Кіріспе

Танзания халқының демографиялық ерекшеліктері халық тығыздығын, этникалық құрамын, білім деңгейін, денсаулық сақтау жүйесін, экономикалық жағдайын, діни нанымдарын және халықтың басқа да аспектілерін қамтиды. Танзанияда халық таралуы өте теңсіз. Көптеген адамдар солтүстік шекарада немесе шығыс жағалауда тұрады, ал елдің қалған бөлігінде халық сиреп орналасқан. Халық тығыздығы Кативи аймағындағы көрсеткіштен Дар-эс-Саламдағы көрсеткішке дейін өзгереді. Дар-эс-Салам – де-факто астана және ең ірі қала. Танзанияның орталығында орналасқан Додома – де-юре астана, алайда үкіметтік ғимараттарды Додомаға көшіру жұмыстары тоқтап тұр. Халық құрамында шамамен 125 этникалық топ өкілдік етеді. Сукума, Ньямвези, Чагга және Хая халықтарының әрқайсысының құрамында 1 миллионнан астам адам бар. Танзанияда 100-ден астам тілде сөйленеді, бұл елді Шығыс Африкадағы ең көп тілдік әртүрлілікке ие мемлекет етеді. Суахили тілі Нигер-Конго тілдер тобының банту тармағына жатады. Сандаве халқы Боцвана мен Намибиядағы кое тілдерімен байланысты болуы мүмкін тілде сөйлейді, ал Хадзабе халқының тілінде ұқсас дыбыстағы консонанттар болғанымен, ол оқшауланған тіл деп саналады. Иракв халқының тілі кушит тобына жатады. Басқа тілдерге үнді тілдері және португал тілі (гоандықтар мен мозамбиктер қолданады) жатады. Занзибардың түпкілікті халқының көп бөлігі материктен келгенімен, ширазилер деп аталатын топтың тегі аралдың ерте парсы қоныстанған тұрғындарына дейін жетеді. Африкалық емес тұрғындар материкте және Занзибарда халықтың 1 пайызын құрайды. Азиялық қауымдастыққа индуистер, сикхтер, шииттер мен сунниттер, парсилер және гоандықтар кіреді. 2000-жылдар мен 2010-жылдардың басында олардың саны 50 пайызға азайды, материкте 50 мың, Занзибарда 4 мың адам қалды. Танзанияда шамамен 70 мың араб және 20 мың еуропалық (олардың 90 пайызы британдық диаспорадан шыққан) тұрады. Танзанияда азиялық немесе еуропалық текті 100 мыңнан астам адам бар. 1999–2003 жылдарға қатысты мәліметтерге сәйкес, 74 мыңнан астам Танзанияда туған адам Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының елдерінде тұрып жатыр, олардың 32 630-ы Ұлыбританияда, 19 960-ы Канадада, 12 225-і АҚШ-та, 1 714-і Австралияда, 1 180-і Нидерландыда және 1 012-і Швецияда тұрады.

Өте маңызды статистика

Танзанияның 2010 жылғы демографиялық және денсаулық сараптамасы 2005–10 жылдар аралығындағы нәресте өлімі көрсеткішінің 51 балаға тең екенін бағалады.
Жыл ортасындағы халық саны (мыңдаған)Туған балалар (мыңдаған)Өлім-жітім (мыңдаған)Табиғи өсім (мыңдаған)Дөңгелек туылу көрсеткіші (1000-ға шаққанда)Дөңгелек өлім көрсеткіші (1000-ға шаққанда)Табиғи өсім (1000-ға шаққанда)Жалпы туылу деңгейі (ЖТД)Нәресте өлімі (1000 туған балаға шаққанда)19507 632 365 168 19747.722.025.86.49145.01951 7 835 376 170 20548.021.726.26.51144.01952 8 045 387 174 21348.121.726.56.53143.11953 8 264 399 178 22148.321.626.86.56142.11954 8 490 411 182 22948.521.427.06.58141.21955 8 726 425 186 23948.721.427.36.61140.41956 8 970 439 191 24848.921.327.66.65139.71957 9 224 454 196 25849.221.228.06.69138.91958 9 488 467 201 26649.221.128.16.70138.11959 9 760 482 206 27649.321.128.36.72137.41960 10 042 496 211 28549.421.028.46.73136.61961 10 338 512 216 29649.620.928.76.75135.81962 10 645 528 221 30749.620.828.86.76134.91963 10 960 544 226 31849.720.629.06.77133.91964 11 290 560 231 32949.620.429.26.78132.71965 11 631 576 235 34149.520.229.36.78131.51966 11 982 593 239 35449.520.029.56.79130.11967 12 346 609 243 36749.419.729.76.80128.61968 12 740 628 245 38349.419.230.16.84127.11969 13 168 651 248 40349.518.830.76.88125.61970 13 618 675 252 42349.718.531.16.91124.01971 14 092 701 257 44449.818.331.66.94122.31972 14 596 725 262 46349.818.031.86.95120.51973 15 124 752 266 48749.817.632.26.96118.71974 15 671 781 272 51049.917.432.67.00116.71975 16 244 808 277 53149.817.132.77.00114.71976 16 839 832 281 55149.516.732.86.99112.61977 17 455 860 285 57649.316.333.06.99110.51978 18 080 887 289 59849.116.033.16.98108.71979 18 699 909 292 61748.615.633.06.95107.11980 19 298 930 297 63248.115.432.76.91106.21981 19 891 950 303 64747.715.232.56.85105.81982 20 500 973 311 66347.415.132.36.80105.81983 21 171 998 320 67847.215.132.16.75106.01984 21 857 1 017 329 68846.515.131.46.67106.11985 22 570 1 038 337 70046.115.031.16.57105.81986 23 324 1 059 345 71445.414.830.66.48105.01987 24 099 1 082 353 72945.014.730.36.40103.81988 24 844 1 110 360 74944.614.530.16.37102.51989 25 523 1 130 369 76144.214.429.86.29101.11990 26 206 1 149 380 76943.814.529.36.2099.91991 26 891 1 171 391 78143.514.529.06.1498.91992 27 581 1 190 404 78743.114.628.56.0898.21993 28 469 1 211 414 79842.814.628.26.0197.11994 29 598 1 250 426 82442.514.528.05.9396.21995 30 560 1 300 440 86042.514.428.15.8795.01996 31 141 1 334 450 88442.514.328.25.8593.41997 31 786 1 353 460 89342.514.528.15.8491.51998 32 626 1 386 464 92242.414.228.25.7988.71999 33 500 1 415 459 95642.213.728.55.7385.42000 34 464 1 453 457 99642.113.328.95.6981.62001 35 414 1 495 452 1 04342.112.729.45.6777.42002 36 354 1 525 447 1 07841.912.329.65.6273.12003 37 334 1 565 437 1 12841.811.730.25.6169.02004 38 361 1 613 433 1 17942.011.330.75.6165.42005 39 440 1 662 430 1 23242.110.931.25.6162.12006 40 562 1 696 428 1 26941.710.531.25.5659.22007 41 716 1 719 424 1 29541.110.231.05.4956.42008 42 871 1 748 422 1 32540.79.830.85.4354.02009 43 958 1 773 415 1 35840.29.430.85.3651.52010 45 111 1 795 401 1 39439.78.930.85.2949.52011 46 416 1 816 392 1 42439.18.430.65.2147.42012 47 786 1 833 382 1 45138.38.030.35.1045.52013 49 254 1 908 375 1 53338.77.631.15.1243.92014 50 815 1 978 369 1 60938.97.331.65.1242.22015 52 543 2 032 365 1 66738.77.031.85.0941.12016 54 402 2 086 361 1 72538.46.731.75.0339.82017 56 267 2 140 360 1 78038.16.431.74.9938.62018 58 090 2 181 359 1 82237.56.231.34.9237.32019 59 873 2 224 360 1 86437.16.031.14.8636.32020 61 705 2 262 381 1 88136.76.230.54.8035.32021 63 588 2 303 396 1 90736.26.230.04.7334.3

Өмір сүру ұзақтығы

Өмір сүру ұзақтығы (жылдар)1950–1955 41.251955–1960 43.031960–1965 44.311965–1970 45.831970–1975 47.701975–1980 49.901980–1985 50.641985–1990 50.861990–1995 49.611995–2000 50.062000–2005 53.652005–2010 58.822010–2015 62.782020 66.402021 66.20

Танзаниядағы жалпы туу көрсеткіші

Ұрықтық деңгейі зерттеулер (TDHS) және халық санағы арқылы әр түрлі уақытта бағаланады. TDHS зерттеулері осы ұрықтық деңгейлерді бағалады: 6.3 (1991–92), 5.8 (1996), 5.7 (2004–05), 5.4 (2010) және 2002 жылғы халық санағы бойынша 6.3.

Аймақ196719782017 Танзания (елдің жалпы) 7.36.35.45.44.9Додома (астана) 7.66.25.96.0Аруша7.57.06.03.2Килиманджаро8.97.55.83.4Танга7.76.25.14.6Морогоро6.26.54.33.7Pwani5.86.15.43.8Дар-эс-Салам5.05.43.42.8Линди5.44.63.9Mtwara5.74.94.53.3Рувума7.16.15.03.7Иринга7.86.34.94.5Мбея8.16.34.74.7Сингида6.35.95.77.4Табора6.76.05.46.9Руква6.16.25.7Кигома6.67.26.55.7Shinyanga8.76.96.35.5Кагера7.57.36.94.7Мванза8.17.16.16.0Мара8.06.95.96.4Маняра6.0Нйомбе4.2Симиу7.6Гейта6.9Катави6.7Сонгве5.4Танзания құрлық бөлігі7.36.35.45.44.9Солтүстік Унгужа7.17.04.5Оңтүстік Унгужа6.26.53.2Қалалық Батыс6.15.23.6Солтүстік Пемба8.36.96.3Оңтүстік Пемба8.27.65.5Танзания Занзибар7.37.16.45.14.5

Халық саны

63 852 892 (2022 ж. бағаланған) 55 451 343 (2018 жылдың шілдесі бойынша бағаланған) 48 261 942 (2013 жылдың шілдесі бойынша бағаланған)

Жас құрамы

0-14 жас: 42,7% (ерлер 12 632 772/әйелдер 12 369 115)
15-24 жас: 20,39% (ерлер 5 988 208/әйелдер 5 948 134)
25-54 жас: 30,31% (ерлер 8 903 629/әйелдер 8 844 180)
55-64 жас: 3,52% (ерлер 954 251/әйелдер 1 107 717)
65 жастан жоғары: 3,08% (ерлер 747 934/әйелдер 1 056 905) (2020 ж. болжамы)
0-14 жас: 43,4% (ерлер 12 159 482/әйелдер 11 908 654)
15-24 жас: 20,03% (ерлер 5 561 922/әйелдер 5 543 788)
25-54 жас: 30,02% (ерлер 8 361 460/әйелдер 8 284 229)
55-64 жас: 3,51% (ерлер 872 601/әйелдер 1 074 480)
65 жастан жоғары: 3,04% (ерлер 706 633/әйелдер 978 094) (2018 ж. болжамы)

Орташа жасы

жалпы: 18,2 жыл. Дүниежүзімен салыстыру: 212-ші
ер адам: 17,9 жыл
әйел: 18,4 жыл (2020 ж. болжамы)
жалпы: 17,9 жыл. Дүниежүзімен салыстыру: 215-ші
еркек: 17,6 жыл
әйел: 18,2 жыл (2018 ж. болжамы)
жалпы: 17,3 жыл
еркек: 17,0 жыл
әйел: 17,6 жыл (2013 ж. болжамы)

Туу көрсеткіші

33,3 туу / 1000 халық (2022 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 21-орын.
35,3 туу / 1000 халық (2018 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 19-орын.

Өлім-жітім көрсеткіші

1000 адамға шаққанда 5,09 өлім (2022 ж. болжамы). Әлеммен салыстыру: 192-орын.
1000 адамға шаққанда 7,5 өлім (2018 ж. болжамы). Әлеммен салыстыру: 112-орын.

Тұқым қуалаушылықтың жалпы көрсеткіші

4,33 бала әйел басына (2023 ж. болжамы) Әлемдік көрсеткішпен салыстыру: 19-орын
4,39 бала әйел басына (2022 ж. болжамы) Әлемдік көрсеткішпен салыстыру: 20-орын
4,71 бала әйел басына (2018 ж. болжамы) Әлемдік көрсеткішпен салыстыру: 20-орын

Халық санының өсу қарқыны

2,78% (2022 ж. болжамы) Әлемдік елдермен салыстыру: 13-орын
2,74% (2018 ж. болжамы) Әлемдік елдермен салыстыру: 14-орын

Контрацепция таралу деңгейі

3,84% (2015/16)

Таза көші-қон деңгейі

0,41 көшіп келуші/1000 халық (2022 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 123-орын
0,5 көшіп келуші/1000 халық (2018 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 127-орын

Тәуелділік қатынастары

жалпы тәуелділік коэффициенті: 93,4 (2015 ж. болжамы) жастар тәуелділік коэффициенті: 87,4 (2015 ж. болжамы) егде жастағы адамдардың тәуелділік коэффициенті: 6 (2015 ж. болжамы) әлеуеттік қолдау коэффициенті: 16,6 (2015 ж. болжамы)

Қалалық даму

Қала тұрғындары: жалпы халықтың 36,7% (2022)
қалаландыру қарқыны: жылдық өзгеру деңгейі 4,89% (2020 ж. болжамы)
Қала тұрғындары: жалпы халықтың 33,8% (2018)
қалаландыру қарқыны: жылдық өзгеру деңгейі 5,22% (2015 ж. болжамы)

Этностық топтар

континенттік Африкалық 99% (оның 95% -ы 130-дан астам тайпадан тұратын банту тайпалары, қалған 1% - азиялық, еуропалық және арабтардан тұрады); Занзибар арабтар, африкалықтар және араб-африкалық қоспасы. Танзанияда шамамен 100 мың адам Еуропа мен Азиядан шыққан.

Жыныстық қатынас

туылған кезде: 1,03 еркек/әйел
0–14 жас: 1,02 еркек/әйел
15–54 жас: 1,00 еркек/әйел
55–64 жас: 0,75 еркек/әйел
65 жас және одан жоғары: 0,76 еркек/әйел
жалпы халық саны: 0,99 еркек/әйел (2013 жылғы бағалау)

Туылған кездегі өмір сүру ұзақтығы

жалпы халық саны: 70,19 жыл. Әлеммен салыстыру: 169-шы орын
еркек: 68,42 жас
әйел: 72,02 жас (2022 ж. болжамы)
жалпы халық саны: 63,1 жас
еркек: 61,6 жас
әйел: 64,6 жас (2018 ж. болжамы)
жалпы халық саны: 60,76 жас
еркек: 59,48 жас
әйел: 62,09 жас (2013 жылғы бағалау)