Кіріспе

Статистикадағы құбылыс

Жазықтықтағы кездейсоқ нүктелердің түзуге келтірілуін зерттеу, үлкен жазықтық аймағында кездейсоқ орналастырылған нүктелер жиынтығында шамамен түзу бойында орналасқан нүктелердің кіші топтарын табуға бағытталған. Зерттеулер көрсеткендей, мұндай жақын түзуге келтірілулер интуитивті түрде күтілгеннен гөрі көбірек кездейсоқтықпен орын алады. Бұл, кейбіреулердің Лей сызықтары және оларға ұқсас, мағыналы құбылыстар деп санайтын құпия түзуге келтірілулердің, олардың жақтастары ұсынған мистикалық немесе антропологиялық түсіндірмелерге қарағанда, тек қана кездейсоқтық нәтижесі болуы мүмкін екенін көрсету үшін келтірілген. Бұл тақырып компьютерлік көру және астрономия салаларында да зерттелді. Көптеген зерттеулер жазықтықтағы кездейсоқ нүктелердің түзуге келтірілуінің математикасын қарастырды. Олардың барлығында сызықтың ені – нүктелердің орналасуының нақты түзуден рұқсат етілген ауытқуы – маңызды. Бұл, нақты әлемдегі нысандар математикалық нүктелер емес екенін және олардың орналасуы дәл түзуге келмесе де, түзуге келтірілген деп есептелуі мүмкін екенін ескереді. Альфред Уоткинс өзінің "Ескі түзу жол" атты классикалық еңбегінде картадағы қаламның енін түзуге келтірілуді анықтау үшін қолданылатын төзімділік шегі ретінде пайдаланған. Мысалы, 1:50,000 масштабты Ordnance Survey картасында 1 мм қаламмен түзулер салсақ, жер бетіндегі сәйкес ені 50 метр болады.

Түзеткіштердің компьютерлік симуляциясы

Компьютерлік модельдеулер көрсеткендей, жазықтықтағы нүктелер, жоғарыда аталған мөлшердегі бағалауларға сәйкес келетін сандарда, лей іздеушілер табатын сияқты түзулерге бейім. Бұл лей сызықтарының да кездейсоқ пайда болуы мүмкін екенін ұсынады. Бұл құбылыс нүктелер компьютерде псевдо-кездейсоқ түрде немесе пицца мекемелері немесе телефон кабиналары сияқты күнделікті нысандардың деректер жиынтығынан туындағанның өзінде де орын алады. Он шақырымнан астам ені бар картада, w = 50 м-ге тең салыстырмалы түрде шағын нысандар жиынтығында да 4-ден 8-ге дейінгі нүктелердің түзулерін табу оңай. Аумақты кеңейту, нысандар жиынтығын тығыздату немесе w мәнін арттыру 20 немесе одан да көп нүктелердің түзулерін табуды жеңілдетеді.