Албания туризмінің дамуы және мүмкіндіктері

Кіріспе

Албаниядағы туризмнің шолуы

Албаниядағы туризм елдің экономикалық белсенділігінің маңызды бөлігі болып табылады және үздіксіз дамып келеді. Албанияның ерекшелігі – бұл аймақта иллірийліктер мен ежелгі гректер тұрған кезден бастау алатын бай археологиялық және мәдени мұра. Тарихи барысында Албания аумағын римдіктер, византиялықтар, венециялықтар және османдықтар жаулап, қоныстандырған. Ерекше айта келерлік жайт, елде табиғаты бұзылмаған жағажайлар, таулы ландшафттар, дәстүрлі ас, археологиялық жәдігерлер, бірегей дәстүрлер, төмен бағалар және ауылдың табиғи атмосферасы бар. Ел Оңтүстік-Шығыс Еуропада орналасқан, солтүстік-батысында Черногориямен, солтүстік-шығысында Косовомен, шығысында Солтүстік Македониямен және оңтүстігінде Грекиямен шектеседі. Жерорта теңізі, Адриатика және Ион теңіздері елдің барлық батыс шекарасын құрайды. Елдің жағалау сызығының ұзындығы құмды және тасты жағажайлар, шығанақтар, үңгірлер, жартастар, мүйістер және лагуналардан тұрады. Албания әртүрлі ландшафтымен ерекшеленеді, қармен жабылған Албан Альпі, Шарр, Скандербег, Кораб, Пинд және Кераун тауларынан бастап, Албан Адриатика және Ион теңізінің күнге толы жағалауларына дейін. Елде Жерорта теңізіне тән климат орналасқан. Ел аумағындағы әртүрлі топырақ түрлері мен топографиясының салдарынан микроклиматтың кең ауқымы бар. Елдің ең жылы аймақтары теңіздің әсеріне ұшыраған жағалауларда орналасқан, ал ең суық аймақтары қарлы орманды климаттың басым болған солтүстік және шығыс аймақтарында. Жалпы 3,8 миллион келушімен Албания Еуропадағы ең көп саяхатталатын 25-ші ел. Lonely Planet 2011 жылы Албанияны баруға ең қолайлы орын деп атады. The New York Times 2014 жылы Албанияны 52 бағыттың ішінде 4-ші орынға қойды. Әлі де дамымаған болса да, Албания тәуелсіздігінің 100 жылдығын тойлап, әлемдік аренада өзін танытуға дайын. Huffington Post 2013 жылы Албанияға барудың 10 себебін жариялады. Соңғы кезде Албанияға "Өзіңнің жолыңмен жүр" деген ресми ұран берілді. Бұрын "Жаңа Жерорта теңізі махаббаты" деген ұран қолданылған. Албан статистика институтының мәліметтері бойынша, 2016 жылы Албанияға 4,73 миллионға жуық шетелдік азамат келді. 2019 жылдан бері елдегі шетелдік туризм өркендеп келеді. Mariott, Hyatt, Maritim Plaza, Hilton Garden Inn, MK Hotels және Best Western сияқты бірқатар танымал халықаралық қонақ үй желілері Тиранада, ал Melia Hotels International Дурресте өздерінің бар екенін көрсетуде, ал басқалары негізінен Тиранада, Албан Альпі тауларында және Албания Ривьерасында жұмыс істеуге рұқсат алуда.

Tourism in Albania has been a key element to the country's economic activity and is constantly developing. Albania is characterized by its rich archaeological and cultural heritage dating back to the classical period when Illyrians and Ancient Greeks inhabited the region. Over the course of history, the territory of Albania was occupied and populated by Romans, Byzantines, Venetians and Ottomans. Notably the country features unspoiled beaches, mountainous landscapes, traditional cuisine, archaeological artifacts, unique traditions, low prices and the wild atmosphere of the countryside. The country lies in Southeastern Europe bordering Montenegro to the northwest, Kosovo to the northeast, North Macedonia to the east and Greece to the south. The Mediterranean Sea with the Adriatic and Ionian Sea make up the entire west border of the country. The country's coastline length is about composed of both sandy and rocky beaches,
bays, caves, cliffs, capes and lagoons. Although the country features notable diversity with the landscape ranging from the snow capped Albanian Alps, Sharr,
Skanderbeg, Korab, Pindus and Ceraunian Mountains to the sunny Albanian Adriatic and Ionian Sea Coasts. The country has a distinctly Mediterranean climate. Across the country's territory there is a wide range of microclimates due to differing soil types and topography. The warmest areas of the country are found at the coasts where the climate is profoundly impacted by the sea, while the coldest parts at the northern and eastern hinterlands, where snowy forested climate is prevalent. With a total of 3.8 million visitors, Albania is the 25th most visited country in Europe. Lonely Planet ranked Albania as the number 1 destination to be visited in 2011. The New York Times ranked Albania 4th among 52 destinations to be visited in 2014. Although still underdeveloped, Albania is set to prime its debut on the world scene as it celebrates a century of independence. A Huffington Post article outlined 10 reasons for visiting Albania in 2013. Recently, Albania has been given the official slogan "Go Your Own Way". Previously, it had the slogan "A New Mediterranean Love". According to the Albanian Institute of Statistics, around 4.73 million foreign citizens have visited Albania in 2016. Foreign tourism in the country has boomed since 2019. A number of renowned international hotel chains are making their presence known in Albania, including Mariott, Hyatt, Maritim Plaza, Hilton Garden Inn, MK Hotels, and Best Western in Tirana, as well as Melia Hotels International in Durrës, while others are awaiting the green light to start operations mainly in Tirana, the Albanian Alps, and along the Albanian Riviera.

Агротуризм

Агротуризм – ауыл шаруашылығы мен туризмді үйлестіретін, ауылдық жерлердегі туризм түрі және Албанияда қарқынды дамып келеді. Албания үкіметі осы туризм түрін маңызды және тұрақты туризм мүмкіндігі деп таныды және елдің 100-нан астам ауылдар бағдарламасы аясында ауылдық экономиканы әртараптандыру тұжырымдамасы ретінде дамытуға басымдық берді.

Солтүстік Албания

Еліміздің солтүстік аймағы табиғи және мәдени мұрасымен, әсем альпілік тау пейзаждарымен, көрікті таулы жерлерімен, мұздық көлдерімен, бай флора және фаунасымен, емдік құмды жағажайларымен және ежелгі дәстүрлері мен тамаша ас-тағамы бар тарихи аймақтарымен ерекше көзге түседі. Оның негізінде доломит пен әк тас сияқты карсттік тау жыныстары жатыр, олармен байланысты көлдер мен үңгірлер бар, бұл оның көлдері мен өзендерінің ерекшелігін қалыптастырады. Албания Альпі – Албанияның солтүстік аймағының ең құнды және бірегей ерекшеліктерінің бірі. Мөлдір сулы өзен аңғарларымен кесілген, контрастқа толы тау пейзажы және бай биоәртүрлілігімен отандық және шетелдік туристерді әлемнің түкпір-түкпірінен тартады. Гаши өзені мен Раджэ – ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген және табиғи қорықтар болып табылады. Олар адамның аз әсер еткен түпнұсқа пейзаждардың қызықты және алуан түрлі суретін ұсынады. Өзен Албания Альпі тауларының солтүгінде басталып, Валбона өзеніне дейін ағып жатады. Вальбона аңғары ұлттық паркі мен Тет ұлттық паркі Албания Альпі тауларында орналасқан және туризм, балық аулау, альпинизм және трекингке мүмкіндіктер ұсынады. Вальбона өткелі екі ұлттық паркті бөліп тұрады. Аймақтың албандық дәстүрлері, қонақжайлылығы, мәдениеті және ас-тағамдық құндылықтары осы саябақтарда туристерге ұсынылатын маңызды элементтер болып табылады. Тетт ауылдарын батыста Радохима, солтүстікте Арапи және Поплюка, ал шығыста Езерка сияқты көптеген екі мыңдық таулар қоршап тұрады. Ол өзінің ерекше католик шіркеулерімен, халықтық дәстүрлерімен және табиғи мұрасымен де танымал. Никаж-Мертур аймақтық табиғи паркі – әсем альпілік пейзаждарға, терең өзен аңғарларына, тік жартастарға, тығыз орманға және шағын көлдерге толы аймақ. Ол Дукаджин таулы аймағында орналасқан және солтүстік-шығыста Вальбона аңғары ұлттық паркімен, ал солтүстікте және солтүстік-шығыста Тет ұлттық паркімен шектеседі. Албания Альпі тауларындағы Коман көлі – тамаша тау көріністері арасындағы бірегей саяхат, Оңтүстік Еуропадағы ең танымал паромдық сапарлардың бірі. Кейде ол Скандинавия фьордтарын еске салады. Шкодер б.з.д. 4 ғасырдан бастап Ардией және Лабеат ілбірі тайпаларымен құрылған. Қазіргі уақытта ол Солтүстік Албанияның мәдениетіне, дініне, өнеріне және ойын-сауығына күшті әсер етеді. Қала әртүрлі құрылыстармен толы. Ол екі жағында биік тас қабырғалары бар тар көшелермен және биік қақпалармен өзінің ерекше сыртқы түрін сақтайды. Қаланың шығысында орналасқан Розафа қамалы – аймақтың ең көрнекті сәулеттік ескерткіштерінің бірі. Шкодер көлі – Оңтүстік Еуропадағы ең үлкен көл, ол табиғи байлығымен және құрлықтан да, теңізден де қол жетімділігімен танымал мақсатты жер. Көлдің айналасындағы аймақ тыныш демалысқа өте қолайлы. Басқа да туристік орындарға желкендеу, балық аулау және басқа да су спорты түрлері жатады. Дамып келе жатқан агротуризм аймақтарына Пюк, панорамалық Улез көлі, Леже қаласының жанындағы Задримадағы Вау-и-Деджес, Барбулуш және Фиште ауылдары, Рубик маңындағы Мирдта аймағындағы Катунд-и-Вьеттер, сондай-ақ Кукеске жақын Шиштавец және Баджрам-Курри маңындағы Лекбибай аймағындағы Никаж-Мертур альпі аймағы кіреді. Басқа да дамып келе жатқан аймақтар – Шкодер көлі бойындағы Широка, Зогаж және Гриль немесе Омарадж балық аулау ауылдары. Солтүстік Албанияның негізгі теңіз жағалау қалалары – Шенджин мен Велиподжа, біріншісі ірі порты, ал екіншісі емдік құмды жағажайымен танымал. Жаз айларында өте танымал Шенджин бүкіл әлемге Рана е Хедхун құмды төбесіндегі электронды музыка фестивалі UNUM ұйымдастырғанымен танымал. Велиподжа көптеген қарағайлар мен жануарлар түрлерінің қорғалатын аймағымен танымал.

The northern region of the country is particularly known for its natural and cultural heritage, picturesque alpine mountainous landscapes, scenic highlands, glacial lakes, rich flora and fauna, curative sandy beaches, and historic regions with ancient traditions and delicious cuisine. It is underlain by karstic rock, mainly dolomite and limestone with associated lakes and cave which has given rise to the most distinctive feature of its lakes and rivers. The Albanian Alps are among the most valuable and unique features of the northern region of Albania. Its mountainous landscape with multiple contrasts, traversed by river valleys with crystal waters, gorges and mountain saddles with a rich biodiversity attracts both domestic and foreign tourists from all over the world. Gashi River and Rajcë are both a UNESCO World Heritage Site and Nature Reserve. They offers a fascinating and incredibly diverse picture of the original landscapes with less human impact. The river originates and flows through the Albanian Alps in the north until it reaches the Valbona River. Both Valbonë Valley National Park and Theth National Park stretches within the Albanian Alps and offers a variety of opportunities for tourism, fishing, mountaineering and trekking. The Valbona Pass, standing at , separates the national parks. The Albanian traditions, hospitality, culture and culinary values of this region are strong elements that those parks offer for tourists. The villages of Theth are surrounded on four sides by numerous two thousanders such as Radohima in the west, Arapi and Poplluka in the north and Jezerca in the east. It is well known for its unique Roman Catholic churches, folk traditions but also its natural heritage. Nikaj Mërtur Regional Nature Park is an area of scenic alpine landscapes, deep river valleys, vertical cliffs, dense forests and small lakes. It lies within the Dukagjin highlands and borders Valbonë Valley National Park in the northeast and Theth National Park in the north and northeast. The Lake Koman within the Albanian Alps, a unique journey amidst spectacular mountain views, is considered one of the most popular ferry rides in Southern Europe. Sometimes it reminds of the Scandinavian fjords. Shkodër has been founded since the 4th century BC by the Illyrian tribes of the Ardiaei and Labeates. Nowadays, it exerts strong influences in culture, religion, arts and entertainment of northern Albania. The city is dotted with numerous different structures. It retains its characteristic appearance with narrow streets with tall stone walls on both sides and tall gates. The Rozafa Castle, east of the city, is one of the most prominent architectural features on the region. Lake Shkodër, the largest lake in Southern Europe, is a popular destination due to its natural richness and ease of access both from land and sea. The surrounding area around the lake is desirable for a vacation spent in peace and quiet. Other tourist attractions include sailing, fishing and other water sports. Emerging agritourism areas includes Pukë, the panoramic Ulëz lake and the nearby Vau i Dejes, Barbullush and Fishte villages in Zadrima near the city of Lezhë, Katund i Vjeter in the Mirdita region near Rubik, but also Shishtavec near Kukës, and the alpine area of Nikaj Mertur in Lekbibaj region near Bajram Curri. Other emerging areas include fishing villages of Shiroka, Zogaj, and Grile or Omaraj along the Lake Shkodër. Northern Albania's main seaside towns include Shengjin and Velipoja, the former being a major port town and the latter known for its curative beach sand. Very popular during the summer months, Shengjin is becoming worldwide known for organizing electronic music UNUM Festival at Rana e Hedhun sand dune tourist attraction. Velipoja is known for its protected area of abundant pine trees and fauna species.

Орталық Албания

Албанияның орталық аймағы археологиялық орындар, қамалдар, үңгірлер, құс бақылауға арналған ұзақ құмды жағажайлар мен лагуналармен алмасады. Ол негізінен Дуррес, Тирана, Фиер және Эльбасан округтерін қамтиды. Геологиялық тұрғыдан, батысында Мызеке жазығы, ортасында Скандербег және шығысында Кораб таулары басым. Ел астанасы Тирананы жергілікті билік «Сенімнен тыс жер» деп атады. Ол мәдени мұрасымен, діни әртүрлілігімен, түрлі-түсті ғимараттарымен, итальяндық және социалистік сәулетімен, сондай-ақ Дайти тауы және жасанды көлдердің маңындағы саябақтар сияқты табиғи көрікті жерлерімен танымал. Тирана сонымен қатар Slow Food өмір салтымен ұсынылатын әсіресе дәмді тағамдары бар әсем мейрамханалармен және қаланың оңтүстік және шығыс шетіндегі Дуррес, Эльбасан және Дайтиге қарайтын дәстүрлі агротуризм аймақтарымен де танымал. Қала көптеген фестивальдар, спорт жарыстарындары, тікелей музыкалық қойылымдар ұйымдастырады және бірнеше аймақтық сауда орталықтарына ие. Дайти ұлттық паркі астананың шығысында орналасқан Дайти тауын қамтиды. Оған жыл бойы жаяу немесе канат жолы арқылы жетуге болады. Тауға көтерілу келушілерге Тиранаға және оның артындағы тауларға, Мали-ме-Гропа-Бизе-Мартанеш қорғалған ландшафтының бөлігіне көрініс ашады. Панорамалық көрінісі үшін Дайти «Тирананың балконы» деп аталады. Орта ғасырлардағы Арбер княздығының астанасы Круя жергілікті тұрғындармен күндіз де, түнде де керемет көрініс ұсынатын «Адриатика балконы» деп аталады. Қаланың ұзақ және үздіксіз тарихының арқасында онда әлі күнге дейін көрінетін бірнеше археологиялық орындар мен құрылыстар сақталған. Дюррес – әлемдегі ең көне қалалардың бірі және Балқан түбегіндегі ең ірі амфитеатрлардың бірі – Дюррес амфитеатрының орналасқан жері. Қаланың барлық бөлігінде ежелгі заманнан бүгінгі күнге дейінгі әртүрлі сәулеттік стильдердің көптеген элементтері кездеседі. Жағалау сулары жағажайлар, шығанақтар, балық аулау және желкендесуге мүмкіндік береді. Дивьяка-Караваста ұлттық паркіне елдегі ең үлкен лагуна және Адриатика теңізіндегі ең үлкендердің бірі – Караваста лагунасы кіреді. Лагуна теңізден жіңішке құм жолағымен бөлінген. Оның Жерорта теңізі климаты мен геологиясы Оңтүстік Еуропада жылдам сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктердің кең ауқымын қамтамасыз етеді. Аполлония – ежелгі заманда Таулантилер мен Коринфтіктер мекендеген елдегі ең танымал археологиялық орындардың бірі. Бұл Албанияның Адриатика теңізінің жағалауындағы ең толық архитектуралық және мәдени ескерткіштердің бірі. Оның қалдықтары 1916 жылдан бері археологтармен зерттелген, бірақ оның көп бөлігі бүгінгі күнге дейін қазбадан шығарылмаған. Лура-Дежес тау ұлттық паркі Вюрм мұздық кезеңінде пайда болған он екі мұздық көлімен танымал. Адамның араласпаған таулық пейзажға бай, терең жарықтармен ерекшеленетін және Оңтүстік Еуропада сирек кездесетін көріністер ұсынады. Штамь асуы ұлттық паркі негізінен тығыз орманнан тұрады, онда қарағай және емен ағаштары басым. Жақында ол жаяу серуендеуге танымал орынға айналды. Дренова шыршасы ұлттық паркі флора мен фауна элементтерінің трансшекаралық алмасуында ерекше маңызға ие, сонымен қатар ол жануарлар мен өсімдіктердің кең ауқымы үшін маңызды тіршілік ортасы және биодәліз болып табылады. Туристерді ерекше болып көрінетін тау жыныстары қызықтырады. Шебеник-Жабланица ұлттық паркі – еліміздің ең жаңа ұлттық парктерінің бірі. Бұл аймақ Балқанда жылдам сирек кездесетін әртүрлі түрлердің мекені және Шебеник пен Яблланица тауларындағы бірнеше мұздық көлдермен танымал. Кораб-Коритник табиғи паркі елдің ең биік тауы Корабты қамтиды. Геологиялық тұрғыдан, ол карст пен әктас және биік таулардан тұрады. Бұл саябақ шекарасында аңғарлар, өзендер, мұздық көлдер, үңгірлер мен каньондар сияқты әртүрлі топографиялық ерекшеліктерге әкелді. Жағажайлардан басқа, орталық аймақта лагуналар мен басқа да табиғи экожүйелер көп. Олар Патоку лагунасы, Куне-Вайн лагунасы және Нарта лагунасы сияқты құстарды зерттеуге және бақылауға құштар адамдарға керемет мүмкіндіктер ұсынады.

The central region of Albania alternates between archaeological sites, castles, caves, long stretches of curative sandy beaches and lagoons, perfect for bird watching. It encompasses mostly the counties of Durrës, Tirana, Fier and Elbasan. In terms of geology, it is dominated by the Myzeqe Plain in the west Skanderbeg in the center and Korab Mountains in the east. Tirana, the country's capital city, officially dubbed as 'The Place Beyond Belief' by local authorities is known for its cultural heritage, religious diversity, the colourful buildings, Italian and Socialist architecture, and natural attractions such as Dajti Mt and parks around artificially created lakes. Tirana is also widely known for its stylish restaurant scene featuring particularly delicious food under the Slow Food lifestyle, and the traditional agritourism areas in the southern and eastern outskirts of the city towards Durrës, Elbasan, and Dajti respectively. The city organizes many festivals, sports competitions, live music performances, and is home to several regionally known shopping centers. Dajti National Park encompasses Dajti, the capital's hausberg in the east. It is accessible all year round and can be reached on foot or cable cars. Climbing the mountain offers visitors views down into Tirana and over the mountains behind it, part of the Mali me Gropa Bizë Martanesh Protected Landscape. Dajti has been referred to as the Balcony of Tirana because of its panoramic vista. Krujë, the capital of the Principality of Arbër during the Middle Ages, is called by locals as the Adriatic Balcony from the view that offers day and night. Due to the long and continuous history of the city, it is home to several archaeological sites and structures that are still evident. Durrës is one of the oldest cities in the world and home to the Durrës Amphitheatre, which is among the largest in the Balkan Peninsula. Numerous elements of different architectural styles from antiquity to present day are present throughout the city. The coastal waters offer beaches, bays, capes, fishing and sailing. The Divjaka Karavasta National Park includes the Karavasta Lagoon, the largest lagoon in the country and one of the largest in the Adriatic Sea. The lagoon is separated from the sea by a narrow strip of sand. Its mediterranean climate and geology enables the presence of a wide range of animals and plants, which are fast becoming rare in Southern Europe. Apollonia is one of the most popular archaeological sites in the country, which was inhabited by both Taulantiis and Corinthians in antiquity. It is one of the most complete architectural and cultural features on the Albanian Adriatic Sea Coast. The remains of the site have been investigated by archaeologists from 1916, still, much of the site remains unexcavated to this day. Lura Dejes Mt National Park is known for its twelve glacial lakes, which were formed during the Würm glacial period. It provides striking scenery with intensive fissures and mountainous landscape without any human intervention, very rare in Southern Europe. Shtamë Pass National Park is mostly composed of dense forests, in which pine trees and oak dominate. Recently it is becoming an attraction for hiking. Fir of Drenova National Park has a particular importance on the trans boundary exchanges of flora and fauna elements, while it represents a key habitat and bio corridor for a wide range of animals and plants. Tourists have often been attracted by the rock formations which are present and look unique. Shebenik Jabllanice National Park is one of the country’s newest national parks. It is particularly known for dwelling a number of different species that are fast becoming rare in the Balkans and hosting several glacial lakes within the mountains of Shebenik and Jabllanica. Korab Koritnik Nature Park encompasses the country's highest mountain Korab in the east which is shared with the Republic of Macedonia. Although in terms of geology, it is strongly composed of karst and limestone and high mountains. This has resulted in diverse topographic features within the boundaries of the park such as valleys, rivers, glacial lakes, caves and canyons. Besides the beaches, the central region is abundant in lagoons and other natural ecosystems providing wonderful opportunities for those passionate about the study and observation of birds such as the Patoku Lagoon, Kune Vain Lagoon and Narta Lagoon.

Оңтүстік Албания

Елдің оңтүстік аймағы көбінесе таулы және Жерорта теңізіне тән атмосферасымен, әртүрлі ландшафтысымен, көрнекті жағажайымен және жағалаудағы ауылдар мен қалаларымен әйгілі болды. Царауниан және Пинд таулары сияқты бірнеше тау тізбектерінің болуы Оңтүстік Албанияның әртүрлі ландшафтын қалыптастырды. Албанияның оңтүстік-батысында жатқан Албан Ривьерасы таза көк және түркіз жағажайларымен танымал және жергілікті және шетелдік келушілердің сүйікті орны болып табылады. Жағажайлардан басқа, ол демалыс, тыныштық және түнгі өмірге арналған орын, онда Кала фестивалі сияқты бірнеше музыка фестивальдары және бірқатар танымал түнгі клубтар бар. Дхерми, Луковэ, Палас, Кепаро және Борш сияқты аймақтағы көптеген ауылдар мен қалалар ұлттық деңгейде белгілі. Бутринт – ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы және Ұлттық саябақ. Қала Сарандадан оңтүстікке қарай Ион теңізінің оңтүстік Албаниялық жағалауында орналасқан. Тарихи тұрғыдан алғанда, ол тарихқа дейінгі дәуірден бері қоныстанған, бірақ қола дәуірінде грек және римдік колониясы ретінде құрылған. Ежелгі қала қабырғалары, баптистерия, үлкен базилика, театр және қамалдар сияқты көптеген ескерткіштер бүгінде жақсы сақталған. Қалдықтардың барлығы жақын маңдағы тұщы сулы Бутрин көлінен және Жерорта теңізіне тікелей жақын орналасқан күрделі экожүйе мен биологиялық әртүрлілігі бар үлкен табиғи орманда орналасқан. Тарих, мәдениет және қоршаған ортаның үйлесімі Бутринтті туристердің сүйікті ескерткіштері бар ерекше орынға айналдырады. Қарабурун-Сазан теңіз саябағы Оңтүстік Албаниядағы Қарабурун түбегі мен Сазан аралын қамтиды. Оның жер бедері таулармен, үңгірлермен, ойыстармен, шығанақтармен, каньондармен және кең жағажайлармен сипатталады. Бұл жерде суға батқан кемелердің қираған жерлері, бай флора және фауна, ежелгі жазулар, оңаша жағажайлар және Адриатика және Ион теңізінің көрнекті көріністері бар. Ллогара ұлттық саябағы әртүрлі биологиялық әртүрлілігімен және табиғи ортасымен танымал, ол адамның әсеріне тиіспеген. Царауниан тауларындағы сергітетін биік тау ауасының және Албания Ривьерасына жақын орналасуы оны туристер үшін өте тартымды орынға айналдырады. Аймақ экотүризмнің, жаяу жүрудің және парапланерлік спортының дамуы үшін де маңызды. Саранда – Албанияның оңтүстік Ион теңізінің жағалауындағы жағалау қаласы, таулар мен төбелер арасындағы ат жалағы сияқты шығанақта орналасқан. Көк көз бұлағы және Фенице, ежелгі қала қабырғалары, синагог қираған жерлері, монастырь және қамал сияқты архитектуралық қазыналар қаланың маңындағы ең көрнекті көрікті жерлердің қатарында. Хотова-Дангелл ұлттық саябағы – елдің ең ірі ұлттық саябағы және батыстағы Вьоса аңғары мен солтүстік-шығыстағы Осум аңғары арасындағы Немерчка және Томоррдың шалғай таулы аймағында орналасқан. Перметтегі тар және терең Ленгарика каньоны көптеген үңгірлерімен және Банят е Беньяс сияқты жылу бұлақтарымен бірге саябақтың ең көп таралған аймақтарының бірі болып табылады. Поградец және Лин шығыста Охрид көлінің батыс жағалауында орналасқан. Бұл көл әлемдегі ең көне көлдердің бірі және әлемдік маңызы бар ерекше су экожүйесін сақтайды. Аймақта әр түрлі ежелгі өркениеттердің түрлі ескерткіштері әлі де айқын көрінеді, мысалы, Корольдік Иллириялық қабірлер, Лин және Сент-Маринаның Византия шіркеулері. Томорр ұлттық саябағы оңтүстіктегі Томорр тауынан тұрады, ол албандық фольклорда антропоморфтандырылған және Баба Томордың аңыз тұлғасымен байланысты. Ұлттық саябақтың жанында орналасқан Осум каньонында көптеген тау жыныстары, үңгірлер және шарлауықтар бар, бұл аймақтағы тамаша табиғи көрініс. Берат – әлемдегі ең көне тұрақты қоныстанған қалалардың бірі және ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы. Қала музей-қала ретінде танымал, сондай-ақ мыңдаған терезелер қаласы деп те аталады. Бүгінде қала ғасырлар бойы әртүрлі діни және мәдени қауымдастықтардың бірге өмір сүргеніне куәлік етеді. Қалада әлі де иллирий, рим, грек, византия және османдық қазыналар сақталған. Қала мен оның айналасындағы көрікті жерлердің арасында Биллис, Аполлония, Бакалаврлар мешіті, Берат қамалы мен Цитадель, Горица көпірі, Свинцовая мешіті, Қызыл мешіт, Изге Теодор шіркеуі, Блачернае шіркеуі, Успение соборы және Арденица монастыры бар. Гирокастер Бератпен бірге ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұралық орны ретінде тізілген. Қала үлкен игілік иелері болған шаруалар салған, жақсы сақталған Осман қалаларының сирек кездесетін үлгісі ретінде сипатталады. Типикалық үйлер биіктігі бес қабатқа дейін жететін биік тас блок құрылымдарынан тұрады. Үйлерді сыртқы және ішкі баспалдақтар қоршайды. Мұндай дизайн аймаққа тән бекітілген шаруа үйлерінен туындаған деп есептеледі. Корча өз үйлерімен, төмен үйлер мен виллалармен және тарихи стиль, Арт Нуво және Неоклассицизм сияқты әртүрлі стильдегі көптеген архитектуралық ғимараттармен құрамымен танымал. Албаниялықтар, гректер, италияндықтар және француздықтардың мәдени элементтері қалада бірігіп, ерекше мәдениетті құрады. Албанияның ең ірі карнавалы осы жерде ұйымдастырылады, ол православие Пасхасынан бұрын өтеді. Қаланың ең көрнекті орындарының арасында Иллириялық Каменица дөңгелегі бар. Воскопое 18-шы ғасырда өркендеген және қазіргі уақытта жергілікті православие христиандары үшін қасиетті орын саналады. Аймақтағы қалған шіркеулер Балқандағы 18-шы ғасырдың шіркеу өнерінің ең көрнекті үлгілерінің бірі болып табылады. Преспа ұлттық саябағы Албания, Грекия және Македония шекарасындағы Преспа көлі мен Кішкентай Преспа көлін қамтиды. Үлкен Преспа ішіндегі Малиград аралы монастырьмен және жануарлар мен дөңгелек тік құбылыстарға қолайлы бірнеше үңгірлермен безендірілген. Ұлттық саябақта жүзден астам түрлі жануарлар мен өсімдіктер гүлдейді.

The southern region of the country is mostly mountainous and has become famous for its mediterranean atmosphere, diverse landscape, scenic coastline and villages and towns by the shoreline. The presence of several mountain ranges such as the Ceraunian and Pindus Mountains has ultimately shaped the diverse landscape of the south of Albania. Stretching in the southwest, the Albanian Riviera is well known for its pure blue and turquoise beaches and has been a favorite destination for local and foreign visitors. Aside from its beaches, it is also a destination for relaxation, tranquility, and nightlife with several music festivals such as Kala Festival and a number of renown nightclubs. Many villages and towns in the area are nationally known such as Dhërmi, Lukovë, Palasë, Qeparo and Borsh. Butrint is both a UNESCO World Heritage Site and National Park. The city lies in the south of Sarandë along the southern Albanian Ionian Sea Coast. Historically, it was inhabited since Prehistory but was founded as Greek and Roman colony during the Bronze Age. Numerous monuments are well preserved today such as the ancient city walls, a baptistery, a great basilica, a theatre and castles. The remains are all located within a great natural woodland with a complex ecosystem and biodiversity, which depends on the nearby freshwater Lake Butrint as well as the direct proximity to the Mediterranean Sea. The combination of history, culture and environment makes Butrint a unique place, a landscape with monuments as beloved of the tourists. The Karaburun Sazan Marine Park comprises the Karaburun Peninsula along with Sazan Island in southern Albania. Its terrain is characterized by mountains, caves, depressions, bays, canyons and wide beaches. Although it features ruins of sunken ships, a rich flora and fauna, ancient inscriptions, secluded beaches and scenic views of both the Adriatic and Ionian Sea. Llogara National Park is well known for its diversified biodiversity and natural environment, which is relatively unaffected by human development. The mixture of refreshing high altitude mountain air at the Ceraunian Mountains and proximity to the Albanian Riviera makes it very attractive destination for tourists. The region is also important for the growth of ecotourism, hiking and paragliding. Sarandë is a coastal town along the southern Albanian Ionian Sea Coast situated on a horseshoe bay between mountains and hills. The naturally occurring phenomenon of the Blue Eye Spring and architectural treasures such as Phoenice, the ancient city walls, ruins of a synagogue, a monastery and castle are among the most prominent attractions around the city. Fir of Hotova Dangell National Park is the country's largest national park and stretches within a remote mountainous region of Nemërçka and Tomorr between the Vjosa Valley in the west and the Osum Valley in the northeast. The narrow and deep Lengarica Canyon in Përmet with numerous caves and thermal springs such as Banjat e Bënjës are among the most visited areas in the park. Pogradec and Lin straddles on the western shores of Lake Ohrid in the east. The lake is one of the most ancient lakes in the world and preserves a unique aquatic ecosystem that is of worldwide importance. Various monuments from different ancient civilizations are still evident in this region such as the Royal Illyrian Tombs, the Byzantine Churches of Lin and St. Marina. Tomorr National Park encompasses Mount Tomorr in the south, which is in Albanian folklore anthropomorphized and associated with the legendary figure of Baba Tomor. Within the Osum Canyon, close to the national park, there are a number of rock formations, caves and waterfalls and are a spectacular natural attraction in the region. Berat is one of the world's oldest continuously inhabited cities and is a UNESCO World Heritage Site. The city is known as a museum and city and also referred as the city of thousands of windows. Today, the city bears witness to the coexistence of various religious and cultural communities down the centuries. Treasures from the Illyrians, Romans, Greeks, Byzantines and Ottomans are still alive in the city. Among the attractions in the city and the surroundings are Byllis, Apollonia, Bachelors' Mosque, Berat Castle and Citadel, Gorica Bridge, Lead Mosque, Red Mosque, St. Theodore's Church, St. Mary of Blachernae Church, Dormition Cathedral and Ardenica Monastery. Gjirokastër is listed with Berat as a UNESCO World Heritage Site. The city is described as a rare example of a well preserved Ottoman town, built by farmers of large estate. Typical houses consist of a tall stone block structures which can be up to five stories high. There are external and internal staircases that surround the houses. It is thought that such design stems from fortified country houses typical in the region. Korçë is known for its quarters, composed of low houses and villas and many architectural buildings of various styles such as Historicism, Art Nouveau and Neoclassicism. Cultural elements from Albanians, Greeks, Italians and French merged within the city to create a unique culture. The largest carnival of Albania is here organized which takes place before Orthodox Easter. Among the most prominent sites in the city include the Illyrian Kamenica Tumulus. Voskopojë reached its peak in the 18th century and is nowadays considered a holy place by local Orthodox Christians. The remaining churches in the region are among the most representative of 18th century ecclesiastical art in the Balkans. Prespa National Park encompasses both Lake Prespa and Small Prespa Lake in the border triangle of Albania, Greece and Macedonia. The island of Maligrad, within the large Prespa, is dotted with a monastery and several caves, which are suitable for wildlife and a circular cliff. Hundreds of different species of animals and plants thrive in the national park.

Қалдықтар мен бекіністер

Албанияның көркі тарихы бар қамалдармен, бекіністермен және цитадельдермен толық. Елдің қамалдары мен бекіністері Албанияның тарихи өмірінің құнды мұрасы мен қазынасы болып табылады. Ежелгі заманнан бастап орта ғасырға дейін олар бастапқыда топырақ пен ағаштан, кейін тастан салынды және әртүрлі сәулеттік стильдерде жасалды. Көптеген бекіністер тарих барысында, әртүрлі кезеңдерде жаңартылып, билік өзгерістеріне және соғыс техникасының дамуына бейімделді. Розафа қамалы – ежелгі қамал және Шкодердегі ең танымал орындардың бірі. Бұл қамалдың негізіне жерленген әйел туралы әйгілі аңыз бар. Ол тік жарлы төбеде орналасқан және үш жағынан Буна, Кир және Дрин өзендерімен қоршалған. Б.з.д. 4 ғасырда Шкодер Ардией және Лабеат ілірия тайпаларының патшалық астанасы болды. Сол кезде қамал іліриялық бекініс болды, бірақ б.з.д. 167 жылы римдіктер басып алды. Қазіргі Розафа атауы алғаш рет ерте орта ғасырларда пайда болды. Кейіннен Осман империясы Балқанды жаулап алғанда, қамал мешітке айналдырылды. Петреле қамалы – Тиранаға жақын орналасқан орта ғасырлық қамал. Оның үшбұрышты құрылымы және екі бақылау мұнарасы бар. Алғашқы бекіністер, мүмкін, 3 ғасырда салынған, ал 9 ғасырда кеңейтіліп, Осман империясына қарсы көтеріліс кезінде Гьергь Кастриоти Скендербеу үшін база ретінде пайдаланылды. Презе қамалы – кішкентай бекініс, құрылысы 14 ғасырда басталып, 15 ғасырдың басында аяқталды. Орта ғасырларда, әсіресе аймақ үшін стратегиялық маңызға ие болды, себебі Дуррес пен Круя арасындағы жолды бақылап, Петреле мен Круя қалалары арасындағы хабар алмасу орталығы болды. Али Паша қамалы Бутринт ұлттық паркіндегі Вивари каналының аузындағы кішкентай аралда салынған. Ол Янина пашалығын басқарған және тіпті Алжирдің дейімен теңесуге тырысқан албан билеушісі Али Пашаның құрметіне аталған. Қамалдың қабырғалары бұрыштардағы дөңгелек мұнараларымен және теңіз жағындағы зеңбіректермен, сондай-ақ ату тесіктері немесе терезелері бар шаршы мұнараларымен төртбұрышты құрылымды құрайды. Родони қамалы Родон мүйісінде Адриатика теңізіне жақын орналасқан. Атауы іліриялық Родон құдайынан шыққан. Бірінші Круя қоршауынан кейін Леже лигасы Осман империясына қарсы қорғанысты күшейтуге шешім қабылдады. Скендербег Родон мүйісін қамал салуға лайықты жер деп таңдады және құрылыс 1450 жылы басталды.

Albania's scenic landscapes are dotted with castles, forts and citadels. The castles and forts of the country constitute treasures and legacy of the historic past of Albania. From the early antiquity to the medieval period, they were originally made of earth and wood and later of stone and comes in many styles of architecture and design. The majority of forts have been renovated throughout history and different epochs with changing rule and adaptations to war technology development. Rozafa Castle is an ancient castle and one of the most prominent sites in Shkodër. The castle is associated with a famous legend about a woman who was buried in the foundation of the castle. It stretches on a rocky hill and is trapped on three sides by the rivers of Buna, Kir and Drin. Shkodër served in the 4th century BC as the royal capital of the Illyrian tribes of the Ardiaei and Labeates. During that period, the castle was an Illyrian stronghold until it was captured by the Romans in 167 BC. Its current name, Rozafa, appeared for the first time in the early Middle Ages. Later when the Ottomans conquered the Balkans the castle then was turned into a mosque. Petrelë Castle is a medieval castle close to Tirana located on a hilltop overlooking Petrelë and Erzen Valley. The castle has a triangular structure with two observation towers. The early fortifications probably date from the 3rd century, while in the 9th century it was expanded and served as a base for Gjergj Kastrioti Skënderbeu during its revolt against the Ottoman Empire. Prezë Castle is a small fortification while the construction of which started in the 14th century and was completed in the early 15th century. It played a strategically important role for the region, especially in the Middle Ages, as it controlled the road from Durrës to Krujë and served as a point for the exchange of news between the castles of Petrelë and Krujë. Ali Pasha Castle was built within a small island along the mouth of the Vivari Channel in Butrint National Park and is named after the Albanian ruler Ali Pasha of Ioannina, who ruled over the Pashalik of Yanina and even attempted to rival the Dey of Algiers in the seas. The castle is a small rectangular structure with battered walls, while along the corners, there are two battered round towers with cannons on its seaward side and two irregularly sized battered square towers equipped with firing loops or windows. Rodoni Castle extend within the Cape of Rodon at the direct proximity to the Adriatic Sea. The name is derived from the Illyrian god of Rodon. Following the First Siege of Krujë and League of Lezhë decided to increase the fortifications for use against the Ottoman Empire. Skanderbeg chose the cape of Rodon as the location of the castle and construction began in 1450.

Жолдар

Географиялық биіктігінің әртүрлілігіне байланысты, Албания Солтүстік Албаниядағы таулы аймақтармен қатар, батыс жазықтары мен Адриатика және Иония теңіздерімен шектесетін оңтүстік жағалау бойында шексіз панорамалық маршруттарды ұсынады. Жағажай бойындағы жолдардың көпшілігі жаңа және жақсы күйде. Ең танымал маршруттардың бірі – Албанияның оңтүстік-батысындағы Влора қаласынан Саранда қаласына дейінгі 8-ші ұлттық жол (SH8), Албания Ривьерасы арқылы, Влора портынан Ллогара асуына дейін, Ллогара ұлттық паркінің бір бөлігі болып табылады, сондай-ақ Церауния таулары арқылы өтеді. Ллогара асуына қарай көрініс өте әдемі және Балқан түбегіндегі ең көркем маршруттардың бірі болып есептеледі. Решеннен Калимашқа дейін созылған А1 тас жолы Албанияны Косовопен байланыстырады. Одан Фан өзені аңғарының солтүстігіндегі албан тауларына көрініс ашылады. Басқа маршруттарға Дропулли жазығына көрініс ашатын Музина асуы арқылы Джергукаттан Дельвинаға дейінгі SH78 және Корчадан Ерсеке мен Перметке дейінгі SH75 жатады. Виа-Эгнатия Адриатиканы Византиямен байланыстыратын маңызды жолдардың тоғысқан жері болды, қазіргі кезде ол 3-ші ұлттық жолдың (SH3) бойымен өтеді.