Кіріспе

Adobe Authorware (бұрынғы Macromedia Authorware, бастапқыда Authorware) – өзіндік интерпретацияланған, ағын-схемаға негізделген, графикалық бағдарламалау тілі бар электрондық оқу құралын жасауға арналған бағдарлама. Authorware интерактивті электрондық оқу бағдарламаларын жасау үшін қолданылды, олар мультимедиялық мазмұнның әртүрлі түрлерін, әсіресе электрондық білім беру технологиясын (сондай-ақ электрондық оқыту) интеграциялай алатын. Ағын-схемасы моделі Authorware-ді Adobe Flash және Adobe Director сияқты басқа авторлық құралдардан ерекшелендірді, олар визуалды сахнаға, уақыт жолағына және сценарий құрылымына сүйенеді.

Тарих

Авторлық бағдарлама бастапқыда 1987 жылы доктор Майкл Аллен құрған Authorware Inc. компаниясымен шығарылды. Аллен 1970-ші жылдары Иллинойс университеті мен Control Data Corporation бірлесіп жасаған PLATO компьютерлік оқыту жүйесін дамытуға үлес қосты. Аллен Advanced Instructional Systems R&D директоры болған CDC, PLATO жүйесінде жұмыс істейтін интерактивті «курстық материалдардың» кең кітапханасын дамытуға көп инвестиция жасады. PLATO курстық бағдарламалары TUTOR деп аталатын ерекше бағдарламалау тілінде жасалды, ол жауаптарды бағалау және тармақтану сияқты оқушылардың өзара әрекеттесуіне арналған ерекше құрылымдарды ұсынды. TUTOR бағдарламалаушылары симуляциялар мен ойындарды қамтитын қуатты сценарийлік жүйелерді құрастыра алды. Дегенмен, педагогтар қолдана алатын мақсатты бағдарламалау тілін жасау ниетіне және ондаған жылдық жұмысына қарамастан, TUTOR тілін үйрену оңай болған жоқ. Авторлық бағдарлама TUTOR-дағы мәселелерді шешуге бағытталған жүйе ретінде пайда болды. Алғашында Course of Action (CoA) деп аталған, ол тек Macintosh үшін жасалған бағдарлама болды, бірақ Mac және DOS үшін жұмыс істейтін бағдарламаларды шығарды. Авторлық бағдарлама кейін пайда болды және алғашқы Microsoft Windows нұсқасы шыққанға дейін DOS үшін жұмыс істейтін нұсқаларын шығарды. Авторлық бағдарлама интерактивті оқыту тәжірибесінің маңызды компоненттерін көрсететін белгішелермен визуалды интерфейсті пайдаланды. «Авторлар» оқиғалардың тізбегін құру үшін «ағым сызығы» бойымен белгішелерді орналастырды. Белгішелер мыналарды білдірді: Display (экранға бірдеңе шығару), Question (сұрақ қою), Calc (есептеу, деректерді оқу және/немесе сақтау) және Animate (экранда бірдеңені жылжыту). Белгішелерді рет-ретімен орналастырып және олардың қасиеттерін өзгерту арқылы авторлар жасаған бағдарламаның құрылымын бірден көре алатын, ең бастысы, оқушылар не көретінін көру үшін оны іске қоса алатын. Экрандағы өзгерістерді жасау оңай болды, тіпті бағдарлама жұмыс істеп жатқанда да. Авторлық бағдарлама нарықта тез табысқа ие болды және шамамен үш жыл ішінде нарықтың 80% астамын иеленді. 1992 жылы Authorware Inc. MacroMind/Paracomp компаниясымен бірігіп, Macromedia компаниясын құрды. 2005 жылдың желтоқсанында Adobe және Macromedia біріктіріліп, Adobe Systems деген атқа ие болды. Авторлық бағдарламаның ең соңғы нұсқасы 7.02; 7-ші нұсқа 2003 жылы шығарылды. Authorware ойнатқышында Internet Explorer 7 және одан кейінгі нұсқаларында Windows Vista жүйесінде қорғалған режимге байланысты және Authorware-дің ReadURL Javascript функциясын іске асырудағы қатеге байланысты мәселелер бар. Авторлық бағдарламаны дамытушылар қауымдастығында екі компанияның бірігуіне дейін 8.0 нұсқасы дамытылып жатқаны белгілі болды, бірігу аяқталғанға дейін 4 бета нұсқасы сыртқы сынақтан өтті. Жаңа нұсқаға арналған көптеген мүмкіндіктердің ішінде Flash-тің SWF (ShockWave Flash) форматына жариялау мүмкіндігі бірінші орында тұрды. Өндіріс Adobe-нің Үндістанның Бангалор қаласындағы филиалына көшкеннен кейін Macromedia инженерлік тобы мен бета-тестерлері арасындағы ақпарат ағыны шектелді. 2007 жылдың 3 тамызында, жұма күні, бірнеше жыл бойы дамытушылар қауымдастығын күдікпен ұстағаннан кейін, Adobe Авторлық бағдарламаны дамытуды тоқтату жоспарларын жариялады.

Пайдалануы мен ерекшеліктері

Авторлық құралдардың ерекше стилі негізгі икона – өзара әрекеттесу иконасының айналасында қалыптасты. Авторлық ортаның құрылымы бай өзара әрекеттесуді ынталандырды; күрделі пайдаланушы кері байланысы ғана мүмкін емес, сонымен қатар бағдарламалық жасақтама оны ұсынды, бұл әдеттегі медиа таратудан өзгеше еді. Бұл өзара әрекеттесу иконасы пайдаланушы кері байланысының түрлі формаларын қамтамасыз етті (объектіні сызық бойымен жылжыту, объектіні немесе белгілі бір нүктені басу; сондай-ақ, әдеттегі мәтін енгізу, перне басу және т.б.). Авторлық құралдардың білім берудегі бастапқы күші конструктивистік көзқарастарға негізделген педагогикалық модельдермен байланысты. Авторлық бағдарламалар ағын сызығын жасаудан басталады, ол дамытушының бағдарлама құрылымын көрсететін блок-схема болып табылады. Дамытушы мәтін, графика, анимация, дыбыс және бейне қоса алады және басқара алады; өзара әрекеттесуді дамытады және сілтемелер, батырмалар және мәзірлер сияқты навигациялық элементтерді қоса алады. Macromedia Flash және Macromedia Director фильмдерін де Авторлық құрал жобасына енгізуге болады. "Xtra Extensions" (немесе "Xtras") HyperCard-тің XCMD-леріне ұқсас, Авторлық құралдың мүмкіндіктерін кеңейту үшін де қолданылуы мүмкін. Авторлық құралдың қуатын айнымалыларды, функцияларды және өрнектерді пайдалану арқылы одан да жақсырақ пайдалануға болады. Авторлық құрал өзінің жеке меншік скрипт тілін және JavaScript 1.5 нұсқасын түсіндіре алады. Авторлық бағдарламалар автономды орындалатын файлдар түрінде немесе веб арқылы таратылуы мүмкін, бұл үшін авторлық құралдың веб-плеері қажет болды. Adobe Mac және Windows үшін тегін жеке ойнатқыштарды да таратты.

Электрондық оқытуда қолдану

Авторлық бағдарлама электрондық оқыту мазмұнына ерекше жақсы сай келді, себебі ол компьютерлік оқыту және веб-оқу үшін жоғары деңгейде бейімделетін үлгілерді, соның ішінде оқуды бағалау құралдарын қамтитын. Осы үлгілерді пайдаланып, компаниялар мен мектептер толыққанды бағдарламашыны жалдамай-ақ мультимедиалық оқу материалдарын жылдам құрастыра алатын. Түсінікті атаулары бар әрекеттер терезелері (диалогтық қоршаулар) кіріс және шығыс ақпаратын басқаратын. Ағын сызбасы (flow chart) үлгісі сабақ элементтерін қайта пайдалануды жеңілдетті. AICC және SCORM стандарттарына сәйкес келетін болғандықтан, Authorware AICC немесе SCORM қолдаған кез келген оқуды басқару жүйесі арқылы мазмұнды таратуға мүмкіндік береді.

Мұра

Adobe-ның авторлық құралдар қатарында Adobe Captivate көшбасшы өнімге айналды. Authorware 2007 жылы ресми түрде қолданудан тоқтатылды. 2003 жылғы соңғы нұсқасы 7.0.2 болды.