Кіріспе
Суббутео (/sʌ/'/b//(//j//)//uː//t//i//oʊ/ sub(Y)OOteeoh) – үстел үстіндегі футбол ойыны, онда ойыншылар миниатюралық ойыншыларды саусақтарымен итеріп, футболды имитациялайды. Атауы нео-латын ғылыми атауы Falco subbuteo (әдетте Еуразиялық хобби деп аталатын жыртқыш құс) -тан алынған, себебі ойынды ойлап тапқан Питер Адольфқа (1916–1994) «Хобби» деп атауға сауда белгісі берілмеген. Көбінесе футбол ойынымен байланысты болғанымен, Суббутеоның крикет, регбидің екі түрі және хоккей сияқты басқа да командалық спорт түрлеріне негізделген нұсқалары да жасалған.
Subbuteo (/s//ʌ/'/b//(//j//)//uː//t//i//oʊ/ sub(Y)OOteeoh) is a tabletop football game in which players simulate association football by flicking miniature players with their fingers. The name is derived from the Neo Latin scientific name Falco subbuteo (a bird of prey commonly known as the Eurasian hobby), after a trademark was not granted to its creator Peter Adolph (1916–1994) to call the game "Hobby". While most closely associated with the football game, versions of Subbuteo based on other team sports such as cricket, both codes of rugby and hockey have also been produced.
Тарих
Суббутеоны Питер Адольф (1916–1994) ойлап тапты, ол Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Корольдік әуе күшінен демобилизацияланды. Жаңа бизнес мүмкіндіктерін іздеп, ол назарын жаңа үстел футболы ойынын жасауға бұрды. Ол ойынын 1929 жылы Ливерпульдік Уильям Лейн Килинг ойлап тапқан Newfooty үстел футболы ойынынан бейімдеді. Ол көптеген жақсартулар жасады, соның ішінде модельдік ойыншылардың астындағы ауыр қорғасын негіздерін жеңіл материалдармен ауыстырды, прототипі үшін анасының пальтосының түймесі мен шайбаны пайдаланды. 1946 жылдың тамызында Питер Адольф ойынға патенттік өтініш берді, ол 1947 жылдың мамырына дейін аяқталмады. 1946 жылдың тамыз айындағы "The Boy's Own Paper" басылымы Суббутеоны қолжетімді екенін алғаш рет жариялады және толық ақпаратты жіберуге ұсыныс жасады, бірақ жиынтықтар 1947 жылдың наурыз айына дейін қолжетімді болмады. Әңгімелерге сәйкес, алғашқы жарнамалардан кейін Адольф патенттік идеясын өнімге айналдыруға кіріскенде тапсырыстар көптеп түсе бастады. 1994 жылы Hasbro компаниясы Waddington Games-ті сатып алғаннан кейін Subbuteo сатуы жылына шамамен 150 000 жиынтықтан 2002 жылы 3000-ға, ал өндіріс тоқтатылған 2003 жылы 500 жиынтыққа дейін төмендеді. 2020 жылдың мамырында Subbuteo World, Subbuteo-ның Ұлыбританиядағы көп жылдық сатушысы, Longshore компаниясына кеңес беретінін және жаңа командалар, Subbuteo VAR жиынтығы және жаңа қоршаулар болатынын хабарлады. Subbuteo – Hasbro Inc компаниясының тіркелген тауар таңбасы.
Ойын процесі
Суббутео ойыны – футболдың физикалық симуляциясы, ол салмақталған негіздерде тұрған ойын фигураларын үстел үстіндегі алаңнан допқа қарай жылжытудағы шеберлік пен дағдыны қажет етеді. Жүздеген команда жиынтықтары мен аксессуарлар бар, олардың көпшілігі нақты командаларды көрсетеді, бірақ Melchester Rovers комикс командасынан басқа. «Челси», «Манчестер Сити» және «Реал Мадрид» сияқты ірі командалармен қатар, боялмаған модельдер де қол жетімді. Сонымен қатар, жаңа доптар мен қақпалар, бос соққылар мен кірістер үшін арнайы фигуралар, трибуналар мен көрермендер, төрешілердің көмекшілері, доп жинаушылар, жалаңаяқ жүгіргендер мен полицейлер, жарық шамдары және телекамералар сияқты көптеген қосымша аксессуарлар бар. Ережелер футбол ережелерімен тығыз сәйкес келеді, бірақ кейбір жеңілдетулер мен өзгерістер енгізілген. Ойыншылар допқа тиген фигуралары қарсыластың фигурасына тимейінше допты бақылауда ұстайды, бірақ бір фигураны үш реттен артық тізбектеп пайдалануға болмайды. Қақпаға соққы тек доп «ату сызығынан» – қақпа сызығы мен орта сызықтың арасындағы, оларға параллель және тең қашықтықта орналасқан сызықтан өткеннен кейін ғана жасалуы мүмкін. Қақпашы фигуралары қақпаның артқы жағына бекітілген және онымен басқарылатын таяқшаға қосылған. Оффсайд ережесі қолданылады, бірақ ол тек қарсыластың ату сызығының алдында тұрған фигураларға қатысты (нақты футболдағыдай орта сызыққа емес).
Суббутео әлем чемпионаты
Суббутео әлем чемпионаты өтіп жатыр.
Видео ойындар
Цифрлық нұсқасы 1990 жылы Goliath Games компаниясы Amiga, Atari ST, MS DOS, Amstrad CPC, Commodore 64 және ZX Spectrum платформалары үшін шығарылды. CU Amiga ойынға 95% баға беріп, «Голиат бастапқы ойынның маңызды элементтерін сақтап, оларды Amiga-ға жеткізе білді» деді.