс сигналының өзі 50 Гц-тен 15 000 Гц-ке дейін жиілік диапазонында болды. Бұл бейнесигналдан 4,5 МГц жоғары аудио тасымалдаушы сигналына орталастырылды және тасымалдаушының екі жағында 25 кГц жиілік бөлінді, оның ішінде тек 15 кГц пайдаланылды. Осының салдарынан, дыбыс арнасының төменгі және жоғарғы 0,2475 МГц бөліктері пайдаланылмады. 1950 жылдары қосылған NTSC түсті сигналдарының ерекшелігіне байланысты, түсті сигналдың жоғарғы бөліктері төменгі аудио жақтағы жолаққа еніп кірді. Дыбыс сигналы 0,5 МГц арнаның ортасында орналасқандықтан, ал төменгі 0,25 МГц бөлігі бейнесигналдың қалдықтарымен ішінара толып, жоғарғы 0,25 МГц көбінесе бос қалды. THAT компаниясы қазір MTS-тің цифрлық жүзеге асырылуына қатысты бірнеше патенттерге ие болғанымен, 2007 жылы Ұлттық телекоммуникациялар және ақпарат басқармасына жолданған THAT хатында MTS-тің барлық аналогтық және кейбір цифрлық жүзеге асырылуы үшін THAT-тан лицензия алу қажет емес екені расталды.

Бала асырап алу

Солтүстік Америкадан тыс бірнеше ел NTSC стандартын пайдаланып, аналогтық жүйелері үшін MTS форматын қабылдады, олардың ішінде Чили, Колумбия, Тайвань және Филиппин. Жапония өз ішкі NTSC нұсқасы аясында өз EIAJ MTS стандартын қабылдады. Бразилия және Аргентина екі елі PAL стандарттарымен қатар MTS стандартын қолданды.