Кіріспе

Мария (2 шілде 1363 – 25 мамыр 1401) – 1377 жылдан өліміне дейін Сицилия королевасы, Афина және Неопатрия герцогинясы болған.

Сицилия тағына отырғызу

Катанияда туған Мария, Фредерик Қарапайымның бірінші әйелі, Арагондық Констанциядан туған қызы және мұрагері болды. 1377 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол Сицилия тағына шықты. Бірақ оның үкіметі тиімді түрде басқалардың қолына көшті. Ол кезде оның жасы он үш болғандықтан, оның билігін өздеріне тартқан төрт барондық отбасы өздерін "викарийлер" деп атады. Викарийлердің бірі, Артале Алагона, бұрын Марияның әкесі тарапынан регент ретінде тағайындалған еді. 1360 жылы – Мария патшайым таққа отыруынан он жеті жыл бұрын – Алагона Сиракуза және Катания күштерін пайдаланып, маңызды бекінілген қала Аугустаны өртеп, қиратты. Алайда, Алагонаның регенттігі "сицилиялық" және "арагондық" партиялар арасындағы қақтығыстарға байланысты сәтсіз аяқталды, және ол басқа үш викариймен бірлесіп үкімет құруға мәжбүр болды. Төрт барондық отбасы Сицилия және Арагондық фракциялар арасындағы билікті тең бөліп, өкілдік ету үшін таңдалды.

Викарийлер тұсында болған тәртіпсіздіктер

1377 жылдан бастап Сицилия Корольдігіне төрт викарий билік жүргізді: Мистретта графы Артале I Алагона, Герачи графы Франческо II Вентимилья, Модика графы Манфред III Кьярамонте және Кальтабелотта графы Гульельмо Пералта. Викарийлер кеңесінің құрамында «сицилиялық» және «арагондық» партияларының өкілдерінің теңдігі көзделеді. Дегенмен, төрт ер адам өздерінің жеке барондық иеліктерінде ғана тиімді билік жүргізді. 1379 жылы королева Марияны Монкаданың Гульельмо Раймондо III, Мальта және Гоццо маркизі, сицилиялық ақсүйек және Алагонаның үкіметінен шығарылған арагондық Монкада әулетінің мүшесі, ұрлап әкетті. Монкада Марияның Милан герцогы Джангалеаццо Висконтиге үйленуіне кедергі келтіруді мақсат тұтты және оны екі жыл бойы алдымен Аугустада, содан кейін Ликатада тұтқындады. Монкаданың бұл әрекеті Марияның әкесі, Арагон патшасы Пётр IV тарапынан мақұлданды, бірақ табиғи түрде қарсылық тудырды, әсіресе оның қарсыластары Алагона мен Кьярамонте, олар Монкаданың бекіністеріне шабуыл жасады. 1381 жылы Монкада Марияны Пётр IV-нің елшілеріне тапсырды, ал 1382 жылы оны Кьярамонте күштерінің шабуылынан арагондық флот құтқарды; ол алдымен Сардинияға, содан кейін 1384 жылы Арагонға жеткізілді, онда ол Пётр IV патшаның немересі Мартин Кішіге үйленді (1390).

Мартин Кішімен бірге билік ету

1392 жылы Мария мен Мартин әскери күшпен оралып, қарсыласып тұрған барондарды жеңіп, Мария 1401 жылы қайтыс болғанға дейін бірлесіп билік жүргізді. Сол кезде Мартин Вильнёв шартын (1372) күштен шығарып, Сицилияны жалғыз өзі биледі. Ол сонымен қатар олардың жалғыз ұлы Петрден (1398–1400) де аман қалды. Патшалық мұрагерсіз қалды, бұл Мартин үшін мұрагерлік дағдарысын тудырды, ол әйелінің құқығымен биледі. Фридрих Қарапайым өзінің заңды емес ұлы Гульельмоны, Мальта графы, қызының әулеті тоқталған жағдайда мұрагер ретінде тағайындаған. Гульельмо шамамен 1380 жылы қайтыс болды, бірақ оның сицилиялық дворян Пьетро ди Джоенидің әйелі Джованна деген қызы болды. Дегенмен, Мартин қайтыс болғанға дейін қарсылықсыз билік жүргізгендіктен, ол өзінің туысының талабына дау айта алмады. Мария Сицилиялық 1401 жылы Лентиниде қайтыс болды.