Кіріспе

Француз әскери қызметкері және дипломаты Луи де Рувруа, Сен-Симон герцогі, ГЭ (lwi də ʁuvʁwa; 16 қаңтар 1675 – 2 наурыз 1755), француз әскери қызметкері, дипломат және мемуар жазушы. Ол Парижде, Сельвоа қонақ үйінде, 6 rue Taranne (1876 жылы Сен-Жермен бульварына жол ашу үшін бұзылған) дүниеге келді. Оның әкесі Клод де Рувруаға (1608–1693) 1635 жылы берілген герцогтық титулы (duché pairie) Сен-Симонның өмірі мен шығармаларында маңызды рөл атқарды. Ол Сен-Симонның екінші және соңғы герцогы болды. Оның ауқымды мемуарлары француз әдебиетінің классикасы саналады, олар Людовик XIV тұсындағы Версаль сарайының және Людовик XV билігінің басындағы Регенттік дәуірдің ең толық және көрнекті суретін береді.

Франция жұрты

Ең асыл текті адамдар (Сен-Симонның пікірінше) Франциядағы теңдес болмауы мүмкін, және көбінесе болмады. Кем дегенде дәстүрлі және ойша Шарль Ұлының он екі жұбынан (он екі жұптан) шыққан Франция жұрты, сөзбе-сөз ақсүйектердің таңдауы болуы керек еді, содан кейін француз ақсүйектігінің өзінің ең жақсысы деп есептелді. Олардың құқықтық үстемдігі Франциядағы сот және заң шығару жиналыстарының ең жоғарысы – Париж Парламентіне мұрагерлік мүшелік арқылы келді. Қатаң айтқанда, француз жұрты (әдетте герцогтықпен байланысты) атақ иесіне емес, белгіленген феодқа ие болу үшін берілді. Оның өмірлік мақсаты Франция жұртын Ұлттық Кеңеске айналдыру болды. Сен-Симонның естеліктері жазылған отбасының негізгі резиденциясы – Ла Ферте Видамде, оны оның әкесі герцогтыққа көтерілгеннен кейін көп ұзамай сатып алған. Қаламен бірге Видам де Шартрдің ежелгі, мұрагерлік атағы келді, герцогтың жалғыз ұлы он сегіз жасқа толғанға дейін оны әдептілік атағы ретінде тағайындап жүрді: 1678 жылы жарық көрген, Сен-Симонның дүниеге келгеніне үш жыл өткенде, танымал сарай романындағы қарт кейіпкерге берілгендіктен, оның жас шағында сарайға келгені көбінесе байқаусыз өтпеуі мүмкін.

Өмір

Оның әкесі, Клод, бірінші герцог, биік бойлы, аз сөйлейтін, аулауға құштар адам еді. Луи де Сент-Симон оның қарамағына келді: көп сөйлейтін, әлдеқайда аласа бойлы және үй ішінде өмір сүруді артық көретін. Оның әкесі Людовик XIII-нің сүйікті аңшылық серігі болған. Патша Луи 1635 жылы, оның жасы салыстырмалы түрде жас болғанда, оған герцогтік атағын беруге дейін әкесін волкхаундтар шебері етіп тағайындаған; Луи дүниеге келген кезде ол 68 жаста еді. Сент-Симон Францияның он сегіз герцогының арасында он үшінші орында тұрды. Оның анасы Шарлотта де Л’Обеспин, Франсуа де Отерів маркизінің қызы, оның әйелі Элеонора де Вольвир, Руффек маркизасы, кем дегенде Франциск I тұсында асыл текті отбасыдан шыққан. Оның қосымшалары мен қолдау құжаттары шашырап кеткенімен, осы мүліктің тоқырауы оның естеліктерін сақтауға септігін тигізді деп есептелді.

Жазушы ретінде танымал

Ол өлгеннен кейін әдебиет саласында зор даңққа ие болды. Ол тынымсыз жазушы еді, жинаған барлық әңгімелерін, ұзаққа созылған заңдық дауларын және жарияланбаған материалдарды жазуға ерте кірісті. Оның көптеген қолжазбалары Корольдікке қайтарылды және олардың мазмұны толық жарияланғанша көп уақыт өтті: бір бөлігі маркиз де Данжо журналындағы жазбалар түрінде, бір бөлігі түпнұсқа және тәуелсіз естеліктерде, ал қалғаны шашыраңқы және алуан түрлі үзінділерде жарық көрді; ол қағазға мол материал жазды. Сент-Симон Данжоның оқиғаларды құрғақ баяндауын өзінің көркем әңгімелеу стилімен жетілдіруге сенді. Чарльз Генри Конрад Райттің айтуынша, "Данжоны негізге алып, ол сол мәселені қайта қарастырады, кейде көшіреді, көбінесе дамытады немесе жаңа ақпарат қосады, бұл оның өткір байқауының нәтижесі". Сент-Симонның "Естеліктері" өте шынайы. Бір жағынан, ол ұсақ-түйекке көңіл бөледі, жеке жауларына және оның көзқарасына қарсы тұратындарға әділ емес, сондай-ақ аяусыз әңгімешіл. Дегенмен, ол әңгіме айту және кейіпкерлерді сомдауда шеберлік танытады; оны Тацит пен Ливий сияқты тарихшылармен салыстырған. Оның шығармаларын оңай түсіну қиын, себебі оның ең ерекше бөлімдері ұзақ және қызығусыз сына-қақтың ортасында кездеседі. Оның сөздік қоры ең бай және жаңашыл болды; ол "интеллектуал" сөзін есімдік ретінде алғаш қолданған деп есептеледі, ал "патриот" және "жарнама" сөздерін қазіргі қолданыста ол енгізгені айтылады. Ол туралы жазылған көптеген зерттеулердің негізі Шарль Огюстен Сент-Бёвтің еңбектері болды. Оның ең танымал үзінділері, мысалы, Дофин өлімі туралы немесе оның жауы Луи Август де Бурбон, Мэн герцогінің төмендетілуі туралы әңгіме оның талантын толық көрсетпейді. Бұл оның атақты туындылары, француз өнерінің тілімен айтқанда, оның ұлы "құралдары". Оның кенеттен беретін назарлы тұстары әлдеқайда маңызды және жиі кездеседі. Епископтар "күлгін педанттар" ("cuistres violets"); "М. де Каумартин M. de Villeroy-дің барлық билігін өзінің плащы астында сақтайды, ал Виллерой оны қылышының бауында көрсетіп жүреді"; тағы бір саясаткердің "нашар көңілді мысық сияқты көрінісі" ("mine de chat fâché"). Қысқасы, оның "Естеліктерінің" қызығушылығы сөздер мен тіркестерді жаңаша және шебер пайдалануда. Француз әдебиетінің қысқаша тарихында естеліктер "осы дәуірдің ең аз оқылған шедеврлерінің бірі" деп сипатталады, ол "бізге соттың жарқыраған сыртқы әлемінің артында жатқан қарапайымдық пен ұсақ-түйекшіліктің суретін ғана емес, сонымен қатар жоғары дәрежелі сарай қызметкерінің көзқарасын да ұсынады. Бұл монументалды масштабтағы прозалық әңгіме; оның қаншасы ойдан шығарылған екенін анықтау қиын, бірақ бұл жағынан айырмашылық аса маңызды емес, себебі маңыздысы – жоғалған әлемді қиялмен қайта құру (Пруст Сент-Симонға көп қарызды). " Ол Толстой, Барби д'Оревилли, Флобер, Валле-Инклан, Пруст, Мухика Лаинес және тағы да көптеген жазушыларға зор әсер етті.

Отбасы

Сент-Симон 1695 жылғы 8 сәуірде Париждегі Лорже оталында Мари Габриэль де Дурфортқа (Гай Альдонс де Дурфорт, Лорже герцогінің қызы) үйленді. Олардың үш баласы болды: Арман Жан де Рувруа (12 сәуір 1699 – 20 мамыр 1754) Николас Проспер Бауин д’Анжервилльердің қызы Мари Жан Луизаға үйленді; олардың бір қызы болды. Оның немересі Мари Кристин, Руффек мысы (Жак Луидің қызы) 1749 жылы Монако принцессасы Луиза Ипполиттің ұлына үйленді және «Валентинуа графинясы» атанды.

"Мемоарларды" ағылшын тілінде зерттеу

Ауербах, Эрих. Мимезис. Принстон: Принстон университетінің баспасы, 1953. (16-тарау, "Үзіліспен өткен кешкі ас")
Чоран, Эмиль Мишель. "Жартылай қиылып, төртке бөлінген". Нью-Йорк: Arcade Publishing, 1998. (ІІ бөлім)
Ле Рой Ладури, Эммануэль. Сент-Симон және XIV Людовик сарайы. Чикаго: Чикаго университетінің баспасы, 2001. Де Лей, Герберт. Сент-Симон естеліктері. Урбана: Иллинойс университетінің баспасы, 1975. Руас, Шарль. Сен-Симон герцогінің интеллектуалдық дамуы. Принстон университеті, 1970.