Кіріспе

Псевдорандомды сигнал, шуға ұқсас сипаттамалары бар. Криптографияда псевдорандомды шу (PRN) – статистикалық кездейсоқтыққа арналған стандартты тесттердің бірін немесе бірнешеуін қанағаттандыратын шуға ұқсас сигнал. Нақты бір үлгісіз көрінсе де, псевдорандомды шу – өзінің периодынан кейін қайталанатын импульстардың детерминистік тізбегінен тұрады. Криптографиялық құрылғыларда псевдорандомды шу үлгісі кілт арқылы анықталады және қайталану периоды өте ұзақ, тіпті миллиондаған цифрға жете алады. Псевдорандомды шу кейбір электрондық музыкалық аспаптарда, дербес немесе субтрактивті синтез үшін кіріс ретінде, сондай-ақ көптеген ақ шу машиналарында қолданылады. Кенеттен таралатын спектр жүйелерінде қабылдағыш жергілікті түрде жасалған сигналды алынған сигналмен салыстырады. Мұндай жүйелерге бір немесе бірнеше «кодтар» немесе «тізбектер» жиынтығы қажет, олар кездейсоқ шу сияқты, жергілікті тізбектің жиынтықтағы басқа тізбектермен, немесе бір уақыттағы өзгеше уақыт ығысымен, немесе тар жолақты кедергімен, немесе жылу шуымен өте төмен корреляцияға ие болуын талап етеді. Кездейсоқ шудан айырмашылығы, жіберушіде де, қабылдаушыда да бірдей тізбекті жасау оңай болуы керек, сондықтан қабылдағыштың жергілікті түрде жасалған тізбегі жіберілген тізбекпен өте жоғары корреляцияға ие болады. Тікелей тізбекті таралатын спектр жүйесінде псевдорандомды екілік тізбектегі әрбір бит «чип» деп аталады, ал оның периодының кері шамасы – «чип жылдамдығы»; бит жылдамдығы және символ жылдамдығымен салыстырыңыз. Жиілік секірулі таралатын спектр тізбегінде псевдорандомды тізбектегі әрбір мән «арна нөмірі» деп аталады, ал оның периодының кері шамасы – «секіру жылдамдығы». FCC Part 15 тар жолақты жиілік секірулі жүйелер үшін кемінде 50 түрлі арнаны және кемінде 2,5 Гц секіру жылдамдығын талап етеді. GPS спутниктері деректерді секундтық 50 бит жылдамдығымен таратады. Әрбір спутник өзінің деректерін секундтық 1,023 миллион чиппен бір PN бит ағынымен және секундтық 10,23 миллион чиппен басқа PN бит ағынымен модуляциялайды. GPS қабылдағыштары алынған PN бит ағынын жергілікті сілтемемен салыстырып, қашықтықты өлшейді. GPS – тек қабылдау жүйесі, ол қабылдағыш орнын анықтау үшін бірнеше спутниктерден алынған салыстырмалы уақыт өлшемдерін (және спутниктердің белгілі орналасқан жерін) пайдаланады. Басқа қашықтық өлшеу қолданбалары екі бағыттық берілістерді қамтиды. Жергілікті станция псевдорандомды бит тізбегін жасайды және оны қашықтағы жерге жібереді (кез келген модуляция техникасын пайдалана отырып). Қашықтағы нысан бұл PN сигналын кері жібереді – кейбір радар және сонар жүйелерінде пассивті түрде, немесе Аполлон біріктірілген S-диапазонды жүйесіндегідей, қашықтағы активті транспондерді пайдалана отырып. Жіберілген сигналдың (кешіктірілген нұсқасы) алынған сигналмен салыстырылып, қашықтағы жерге бару-қайту уақытын және осылайша қашықтықты анықтауға болады.

PN коды

Псевдо-шу кодтары (PN кодтары) немесе псевдо-кәдімгі шу кодтары (PRN кодтары) – биттердің кездейсоқ тізбегіне ұқсас спектрге ие, бірақ детерминистік түрде жасалған кодтар. Тікелей тізбекті тарату спектрлік жүйелерде ең көп қолданылатын тізбектер – максималды ұзындығы бар тізбектер, Gold кодтары, Касами кодтары және Barker кодтары.