Кіріспе

Мәтін өңдеу бағдарламасы

MultiMate – 1980 жылдардың басында Multimate International компаниясы IBM PC MS DOS компьютерлері үшін жасаған мәтін өңдеу бағдарламасы.

Тарих

1000 компьютермен, Коннектикут Өмірді Сақтандыру компаниясы IBM PC-нің алғашқы ірі клиенттерінің бірі болды. Олар W. H. Jones & Associates компаниясын Wang Laboratories жүйелерімен таныс қызметкерлерін қайта оқытуды қажет етпейтін компьютер үшін мәтін өңдеу бағдарламасын жасау үшін жалдады. W. H. Jones компаниясының басшысы Уилл Джонс және тағы бес бағдарламашы бағдарламаны жасады. W. H. Jones бағдарламаны басқа жерде сату құқығын сақтап қалды, ал WordMate 1982 жылдың желтоқсан айында пайда болды. Компания өзін SoftWord Systems, кейін Multimate International деп атады, ал WordMate-ті MultiMate деп өзгертті. Жарнамаларда MultiMate "арнайы жүйелердің мүмкіндіктерін және функцияларын қайталайды" және "Ванг мәтін өңдеушісінің үлгісі бойынша жасалған" делінген. Коннектикут Өмірді Сақтандыру сияқты көптеген клиенттер оны Вангқа ұқсас болғандықтан сатып алды. MultiMate соңғы пайдаланушыларға кеңінен сатылмады, бірақ сақтандыру компаниялары, заң фирмалары, басқа да бизнес-компьютер пайдаланушылары және АҚШ үкіметтік мекемелері мен әскерилер арасында жылдам танымал болды. Wang WP пернетақтасы бастапқы PC пернетақтасынан өзгеше болғандықтан, MultiMate PC пернетақтасына бекітілетін үлкен пластикалық шаблон және PC пернетақталарының алдыңғы жағына жабыстырылатын жапсырмалар ұсынды. Шаблон мен жапсырмалар SHIFT, ALT және CTRL пернелерін қолдана отырып, 10 функциялық перне және көптеген символдар пернелерінің комбинацияларын түспен кодтады. Ванг жүйелері сияқты, MultiMate функциялық пернелер арқылы көптеген өңдеу операцияларын басқарды, әрқайсысына 10 функциялық перненің төртеуін тағайындады, оларды IBM бастапқыда пернетақтаның сол жағында екі тік қатарға орналастырды. Ол сондай-ақ әр құжат үшін "құжат туралы қорытынды" экранын қамтыды, бұл тағы бір Ванг мүмкіндігі, ол MS DOS және PC DOS-тегі қысқа файл атауларына қарағанда құжаттарды басқаруды жақсартты. Басқа бағдарламалар функцияларды пернелер арқылы таңдауды танымал еткендіктен, MultiMate мәзірлерді қосты. MultiMate-тің танымалдығы тез өсті. 1983 жылдың қаңтар айында кейбір қызметкерлерге сатудың баяулауына байланысты уақытында жалақы төленбеді, бірақ екі айдан кейін журналдардағы жақсы пікірлерден кейін кіріс 25 есе өсті. Компанияның 1984 жылғы қаржы жылындағы сату көлемі 15 миллион доллар немесе одан да көп болды, ал 1985 жылдың басында компаниялардағы MultiMate-тің орнатылған базасы бұрынғы нарық көшбасшысы WordStar-мен теңесті. Джонс компанияны 1985 жылдың желтоқсан айында Эштон Тейтке шамамен 20 миллион долларға сатты. Эштон Тейттің баспасөз хабарламасында бұл сатып алу "микрокомпьютерлік бағдарламалық жасақтама индустриясындағы ең ірісі" деп айтылды. Басқа MultiMate өнімдеріне бағдарламалық жасақтаманың шетел тілдеріндегі нұсқалары (мысалы, испан тілінде "MultiTexto"), Ванг жүйелерімен файлдарды алмасуға арналған аппараттық интерфейс картасы, қосымша функциялық пернелері бар пернетақта, MultiMate-тің әртүрлі PC клондары үшін MS DOS компьютерлері және Novell, 3COM және IBM (Token Ring) компьютерлік желілерінде пайдалану үшін нұсқалары кірді. MultiMate Data Manager және List Manager-ді ішкі әзірлеудің алғашқы әрекеттері нарыққа шыққан жоқ. Multimate International негізгі мәтін өңдеу бағдарламалық жасақтамасын және утилиталарын (файлдарды түрлендіру, принтер драйверлері) әзірледі, бірақ орфографиялық және грамматикалық тексеру, тізімдерді басқару, жоспарлау және мәтін өңдеу құжаттарына графиканы қосу үшін қосымша бағдарламаларды сатып алып, бейімдеді (MultiMate GraphLink). Сыртқы бағдарламаларды қайта атаудан басқа, Multimate әр бағдарламаның құжаттамасын қайта жазды және бағдарлама интерфейстерін мәтін өңдеушіге көбірек ұқсату үшін бейімдеді. MultiMate-тің соңғы нұсқасы осы қосымша бағдарламалардың көпшілігімен "MultiMate Advantage" өнім атауымен бірге, сол кездегі басқа мәтін өңдеу бағдарламаларымен, әсіресе IBM DisplayWrite for DOS, Multimate International әзірлеушілері бизнес нарығындағы негізгі бәсекелес ретінде қараған және аздап WordPerfect, Microsoft Word DOS нұсқасы және Samna мәтін өңдеушісі, оның тамыры басқа кеңсе мәтін өңдеу компьютерінде болды. MultiMate-тің алғашқы "клондары" нұсқаларының бірі Corona-ның портативті компьютерімен бірге келді. Басқа нұсқалар Radio Shack, Texas Instruments, Toshiba, Grid ноутбуктерінің алғашқы нұсқалары мен IBM PC Junior компьютерлеріне сәйкес жазылды. MultiMate мәтін өңдеушісінің егжей-тегжейлі құжаттамасы, көп ұзамай үш томға дейін өсті, өнімге "офистік өнім" сезімін берді, жоғары сапалы қағазды пайдаланды және оның негізгі анықтамалық бөлімі жиналмалы мұқабасы бар төсеммен жабдықталған. (Компаниядағы аңыз бойынша, MultiMate пайдаланушы нұсқаулығы бірінші жазылған, тәжірибелі Ванг WP менеджерімен, содан кейін бағдарламашыларға оған сәйкес бағдарлама жазуды айтқан, осылайша Ванг WP құрылды.) Бағдарламаның алғашқы нұсқаларымен түсті кодталған перне жапсырмалары және кішірек IBM PC пернетақтасына Ванг операторларын үйретуге көмектесетін пластикалық толық пернетақта шаблоны келді. MultiMate ақырында арнайы функциялық пернелері бар аппараттық пернетақтаны сатты және желілік PC-лер үшін бағдарламалық жасақтама нұсқаларын шығарды. Ол басқа жеткізушілерден тізімді басқару, графика және жоспарлау бағдарламаларын MultiMate көрінісіне бейімдеді, кеңейтілген нұсқаны қосымша бағдарламаларға арналған MultiMate стиліндегі құжаттамамен бірге MultiMate Advantage ретінде шығарды. MultiMate-тің алғашқы нұсқалары сондай-ақ пайдаланушыларға тегіс қолжетімді қолдау телефонына және төмен бағалы жаңартуларға уәде берді, бұл оның адал пайдаланушылар қауымын құруға көмектесті. Кейінірек қолдау саясаты Эштон Тейттің стандартты тәжірибелерімен үйлестірілді. MultiMate әртүрлі PC клондары мен жүздерше компьютерлік принтерлерді қолдауда өте жақсы болды, олардың әрқайсысы өз принтер драйверін қажет етеді. Компанияның принтерлерді қолдауы гүлді және нүктелі принтерлер үшін өте күшті болды, бірақ PostScript қаріптері мен лазерлік принтерлердің дамуынан көп пайдаланбады. Эштон Тейт Windows нұсқасын шығармады. Ол VMS және Unix платформаларында MultiMate-тің дамуын тоқтатты және Дублиндегі (Ирландия) даму тобын жапты. Өнім Эштон Тейт Borland компаниясымен сатып алынғаннан кейін тоқтатылды.

Қабылдау

1983 жылдың ақпан айында PC Magazine журналы MultiMate бағдарламасы туралы «компьютеріңізді Wang сияқты арнайы мәтін өңдеуге толыққанды түрлендіреді» деді, сондай-ақ ол «өте жылдам, оңай оқытылатын және мүмкіндіктерге толы» екенін атап өтті. Шолуда бағдарламаның 128К-тан артық оперативтік жадты пайдалана алмайтыны көрсетілді, бірақ құжаттамасы мен кіріктірілген көмегі жоғары бағаланды, көптеген командалар WordStar бағдарламасымен салыстырғанда екі есе аз перне соғуды қажет ететіні айтылды. «MultiMate көптеген, тіпті көпшілігі [IBM PC мәтін өңдеушілерінен] әлдеқайда артық тұрады, бұл әсерлі жаңа өнім» делінді. 1984 жылы BYTE журналы бұл бағдарламаны оң бағаламады. Онда 3.20 нұсқасы көптеген резервтік көшірмелер мен қауіпсіздік шараларының арқасында «өте қауіпті» деп сипатталды, сондай-ақ форматтау мүмкіндіктері, бейімделу қабілеті және (өте қарбалас) тегін телефон желісінің сапасы мақталды. Бірақ шолуда MultiMate қауіпсіздікке артық көңіл бөлгендіктен, сыналған бес мәтін өңдеуші бағдарламасының ішінде «ең нашар пакет» деп аталды, кіріктірілген көмегі мен баяу жұмыс істеуі сынға алынды, сондай-ақ нашар сапасының себебімен орфографиялық тексерушіні пайдалану мүмкін болмады. Дегенмен, рецензент MultiMate 3.30 нұсқасы мақала басылымға дайындалып жатқан кезде сатылымға түскенін хабарлады.