Кіріспе

Жапонияда пайда болған карикатура стилі.

Чиби, сондай-ақ супер деформация немесе С.Д. деп те аталады, – Жапонияда пайда болған карикатура стилі. Ол әсіресе аниме мен маңгада кең таралған, онда кейіпкерлер шамадан тыс үлкейтіліп, әдетте кішкентай, жуан денелі, қысқа қол-аяқты, үлкен бас және азын-азын бөлшектерімен салынады. Бұл стиль манга туындылары мен тауарларында қолданылу арқылы аниме және манга жанкүйерлері арасында танымал болды.

Сөздің қолданылуы мен этимологиясы

"Чиби" термині ағылшын тілінен жапон тіліндегі "кішкентай кейіпкер" деген мағынаны білдіретін "ちびキャラ; chibi kyara" сөзінен келген. Мұндағы ([wikt:ちび]) сөзі өте аласа бойлы адамдар мен балаларды бейнелейтін сөйлеу тілінде қолданылатын сөз, ал ([wikt:キャラ]) сөзі ағылшын тілінен алынған "character" сөзінен аудармаланған. "Супер деформация" және "S.D." терминдері жапон тіліндегі "стильдік өзгерту" деген мағынаны білдіретін "デフォルメ; wikt:デフォルメ" сөзінен шыққан, ал ол сөз француз тіліндегі [[wikt:déformer сөзінен алынған.

Пропорциялар мен сыртқы түрі

Орташа аниме кейіпкерімен салыстырғанда, әдетте жеті-сегіз бас биіктігінде болатын, супер деформацияланған кейіпкердің басы оның бойының үштен бірінен жартысына дейін жетеді. Өзгертілген пропорцияларынан өзге, супер деформацияланған кейіпкерлерде әдетте олардың нормаль нұсқаларына тән егжей-тегжей болмайды. Сондықтан, орташа пропорциялы кейіпкер супер деформацияланған түрде бейнеленгенде, оның дизайнының кейбір бөліктері қарапайымдатылып, ал басқалары күшейтіледі. Мысалы, киімнің бүктемелері сияқты ұсақ бөлшектерге назар аударылмайды, жалпы пішіндер басым болады. Егер кейіпкердің ерекше белгісі болса (ерекше шашы, нақты аксессуары т.б.), онда бұл белгі супер деформацияланған нұсқасында айқын көрінеді. Чиби стилі жапондық "Каваи" санатына оңай кіреді, пропорциялары осы стильге сай күшейтілген. Оның сүйкімділігіне байланысты, Чиби стилі мәдениетте, тіпті басқа елдерде де оңай жарнамаланады.

Медиа пайдалану

Chibi-нің жапон тілінде қолданылуының бір мысалы, бұл терминді батыс жанкүйерлерінің назарына жеткізген Chibiusa; Sailor Moon-ның қызына берілген бұл лақап аты Chibi Usagi ("Кішкентай қоян") сөзінен туындаған. Чиби стилі – жапон мәдениетінің бір бөлігі және оны жарнамадан бастап метро белгілеріне дейін, аниме мен мангаға дейін кездестіруге болады. Бұл стиль 1980 жылдары Dragon Ball және SD Gundam сияқты франшизалар арқылы танымал болды. Ол аниме мен мангада көңіл көтеру үшін қолданылады, кейіпкердің эмоционалдық реакциясын күшейтіп көрсетеді. Супер деформация стилі анимеден әсерленген американдық сериалдарда да пайда болды, мысалы, Homestuck, Teen Titans және Avatar: The Last Airbender, оларда супер деформациялы қысқаметражды фильмдер бар. Ол сондай-ақ француз-канадтық шоуларда да қолданылды, мысалы, Totally Spies! және Martin Mystery. Манганың басты кейіпкері, кейіннен бірнеше аниме адаптациясы болған Astro Boy, чиби стилінің ерте мысалы болып табылады. 1952 жылы жасалған чиби стилі қазіргі түрімен әлі толық қалыптаспаған, бірақ оның кейбір ерекшеліктері көріне бастады. Astro Boy-да үлкен көздер, дөңгелек бас және кішкентай дөңгелек мүшелер сияқты шамадан тыс сипаттамалар қолданылды, және осы сипаттамалар оған өте жақсы сәйкес келетіндіктен, бұл стиль көбінесе Astro Boy сияқты балалар мен балаларға ұқсас кейіпкерлерді бейнелеу үшін қолданылады. Бұл стильдің ең танымал қолданылуы, әдетте Hello Kitty кейіпкерімен байланысты. 1974 жылы монета қапшығы үшін жасалған, денесінен үлкен басы бар антропоморфты мысық – Hello Kitty, Жапонияның ең танымал брендтерінің бірі болып, сериалдарда, музыкада, ойындарда және кітаптарда жиі кездеседі. 2016 жылдың мамыр айында Rooster Teeth RWBY Chibi-нің бірінші эпизодын шығарды, бұл олардың RWBY шоуында танымал болған кейіпкерлерді қамтитын 3D анимациялық қысқа серия. 2022 жылы Disney Channel Дисней анимациялық кейіпкерлерін пайдаланатын Chibiverse сериясын ұсынды.