Миниатюралық әскери ойындар: Модельдер арқылы соғыс өнері

Кіріспе

Соғыс ойындары жанры

Миниатюралық соғыс ойыны – әскери бөлімдердің кішкентай физикалық модельдермен бейнеленген соғыс ойынының бір түрі. Әскери бөлімдерді бейнелеу үшін физикалық модельдерді пайдалану, есептегіштер немесе блоктар сияқты абстрактілі элементтерді қолданатын басқа үстел үстіндегі соғыс ойындарынан және виртуалды модельдерді қолданатын компьютерлік соғыс ойындарынан өзгеше. Модельдерді пайдаланудың басты артықшылығы – эстетикалық көрініс, бірақ кейбір соғыс ойындарында модельдердің көлемі мен пішіні ойындың барысына нақты әсер ете алады. Миниатюралық соғыс ойыны көбінесе демалыс түріндегі соғыс ойыны болып табылады, себебі масштаб мәселелері кейбір маңызды әскери қолданыстар үшін шындыққа жақындықты нашарлатуы мүмкін. Бұл ережеге тарихи ерекшелік – компьютерлер пайда болғанға дейінгі теңіз соғыс ойындары.

Шолу

Миниатюралық соғыс ойыны – бұл шағын әскерилер, артиллерия және көліктер үлгілерімен, соғыс алаңының үлгісінде ойналатын ойын. Модельдерді абстрактілі элементтерге қарағанда пайдаланудың артықшылығы, ең алдымен, эстетикалық. Модельдер соғыс алаңындағы бөлімшелерді анықтаудың көзді қуантатын тәсілін ұсынады. Көптеген миниатюралық соғыс ойындары жүйелерінде модельдің өзі ережелерге қатысты маңызды болмауы мүмкін; маңыздысы – модель орнатылған негіздің өлшемдері. Жаяу әскер бөлімшелері арасындағы қашықтық модельдің негізінен өлшенеді. Бұл ережеден ерекшелік – танкілер сияқты көлік құралдарының модельдері, оларға тұрақтап тұру үшін негіз қажет емес және табиғи тікбұрышты пішінге ие; мұндай жағдайларда бөлімшелер арасындағы қашықтықтар модельдің шетінен өлшенеді. Кейбір миниатюралық соғыс ойындарында модельдің өлшемдері қорғаныс артындағы нысана шабуылшының атыс шегінде ме екенін анықтау үшін қолданылады. Көптеген миниатюралық соғыс ойындары кезектік түрде ойнатылады. Ойыншылар өздерінің модельдік жауынгерлерін модельдік соғыс алаңында жылжытып, қарсыласқа шабуыл жасайды. Көптеген миниатюралық соғыс ойындарында бөлімшелер арасындағы шайқастардың нәтижесі қарапайым арифметика арқылы шешіледі, көбінесе ойын текшелерімен немесе карталармен үйлеседі. Барлық тарихи соғыс ойындарының негізіндегі оқиғасы тарихи соғыс дәуіріне байланысты болады. Ойынның оқиғасы ойыншылардың матчтарында қандай бөлімшелерді қолдана алатынын анықтайды. Мысалы, Наполеон соғыстарына арналған соғыс ойыны Наполеон дәуірінің сарбаздарының модельдерін қолдануы керек, олар мылтықтар мен зеңбіректерді пайдаланады, ал найзалар мен автоматты мылтықтар емес. Фантастикалық соғыс ойынында қияли оқиға бар, сондықтан қияли немесе анахронизмді қару-жарақтар болуы мүмкін, бірақ оқиға ақылға қонымды реализмді сақтау үшін тарихи соғыс дәуіріне ұқсас болуы керек. Мысалы, Warhammer Age of Sigmar көбінесе ортағасырлық соғысқа негізделген, бірақ сиқыршылар мен аждахалар сияқты табиғаттан тыс элементтерді де қамтиды. Ең танымал тарихи оқиғалар – Екінші дүниежүзілік соғыс, Наполеон соғыстары және Американдық Азаматтық соғысы (осы ретпен). Фэнтези жанрында ең танымал оқиға – Warhammer 40,000. Миниатюралық соғыс ойындары шайқас немесе тактикалық деңгейде ойнатылады. Шайқас деңгейінде ойыншы жауынгерлерді жеке басқарады, ал тактикалық деңгейде ол жауынгерлер тобын басқарады – әдетте модельдік жауынгерлер бір негізде топталады. Миниатюралық соғыс ойындары стратегиялық немесе операциялық деңгейде ойналмайды, өйткені бұл масштабта модельдер көзге көрінбей кішкентай болады. Миниатюралық соғыс ойындары көбінесе демалыс үшін ойналады, өйткені ортаның физикалық шектеулері оны әскери оқу мен зерттеуде қолдануға жеткілікті дәлдікпен қазіргі заманғы соғысты көрсетуге мүмкіндік бермейді (бір себебін төмендегі абстрактілі масштабтау бөлімінен қараңыз).

A miniature wargame is played with miniature models of soldiers, artillery, and vehicles on a model of a battlefield. The benefit of using models as opposed to abstract pieces is primarily an aesthetic one. Models offer a visually pleasing way of identifying the units on the battlefield. In most miniature wargame systems, the model itself may be irrelevant as far as the rules are concerned; what really matters is the dimensions of the base that the model is mounted on. Distances between infantry units are measured from the base of the model. The exception to this trend may be models of vehicles such as tanks, which do not require a base to be stable and have naturally rectangular shapes; in such cases, the distances between units may be measured from the edge of the model itself. Some miniature wargames use the dimensions of the model to determine whether a target behind cover is within line of fire of an attacker. Most miniature wargames are turn based. Players take turns to move their model warriors across the model battlefield and declare attacks on the opponent. In most miniature wargames, the outcomes of fights between units are resolved through simple arithmetic, usually combined with dice rolls or playing cards. All historical wargames have a setting that is based on some historical era of warfare. The setting determines what kind of units the players can deploy in their match. For instance, a wargame set in the Napoleonic Wars should use models of Napoleonic era soldiers, wielding muskets and cannons, and not spears or automatic rifles. A fantasy wargame has a fictional setting and may thus feature fictional or anachronistic armaments, but the setting should be similar enough to some real historical era of warfare so as to preserve a reasonable degree of realism. For instance, Warhammer Age of Sigmar is mostly based on medieval warfare, but includes supernatural elements such as wizards and dragons. The most popular historical settings are World War 2, the Napoleonic Wars, and the American Civil War (in that order). The most popular fantasy setting is Warhammer 40,000. Miniature wargames are played either at the skirmish level or the tactical level. At the skirmish level, the player controls the warriors individually, whereas in a tactical level game he or she controls groups of warriors—typically the model warriors are mounted in groups on the same base. Miniature wargames are not played at the strategic or operational level because at that scale the models would become imperceptibly tiny. Miniature wargames are generally played for recreation, as the physical limitations of the medium prevents it from representing modern warfare accurately enough for use in military instruction and research (see the section below on abstract scaling for one reason).

Модельдер

Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл модельдер көбінесе қалайыдан немесе қорғасыннан жасалатын, бірақ қазіргі кезде олар әдетте полистиролдан немесе шайырдан жасалады. Пластмассадан жасалған модельдерді көптеп өндіру арзан, бірақ оларға қымбат болатты қалыптар қажет болғандықтан, үлкен инвестиция талап етіледі. Ал қорғасын мен қалайы модельдерін арзан резеңке қалыптарға құюға болады. Games Workshop сияқты ірі фирмалар пластикалық модельдерді өндіруге дайын, ал аз қаржысы бар кіші фирмалар металл модельдерін бағалайды. Әскери ойындарға арналған фигуралардың дене пропорциялары көбінесе шынайы емес болады. Олардың қолдары тым үлкен немесе мылтықтары тым қалың болуы мүмкін. Мұның бір себебі модельдерді берік ету: қалың бөліктердің бүгіліп немесе сынғануының ықтималдығы төмен. Тағы бір себебі, құю кезінде пластиктің қалыптағы жіңішке арналар арқылы ағуы қиын болғандықтан, қалыптың қалыңдығының ең аз мөлшері талап етіледі. Соңында, пропорциялардың ерекшелігі модельдің көлеміне қарай көрінісін жақсартуы мүмкін, көзге түсетін белгілі бір ерекшеліктерді күшейту арқылы.

Құрастыру және бояу

Wargaming модельдері көбінесе бөліктермен сатылады. Пластмассадан жасалған модельдер көбінесе тіреуіштерге (спраулерге) бекітілген күйінде сатылады. Ойыншы бөліктерді кесіп алып, оларды бірге тіркеуі керек. Модельдің дизайнына байланысты оны бірқалыпты қалыптау мүмкін болмағандықтан және бөліктерді жиналмаған күйінде сату еңбек ақысын төмендеткендіктен, мұндай жағдай қалыпты. Модельді жинағаннан кейін, ойыншы оны көрінеу әдемі ету және ойын үстелінде анықтауды жеңілдету үшін бояуы тиіс. Модельдерді жинау және бояу үшін кеткен уақыт пен білік көптеген адамдарды миниатюралық wargaming-тен алыстатады. Кейбір фирмалар бұл мәселені алдын ала жиналған және боялған модельдерді сату арқылы шешуге тырысты, бірақ олар сирек кездеседі, себебі қазіргі технологиялармен қолмен боялған модельдердің әсемдігіне сай келетін, арзан және ойынға дайын миниатюраларды жаппай өндіру қиын. Ойыншылар үшін тағы бір нұсқа – қолданылған модельдерді сатып алу немесе кәсіби суретшіні жалдау.

Жеке үлгілер мен жалпы үлгілер

Тарихи миниатюралық соғыс ойындары көбінесе стандартты модельдерді пайдалану үшін жасалады. Тарихи солдаттың сыртқы келбетіне авторлық құқық алу әдетте мүмкін емес. Мысалы, кез келген адам Наполеон дәуірінің жаяу әскерінің миниатюралық модельдерін еркін шығара алады. Наполеон дәуіріндегі соғыс ойынының ойыншысы қажетті масштабтағы Наполеон модельдерін шығаратын кез келген өндірушіден модельдерін ала алады. Осы себепті, тарихи соғыс ойындарының дизайнерлері ойыншыларды белгілі бір өндірушіден модельдерді сатып алуға міндеттеуге шамасы келмейді. Керісінше, фантастикалық соғыс ойындарында ойдан шығарылған жауынгерлер болады, ал ойдан шығарылған кейіпкерлер авторлық құқықпен қорғалуы мүмкін. Соғыс ойынына түпнұсқа кейіпкерлерді енгізу арқылы, ойынның дизайнерлері ойыншыларды қажетті модельдерді өндіруге лицензиясы бар белгілі бір өндірушіден сатып алуға міндеттей алады. Бұған Warhammer 40,000 мысал бола алады, онда ерекше эстетикалық ерекшеліктері бар көптеген түпнұсқа кейіпкерлер бар, ал Games Workshop және оның еншілес компаниялары осы кейіпкерлердің модельдерін өндіруге эксклюзивті құқыққа ие. Games Workshop модельдері көбінесе қымбатқа сатылады, себебі бәсекелес өндірушілерге Warhammer 40,000 ресми модельдерінің арзан көшірмелерін ұсынуға рұқсат берілмейді. Ойыншылардың басқа елдердегі соғыс ойындарының модельдерін (стандартты немесе басқа соғыс ойындарының эксклюзивті модельдерін) пайдалануына ешқандай кедергі жоқ, бірақ мұндай әрекет эстетиканы бұзып, шатастыруға алып келуі мүмкін.

Ойын алаңы

Миниатюралық соғыс ойыны шайқас алаңының моделінде ойналады. Шайқас алаңының моделі әдетте үстелге орнатылады. Өлшемі бойынша, шайқас алаңының барлық бөліктері ойыншылардың қол жеткізілу шегінде болуы керек; ені төрт футқа жуық ұсынылады. Көптеген миниатюралық соғыс ойындары модульдік жер бедері модельдерін пайдалана отырып, арнайы жасалған шайқас алаңдарында ойналады. Тарихи соғыс ойындарының қатысушылары кейде тарихи шайқастарды қайта жасайды, бірақ мұндай жағдайлар сирек кездеседі. Ойыншылар көбінесе өздерінің сценарийлерін жасауды жөн көреді. Бірінші артықшылығы – олар қолда бар ресурстарға сәйкес сценарийді құра алады, ал тарихи шайқасты қайта жасау үшін қосымша модельдер мен ережелер жинағын, сондай-ақ, мүмкін, үлкен ойын үстелін сатып алу қажет болуы мүмкін. Екінші артықшылығы – ойдан шығарылған сценарийде кез келген ойыншының жеңіске жету мүмкіндігі тең болады. Миниатюралық соғыс ойындары қалалық ортада сирек ойнатылады. Бірінші себебі – көптеген ғимараттардың арасында модельдерге жету қиын. Тағы бір себебі – ғимараттар соғыс ойынының абстрактілі масштабын ашып көрсетеді. Мысалы, 28 мм-лік Bolt Action соғыс ойынында мылтықтың ату қашықтығы 24 дюймды құрайды, бұл 28 мм масштабтағы бірнеше үйдің ұзындығына тең. Егер ойын қалалық ортада өтсе, мылтықшы кішкентай көшенің соңындағы нысананы атып бұға алмайды, бұл реализм иллюзиясын жояды.

Үлгінің өлшемі

Көлік үлгісінің масштабы масштаб қатынасы арқылы беріледі. 1:100 масштаб қатынасы 1 см 100 см-ге тең екенін білдіреді; осы масштабта, егер автомобиль үлгісі 4,5 см болса, онда ол 4,5 м ұзындықтағы нақты автомобильді көрсетеді. Адам мүсіндері үшін масштабты көрсетудің ең қолайлы тәсілі – мүсіннің биіктігін миллиметрмен өлшеу. Соғыс ойындары хоббиінде мүсіннің өлшемдерін өлшеудің стандарты жоқ. Кейбір өндірушілер мүсіннің биіктігін бас шаңырағына дейін, ал басқалары көздеріне дейін өлшейді (егер мүсін бас киім киген болса, соңғысы дұрысрақ). Сонымен қатар, үлгінің жарнамада көрсетілген масштабы оның нақты масштабына сәйкес келмеуі мүмкін. Өнімдерін бәсекелестерден ерекшелендіру үшін кейбір өндірушілер өздерінің үлгілерін сәл үлкейтіп жасайды, мысалы, белгілі бір өндірушінің 28 мм соғыс ойындарына жарамды деп жарнамаланған үлгісі іс жүзінде 30 мм биіктікте болуы мүмкін. Бұл үлгіні әсерлі етіп көрсетеді және оған көбірек егжей-тегжейлілік қосуға мүмкіндік береді. Кәдімгі соғыс ойындары үлгілерін өндіретін компаниялар, әдетте, үшінші тараптың ойындарымен үйлесімділікті қамтамасыз ету үшін өздерінің үлгілерін белгілі бір стандартты масштабта жасауға міндетті. Бір ғана соғыс ойыны үшін жасалған эксклюзивті үлгілерді шығаратын өндірушілерде мұндай мәселе жоқ. Мысалы, Warhammer 40,000 ресми түрде масштабқа ие емес. Ол стандартты масштабқа сәйкес келуі қажет емес, өйткені Games Workshop ресми Warhammer 40,000 үлгілерінің эксклюзивті өндірушісі, аталған үлгілер тек Warhammer 40,000 үшін арналған, ал Games Workshop ойыншылардың басқа өндірушілерден алынған үлгілерді пайдалануын қаламайды. + Мүсіндердің өлшемдері және шамамен бірдей масштаб қатынастары мм 90 54 45 28 25.4(1") 25 20 15 6 2 масштаб 1:20 1:32 1:40 1:64 1:72 1:73 1:89 1:120 1:300 1:890

Абстрактілік масштабтау

Көптеген шағын соғыс ойындарында абсолюттік масштаб болмайды, яғни фигуралар, жер бедері, қозғалыс және атыс қашықтығы бір масштабтық қатынасқа сәйкес келмейді. Бұл, көбінесе, шайқасты үстелдің шектеулі ауданына сығып алу қажеттілігінен туындайды. Оның орнына, шағын соғыс ойындары абстрактілі масштабтауды қолдануға бейім. Мысалы, 28 мм модельдегі мылтықшамен атқан адам шынымен 20 фут қашықтықтан нысананы дәл тигізе алатын болса, бұл көптеген үстелдер үшін тым үлкен. Егер модельдер үстелдің екі шетінен бір-бірін атып, майданды аралап маневр жасау қажеттігі тумаса, шағын соғыс ойыны қызықты болмас еді. 28 мм-лік Bolt Action ойыны бұл мәселені мылтықтың ату қашықтығын 24 дюймге дейін қысқарту арқылы шешеді; Бұл қашықтықтар шынайы болмауы мүмкін, бірақ олардың пропорциялары интуитивті түсінікті, реализм сезімін береді. Абстрактілі масштабтау фигуралар мен жер бедерінің элементтеріне де қолданылуы мүмкін, мысалы, үйлер мен ағаштардың модельдері, жауынгерлерге үстелде көбірек орын қалдыру үшін, масштабтан сәл кіші болуы мүмкін. Сонымен қатар, модельдік фигуралар көбінесе масштабтан үлкен болады, мысалы, көптеген ойындар 1:60 масштабына сәйкес 25 мм фигураларды пайдаланады, тіпті ойын 1:360 сияқты ірі масштабта ойналса да.

Уақыт

Көптеген миниатюралық соғыс ойындарында нақты уақыт шкаласы болмайды (яғни, бір кезек қанша секундты көрсетеді). Көптеген соғыс ойындарының ереже кітаптарында бірлік бір кезекте қанша қашықтыққа жылжуға болатыны анықталады, ал бұл жылжу арақашықтығы әдеттегі ойын үстелінің мөлшеріне пропорционалды болады. Мысалы, Bolt Action ойынында көптеген бірліктер бір кезекте алты дюймға жылжиды.

Ережелер

Қазіргі кезде көптеген миниатюралық соғыс ойындары ережелері бар, олардың барлығы баспа түрінде емес, соның ішінде интернетте тегін қол жетімді; көптеген ойыншылар өздерінің «үй ережелерін» немесе «клуб жиынтықтарын» жасайды. Көптеген ережелер белгілі бір тарихи кезеңге немесе ойдан шығарылған жанрға арналған. Ережелер сондай-ақ қолданатын модельдік масштабтары бойынша да әртүрлі болады: бір жаяу әскер фигурасы бір адамды, бір отрядты немесе нақты әскерлердің әлдеқайда көп санын көрсете алады. Соғыс ойындарының бастауы әскери симуляцияларға, ең танымал Пруссияның әскери қызметкерлерді даярлау жүйесі – Kriegsspiel-ге қарыз. Сондықтан ережелерді жасаушылар бір нәрсені «симуляциялау» міндетімен және қызықты «ойын» жасау қажеттілігімен күреседі, бірақ бұл екеуі көбінесе үйлеспейді. Тарихи шайқастар көбінесе әділ немесе тең болмайды, ал ережелер жинағында осыны көрсетуге болатын әлеуетті егжей-тегжейлік ойын қарқынын және қызығушылықты төмендетумен бірге келеді. Osprey Publishing-тің тарихи науқандар сериясынан Креси шайқасы туралы кітабында, шайқасты ойнату туралы егжей-тегжейлі бөлім бар, онда Стюарт Асквит былай деп жазады:

Нақты бір шайқасты қайта ойнағанда, бастапқы тарихи ұрысқа мүмкіндігінше жақын болу маңызды. Кері пікір – соғыс ойыншылары кім жеңетінін біледі. Бұл дұрыс пікір, бірақ қандай да бір шайқастың нәтижесін білу әдетте сол шайқас туралы оқудан адамды тоқтатпайды, сондықтан осындай білім қайта ойнауға неге кедерілгенімен? Ол, егер бастапқы қимылдар қайта жаңғыртылмаса, «қызықты ортағасырлық шайқас болуы мүмкін, бірақ ол Креси шайқасын қайта жаңғырту болмайды» деп қосты. Бұл мәлімет «The Courier» атты «The New England Wargames Association» қауымдастығының бюллетенінде жарияланды. 1971 жылы Майн штатының Белфаст қаласында орналасқан «Guidon Games» атты шағын компания «Chainmail» атты миниатюралық ортағасырлық ережелер жинағын шығарды, оған фантастикалық жануарларды қамтитын шайқас ережелерін егжей-тегжейлі түсіндіретін фантастикалық қосымша кірді. Кейін, 1974 жылы TSR дизайнері Э. Гэри Гигакс «Chainmail» аясында жеке тұлғаларға арналған ережелер жинағын жазып, оны «Dungeons & Dragons» деп атады. Одан әрі дамулар болды, және рөлдік ойын хоббисі оған дейін болған соғыс ойындары хоббисінен тез ажыратылды.

Әскери-теңіз ойындары

Жалпы алғанда, құрлықтағы әскери ойындарға қарағанда кем танымал болса да, теңіздегі әскери ойындар әлемде белгілі бір деңгейде қолдауға ие. Кеме модельдері әскери ойындарда ұзақ жылдар бойы қолданылып келді, бірақ осы хоббиді танымал еткені – 20-ғасырдың басында жасалған күрделі ережелердің енгізілуі болды. Көбінесе 1:1200 және 1:1250 масштабты шағын кемелер үлкен ойын алаңдарында маневр жасап, тарихи шайқастарды қайта жаңғырту үшін пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Англиядағы Бассетт Лоук және неміс компаниясы Викинг сияқты фирмалар оларды көпшілікке сатты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияда бірнеше өндірушілер бизнес ашты, ол бүгінгі күнге дейін өндіріс орталығы болып табылады, ал басқа компаниялар Англия мен АҚШ-та құрылды. Ойын ережелері ойын жүйелері арасында күрделілігі мен дәуірі бойынша айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін. Тарихи ережелер жиынтығы ежелгі және орта ғасырлық кемелерден бастап, желкенді кемелер дәуірі мен қазіргі заманғы флоттарды қамтиды. Көбінесе хоббистер өз кемелерінің модельдерін өздері жасауға мәжбүр болады. 1972 жылғы "Кемеңді тастама!" ойыны қалам мен қағаз, алты жақты текшелер, сызғыштар мен транспортирлер, сондай-ақ, мүмкіндігінше 1:1200 масштабты кеме модельдерін қажет етті. Күрделі ережелер моральдық жағдай, кеменің батып кетуі, өрт, сынған мачталар және кемеге шабуыл жасау сияқты жайттарды қамтиды. Текшелер желдің жылдамдығы мен бағытын, соның салдарынан кеменің жылдамдығын және транспортирмен бұрыштарды өлшеу арқылы артиллерияны қолдануды анықтады. Қазіргі заманғы теңіз әскери ойындарында General Quarters, негізінен (бірақ эксклюзивті емес) алты жақты текшелерді пайдалана отырып, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыс дәуіріндегі ережелердің жетекші жиынтығы ретінде танылды. Кейбір құрлықтағы шағын әскери ойындар да теңіз әскери ойындарына бейімделді. Мысалы, All at Sea – "Сақиналардың Иесі" стратегиялық шайқас ойынының теңіздегі қақтығыстарға арналған ережелерін бейімдеу. Ойынның механикасы кемеге шабуыл жасаушы топтарға, тарану әрекеттеріне және қоршау машиналарын пайдалануға бағытталған. Осылайша, кеменің масштабтық қатынасы "Сақиналардың Иесі" фильмінде қолданылатын 25 мм масштабтағы миниатюраларға сәйкес келеді. Кеме модельдерін хоббистер әдеттегідей шағын жер бедерін, мысалы, Пеларгирдің "үлкен кемелерін", Дол Амроттың тіректерін және Корсар галереяларын жасау арқылы құрастырады.

Although generally less popular than wargames set on land, naval wargaming nevertheless enjoys a degree of support around the world. Model ships have long been used for wargaming, but it was the introduction of elaborate rules in the early 20th century that made the hobby more popular. Small miniature ships, often in 1:1200 scale and 1:1250 scale, were maneuvered on large playing surfaces to recreate historical battles. Prior to World War II, firms such as Bassett Lowke in England and the German company Wiking marketed these to the public. After World War II, several manufacturers started business in Germany, which remains the center of production to this day, while other companies started in England and the United States. Rules can vary greatly between game systems; both in complexity and era. Historical rulesets range from the ancient and medieval ships to the fleets of the Age of Sail and the modern era. Often the hobbyists have to provide their own models of ships. The 1972 game, Don't Give Up The Ship!, called for pencil and paper, six sided dice, rulers and protractors, and model ships, ideally of 1:1200 scale. The elaborate rules cover morale, sinking, fires, broken masts, and boarding. Dice determined wind speed and direction, and hence the ship's speed and the use of its cannon by measuring angles with the protractor. In naval wargaming of the modern period, General Quarters, primarily (though not exclusively) using six sided dice, has established itself as one of the leading sets of World War I and II era rules. Some land based miniature wargames have also been adapted to naval wargaming. All at Sea, for example, is an adaptation of The Lord of the Rings Strategy Battle Game rules for naval conflicts. The game's mechanics centered around boarding parties, with options for ramming actions and siege engines. As such, the ship's scale ratio corresponds to the 25 mm scale miniatures used by The Lord of the Rings. Model ships are built by hobbyists, just as normal miniature terrain, such as "great ships" of Pelargir, cogs of Dol Amroth and Corsair galleys.

Алдын ала өнімдер

Соғыс ойыны Пруссияда 18 ғасырдың соңында пайда болған. Ең алғашқы соғыс ойындары шахмат негізінде құрылған; фигуралар нақты әскери бөлімдерді (артиллерия, кавалерия және т.б.) көрсететін, ал тақтадағы шаршылар түрлі жер бедерлерін білдіретін түстермен белгіленген. Кейін соғыс ойындарында әскер бөлімдері еркін қозғала алатын нақты карталар пайдаланылды, шахматтық пішінді фигуралардың орнына кішкентай тікбұрышты кесектер қолданылды, себебі олар кіші масштабта (мысалы, 1:8000) ойналатын. 1824 жылы Пруссия армиясы соғыс ойындарын оқу құралы ретінде ресми түрде қабылдады. 1870 жылғы Франко-прусс соғысында Пруссия Францияны жеңгеннен кейін, соғыс ойыны әлемге тарап, офицерлер мен бейбіт азаматтардың бәріне ұнады.

Туу

1881 жылы шотланд жазушысы Роберт Луис Стивенсон ойыншық әскерлерді соғыс ойынында пайдаланған алғашқы адам болды, осылайша ол миниатюралық соғыс ойынын ойлап тапқан болуы мүмкін, бірақ ережелерін жариялаған жоқ. Күйеу баласының айтуынша, олар өте күрделі және шынайы болған, тіпті неміс әскери соғыс ойындарымен деңгейлес. Стивенсон соғыс ойынын жерде, бормен салынған картада ойнады. Ағылшын жазушысы Х.Г. Уэллс ойыншық әскерлермен ойнау үшін өзінің реттелген ережелерін жасады және оларды «Кішкентай соғыстар» (1913) атты кітабында жариялады. Бұл миниатюралық соғыс ойынының алғашқы ережелер жинағы ретінде кеңінен танылды. «Кішкентай соғыстардың» ережелері өте қарапайым болған, осылайша оны кез келген адам ойнап, қызығуға болатын. «Кішкентай соғыстарда» жекпе-жектерді шешу үшін текшелер немесе есептеулер қолданылмады. Артиллериялық шабуылдар үшін ойыншылар серіппелі ойыншық зеңбіректерді қолданды, олар жаудың үлгілерін құлату үшін кішкентай ағаш цилиндрлерді атып жіберді. Ал жаяу әскер мен атты әскер тек қолма-қол шайқасқа түсе алады (үлгілерде қару болғанның өзінде де). Екі жаяу әскер бөлімі жақын арада шайқасқанда, олардың салыстырмалы өлшемдеріне байланысты белгілі бір шығындарға ұшырайтын. «Кішкентай соғыстар» үлкен ойын алаңына, мысалы, газонға немесе үлкен бөлменің еденіне арналған, өйткені Уэллстің қолындағы ойыншық әскерлер үстел үстінде ойнау үшін тым үлкен болды. Жаяу әскер бір жүрісте бір футқа дейін, ал атты әскер екі футқа дейін жылдамдықпен қозғала алады. Осы қашықтықты өлшеу үшін ойыншылар екі футтық жіпті пайдаланды. Уэллс сонымен қатар ғимараттардың, ағаштардың және басқа жер бедерлерінің үлгілерін үш өлшемді майданды жасау үшін қолданған алғашқы соғыс ойыншысы болды. Уэллстің ережелері ұзақ уақыт бойы басқа миниатюралық соғыс ойындарын бағалаудың стандартты жүйесі ретінде қарастырылды. Дегенмен, қалыптасып келе жатқан миниатюралық соғыс ойындары қауымдастығы ұзақ уақыт бойы өте шағын болып қала берді. Мүмкін, себебі екі дүниежүзілік соғыс соғысты беделсіз етіп көрсетті және қалайы мен қорғасынның тапшылығына себеп болды, бұл модельдерді қымбатқа бағалады. Тағы бір себеп – миниатюралық соғыс ойындарына арналған журналдар мен клубтардың жетіспеушілігі болуы мүмкін. Миниатюралық соғыс ойындары әскери модельдер жасау және жинау хоббиісінің ішіндегі бір сала ретінде қарастырылды.

In 1881, the Scottish writer Robert Louis Stevenson became the first documented person to use toy soldiers in a wargame, and thus he might be the inventor of miniature wargaming, although he never published his rules. According to an account by his stepson, they were very sophisticated and realistic, on par with German military wargames. Stevenson played his wargame on the floor, on a map drawn with chalk. The English writer H. G. Wells developed his own codified rules for playing with toy soldiers, which he published in a book titled Little Wars (1913). This is widely remembered as the first rulebook for miniature wargaming. Little Wars had very simple rules to make it fun and accessible to anyone. Little Wars did not use dice or computation to resolve fights. For artillery attacks, players used spring loaded toy cannons which fired little wooden cylinders to physically knock over enemy models. As for infantry and cavalry, they could only engage in hand to hand combat (even if the figurines exhibited firearms). When two infantry units fought in close quarters, the units would suffer non random losses determined by their relative sizes. Little Wars was designed for a large field of play, such as a lawn or the floor of a large room, because the toy soldiers available to Wells were too large for tabletop play. An infantryman could move up to one foot per turn, and a cavalryman could move up to two feet per turn. To measure these distances, players used a two foot long piece of string. Wells was also the first wargamer to use models of buildings, trees, and other terrain features to create a three dimensional battlefield. Wells' rulebook was for a long time regarded as the standard system by which other miniature wargames were judged. However, the nascent miniature wargaming community would remain very small for a long time to come. A possible reason was the two World Wars, which de glamorized war and caused shortages of tin and lead that made model soldiers expensive. Another reason may have been the lack of magazines or clubs dedicated to miniature wargames. Miniature wargaming was seen as a niche within the larger hobby of making and collecting model soldiers.

Соғыстан кейінгі өсім

1955 жылы Джек Скруби есімді америкалық адам металлдан шағын әскери ойындар үшін арзан миниатюралық модельдер жасауды бастады. Скрубидің миниатюралық соғыс ойындары хоббиіне қосқан ең маңызды үлесі – Америка мен Ұлыбританиядағы ойыншыларды байланыстыру болды. Сол кезде миниатюралық соғыс ойындары қауымдастығы өте шағын болды және ойыншылар бір-бірін табуда қиындықтарға тап болды. 1956 жылы Скруби Америкада алғашқы миниатюралық соғыс ойындары конвенциясын ұйымдастырды, оған бар болғаны он төрт адам қатысты. 1957 жылдан 1962 жылға дейін ол әлемдегі алғашқы миниатюралық соғыс ойындары журналын шығарды, ол «The War Game Digest» деп аталды. Осы журнал арқылы соғыс ойындарына қатысушылар өз ережелерін жариялай және ойын есептерін бөлісе алатын болды. Оның 200-ден азырақ жазылушысы болды, бірақ ол үнемі өсіп келе жатқан қауымдастықты құрды. Сол уақытта Ұлыбританияда Дональд Федерстоун соғыс ойындары туралы әсерлі кітаптар сериясын жазуға кірісті, бұл «Кіші соғыстардан» бері соғыс ойындарына жасалған алғашқы маңызды жариялым болды. Кітаптарының атаулары: «Соғыс ойындары» (1962), «Жоғары деңгейдегі соғыс ойындары», «Жеке соғыс ойындары», «Соғыс ойындары кампаниялары», «Модельдік танктермен шайқастар», «Скирмиш соғыс ойындары». Осы кітаптардың танымалдылығы соншалық болды, басқа авторлар да соғыс ойындары туралы кітаптар жариялай алды. Британ авторларының жарық көрген соғыс ойындары кітаптарының санының артуымен қатар, бірнеше өндірушілердің (мысалы, «Miniature Figurines», «Hinchliffe», «Peter Laing», «Garrisson», «Skytrex», «Davco», «Heroic & Ros») соғыс ойындарына қолайлы миниатюралар шығаруы 1960-шы жылдардың соңы мен 1970-ші жылдарда хоббидің танымалдылығының күрт өсуіне әкелді. 1956 жылы Тони Бат ортағасырлық дәуірде өтетін миниатюралық соғыс ойыны үшін алғашқы ережелер жинағын жариялады. 1971 жылы Гэри Гигакс ортағасырлық соғыс үшін «Chainmail» деп аталатын өзінің миниатюралық соғыс ойыны жүйесін жасады. Кейін Гигакс «Chainmail»-ге сиқыр мен фантастикалық жандарды қосатын қосымша шығарды, осылайша ол алғашқы фантастикалық миниатюралық соғыс ойынына айналды. Бұл қосымшаны жасауға Ж.Р.Р. Толкиннің «Сақиналардың иесі» романдарының артуы ықпал етті. Кейін Гигакс алғашқы үстелдік рөлдік ойынды – «Dungeons & Dragons» ойынын жасады. «Dungeons & Dragons» оқиғаға негізделген ойын болды, бірақ ойыншылардың қақтығыстарындағы жағдайды модельдеу үшін соғыс ойындарының ережелерін бейімдеді. «Dungeons and Dragons» ойынындағы шайқастар көбінесе оннан аспайтын қатысушыларды қамтыды, сондықтан жауынгерлердің қабілеттерін егжей-тегжейлі модельдеу үшін жауынгерлік ережелер жасалды. Қатаң айтқанда, «Dungeons & Dragons» ойыны үшін миниатюралық модельдер міндетті емес еді, бірақ көптеген ойыншылар оларды пайдалану жекпе-жектерді шешуді жеңілдетіп, ойынға көбірек рух сыйратынын анықтады.

In 1955, an American named Jack Scruby began making inexpensive miniature models for miniature wargames out of type metal. Scruby's major contribution to the miniature wargaming hobby was to network players across America and the UK. At the time, the miniature wargaming community was minuscule, and players struggled to find each other. In 1956, Scruby organized the first miniature wargaming convention in America, which was attended by just fourteen people. From 1957 to 1962, he self published the world's first miniature wargaming magazine, titled The War Game Digest, through which wargamers could publish their rules and share game reports. It had less than two hundred subscribers, but it did establish a community that kept growing. Around the same time in the United Kingdom, Donald Featherstone began writing an influential series of books on wargaming, which represented the first mainstream published contribution to wargaming since Little Wars. Titles included : War Games (1962), Advanced Wargames, Solo Wargaming, Wargame Campaigns, Battles with Model Tanks, Skirmish Wargaming. Such was the popularity of such titles that other authors were able to have published wargaming titles. This output of published wargaming titles from British authors coupled with the emergence at the same time of several manufacturers providing suitable wargame miniatures (e. g. Miniature Figurines, Hinchliffe, Peter Laing, Garrisson, Skytrex, Davco, Heroic & Ros) was responsible for the huge upsurge of popularity of the hobby in the late 1960s and into the 1970s. In 1956, Tony Bath published what was the first ruleset for a miniature wargame set in the medieval period. In 1971, Gary Gygax developed his own miniature wargame system for medieval warfare called Chainmail. Gygax later produced a supplement for Chainmail that added magic and fantasy creatures, making this the first fantasy miniature wargame. This supplement was inspired by the growing popularity of The Lord of the Rings novels by J. R. R. Tolkien. Gygax later went on to develop the first tabletop role playing game: Dungeons & Dragons. Dungeons & Dragons was a story driven game, but adapted wargaming rules to model the fights players could get in. Battles in Dungeons and Dragons rarely featured more than a dozen combatants, so the combat rules were designed to model the capabilities of the warriors in very great detail. Strictly speaking, Dungeons & Dragons did not require miniature models to play, but many players found that using miniature models made the fights easier to arbitrate and more immersive.

Коммерциялық соғыс ойындары патенттік үлгілермен

1983 жылы Games Workshop деп аталатын британдық компания Warhammer атты фэнтезилік миниатюралық стратегиялық ойынды шығарды, ол жекеменшік модельдерді пайдалануға арналған алғашқы миниатюралық стратегиялық ойын болды. Сол кезде Games Workshop Dungeons & Dragons үшін қолданылатын миниатюралық модельдер жасады. Warhammer клиенттерді осы модельдерді көбірек сатып алуға ынталандыруды мақсат етті. Dungeons & Dragons-та миниатюралық модельдер міндетті болмаса, Warhammer оларды пайдалануды талап етті және шайқастар көбінесе ірі масштабта өтті. Бастапқыда Warhammer-де әлсіз ойдан шығарылған әлем мен фантастикалық әдебиетке тән жалпы кейіпкерлер болды, бірақ уақыт өте келе Games Workshop осы әлемді ерекше визуалды дизайны бар түпнұсқа кейіпкерлермен кеңейтті. Games Workshop-тың Warhammer үшін шығарған ресми модельдерінің желісі соншалықты ерекше стильге ие болды, бәсекелес өндірушілер авторлық құқықтың бұзылуына қатысты сот процесіне түсу қаупінсіз осыған ұқсас модельдерді шығара алмады. Warhammer ойыншылары үшінші тарап өндірушілерінен шетелдік модельдерді пайдалануға ешқандай кедергі болмаса да, мұндай әрекет ойынның эстетикасын бұзып, шатасуға әкелуі мүмкін. 1987 жылы Games Workshop Warhammer 40,000 атты фантастикалық миниатюралық стратегиялық ойынды шығарды, ол Warhammer-дің ғылыми-фантастикалық тармағы болды. Warhammer сияқты, Warhammer 40,000 ойыншыларды Games Workshop-тан жекеменшік модельдерді сатып алуға міндеттеді. Warhammer 40,000 Warhammer-ден тіпті сәттірек болды. Warhammer ойындарының табысы Games Workshop-тың ойын модельдерінің сатылымын арттырды. Басқа ойын компаниялары Games Workshop-тың бизнес-моделін қайталауға тырысты. Мысалдарға Mantic Games, Fantasy Flight Games, Privateer Press және Warlord Games кіреді, олардың барлығы өздерінің жекеменшік ойын модельдерінің сатылымын арттыруға бағытталған миниатюралық стратегиялық ойын жүйелерін шығарды. Бұл бизнес-модель өте табысты болып шықты және осы компаниялардың маркетингтік ресурстарының арқасында фантастикалық стратегиялық ойындар тарихи стратегиялық ойындарды танымалдылығы бойынша басып озды.