Кіріспе

Шотландия ақсұлығы
қазіргі герцог

Гамильтон герцогы – Шотландия жұртындағы атақ, 1643 жылдың сәуір айында құрылған. Бұл атақтың арасындағы ең жоғары герцогтық (сувереннің үлкен ұлы иеленген Ротсе герцогтығынан басқа), сондықтан оның иесі Шотландияның бірінші парсы, сонымен қатар Гамильтон және Дуглас үйлерінің басшысы болып табылады. Атақ, Ланаркширдегі Гамильтон қаласы және әлемдегі көптеген жерлер Гамильтон отбасының мүшелерінің құрметіне аталған. Герцог отбасының тегі, бастапқыда "Гамильтон" болған, қазір "Дуглас Гамильтон" деп аталады. 1711 жылдан бері герцогтық Ұлыбритания жұртындағы Брэндон герцогтығымен бірге беріліп келеді, және сол кезден бері герцогтар бірнеше басқа қосымша атақтармен қатар Гамильтон және Брэндон герцогы деп аталады.

Басқа лауазымдар мен міндеттер

Гамильтон мен Брэндон герцогы Шотландиядағы ресми корольдік резиденциясы – Холирудхаус сарайының мұрагерлік сақшысы болып табылады, онда ол кең жеке бөлмелерді ұстайды. Ол сондай-ақ, Лорд Абернети ретінде және осы тұрғыдан Файфтың гейл графтарының мұрагері ретінде Шотландия тажының мұрагерлік иесі болып табылады. Бұл қызметті 15-ші герцог 1999 жылы Шотландия Парламентінің ашылуында, ал 16-шы герцог 2011 жылдың 30 маусымында Парламенттің мемлекеттік ашылуында атқарды. Шотландия тажының мұрагерлік иесі ретінде 16-шы герцог 2022 жылдың 12 қыркүйегінде Сент-Джайлс соборында өткен естелік қызметінде королева Елизавета II-нің табынына таж кигізді. Дәстүр бойынша, Гамильтон герцогы Шотландияның короналық қазыналарын Эдинбург қаласынан алып шығуға эксклюзивті құқыққа ие. Ол сондай-ақ Лорд Лион сотындағы отырыстарға тұрақты түрде қатысып, Лорд Лионның жанында отыратын мұрагерлік сарапшы ретінде жұмыс істейді.

Құрметпен берілген атаулар

Мұрагерлер қолданатын әдептілік атақтары "Дуглас және Клайдсдейл маркизі" (герцогтың үлкен ұлы) және "Ангс графы" (Дуглас және Клайдсдейл маркизінің үлкен ұлы) болып табылады. Ешбір герцогтың атақтарға тікелей байланысты шөбересі болған жоқ, бірақ соңғысы "Лорд Абернети" (Абернети және Джедбург ормандық иелігі ең жоғары тұрған атақ) деп аталуы мүмкін. Герцогтар Дуглас маркизаты мен оның бағынышты атақтарына ие болғанға дейін, мұрагерлер бастапқыда "Аран графы" (бұрын Гамильтон маркиздері әдептілік атағы ретінде қолданған) деп, ал кейіннен "Клайдсдейл маркизі" деп аталды (бұрынғы стиль тікелей сызықтағы шөбере үшін қабылданды). Ланарк графтығының мұрагері (осы атақ герцогтікпен біріктірілгенге дейін) "Лорд Полмонт" деп аталды.

Кадзоудың үйірмелері

Гилберт де Хамельдун 1271 жылы Крэгин шіркеуін Пейсли аббаттығына сыйға беруді растаған хатта куә болды. Оның әулеті белгісіз, бірақ ол Уильям де Гамильтонның (Лестердің 3-ші графы Роберт де Бомонттың үшінші ұлы) және Стратерннің Мэриінің ұлы болуы мүмкін. Гилберт де Хамельдун Шотландияның камерарийі, Стратдонның Томас Рэндольфтың қызы Изабелла Рэндольфқа үйленді. Оның мұрагері Уолтер Фиц Гилберт болды. Ол Шотландияның тәуелсіздік соғысының бірінші кезеңінде ағылшын тажы үшін Ботвелл қамалының губернаторы болды. 1314 жылғы Баннокберн шайқасынан кейін ол Гертфорд графы мен басқа қашқандарға пана берді, бірақ оларды және Ботвеллді Эдвард Брюске тапсырды. Содан кейін ол Брюс жақтасына айналды. 1315 және 1329 жылдар арасында Роберт Брюс оны рыцарь атағына ие етіп, Рейнфрушир, Лотиан және Кадзоу (қазіргі Ланаркширдегі Гамильтон), соның ішінде Кадзоу қамалындағы жерлерді берді. Бұл жерлер бұрын Роберт Брюс өлтірген Джон Коминге тиесілі болған. Кадзоудың 1-ші лардысы оның ұлы сэр Дэвид Фиц Уолтермен 2-ші ларды ретінде алмастырылды. Ол король Давид II-нің қолдаушысы болды және Невилл шайқасында (Дурхам шайқасы) шайқасты, онда ол корольмен бірге тұтқындалды. Оның ұлы Дэвид Гамильтон, 3-ші ларды, Гамильтонды тұңғыш рет отбасылық аты ретінде орнатып, бекітті. Дэвид Гамильтонның ұлы сэр Джон Гамильтон 4-ші ларды болды, ал оның ұлы Джеймс Гамильтон 5-ші ларды болды.

Гамильтон иелері және Арран графтары

5-ші лордтың орнын оның ұлы сэр Джеймс Гамильтон басты, ол 1445 жылғы 3 шілдеде лорд Гамильтон ретінде Парламент лорды болды. 1474 жылдың басында ол король Джеймс II-нің қызы, Арранның 1-ші графы Томас Бойдтың жесірі Мэри ханшайымға үйленді. Оның орнын жалғыз заңды ұлы Джеймс, 2-ші лорд Гамильтон бағындырды. 1490 жылы, 15 жасында ол 13 жасар Элизабет, Леди Хейге үйленді, ол Александр Хоумның қызы, 2-ші лорд Хоум және сэр Томас Хейдің жесірі, Йестер шебері, Джон Хейдің ұлы және мұрагері, 1-ші лорд Хей болатын. Бірақ кейіннен сэр Томас Хейдің әлі тірі екендігі анықталды және неке жойылды. 2-ші лорд екінші рет Дженет, Леди Ливингстонға үйленді, ол Креичтің сэр Дэвид Битонның қызы және Пасхалық Уэммис пен Драмридің сэр Роберт Ливингстонның жесірі еді. Ол король Джеймс IV-тің жеке кеңесшісі болды және оның Англия королі Генрих VII-нің қызы Маргарет ханшайымға үйленуіне көмектесті. Сыйлық ретінде ол 1503 жылғы 8 тамызда Арран графы атанды. Оның орнын екінші некесінен туған үлкен ұлы Джеймс, Арранның 2-ші графы бағындырды. Ол 1542 және 1554 жылдар аралығында Шотландияның регенті және жас Мэри, Шотландия королевасының қамқоршысы болды. 1548 жылы королева Марияның Франция дофині Францискке үйленуіне көмектескені үшін Франция жұртынан Дюк де Шателло атағын алды. Бұл француз герцогтігі 1559 жылы адалдығын ауыстырғанда жойылды. Император Наполеон III 19 ғасырда Гамильтонның 12-ші герцогы үшін бұл атақты "қайта бекітті", бірақ 12-ші герцог 2-ші графтың еркек мұрагері болғанымен, бұл "қайта бекітудің" заңдық күші күмәнді. 2-ші графтың орнын оның үлкен ұлы Джеймс, Арранның 3-ші графы басты, ол 1561 жылы Англия королевасы Елизавета I-ге күйеу ретінде ұсынылды. 1562 жылы ол ақылдан безген деп жарияланды, ал 1581 жылы графтықтан Джеймс Стюарт Ботвеллхауге өткізді. Бірақ 1586 жылы оның отставкасы Сессия соты ақылсыздық актісі деп танылды және оның құрметтері қайта жаңартылды.

Гамильтон маркиздері мен герцогтері

3-ші графтың інісі Джон Гамильтон (графтың кіші ұлдары үшін дәстүрлі түрде Лорд Гамильтон атанған) ағасының иеліктерін басқаруға тағайындалды. 17 сәуірде 1599 жылы ол Гамильтон маркизі, Арран графы және Лорд Авен титулдарына ие болды. Оның ұлы, Джеймс, Гамильтонның 2-ші маркизі (ол 1608 жылғы 5 мамырда Лорд Абербротвик (немесе Арброт) титулын алған болатын, таққа отыру алдында) король Джеймс VI-мен бірге Англияға көшті және Вирджиния компаниясының тармағы – Сомерс Аралдары компаниясына инвестиция жасады, Бедфорд графының әйелі Люси Расселдің үлесін сатып алды. Сомерс Аралдарындағы (қазіргі Бермуда) Гамильтон ауданы оның құрметіне аталған. 1609 жылы оның ағасы қайтыс болғаннан кейін ол Арранның 4-ші графы (1503 жылы құрылған) және Гамильтонның 5-ші лорды болды. 16 маусым 1619 жылы Англия жұрттығында граф титулы алды. Оның ұлы, Джеймс, 3-ші маркиз Гамильтон, 12 сәуірде 1643 жылы Гамильтон герцогы, Клайдсдейл маркизі, Арран және Кембридж графы және Авен мен Иннердейл лорды атанды, сонымен қатар оның және оның інісінің еркек мұрагерлері болмаған жағдайда, әйел желісі арқылы мұрагерлікке мүмкіндік беретін ерекше шарт қосылды. Оның ұлы, Арран графы Чарльз жас кезінде қайтыс болды, ал 1-ші герцогтың титулдары оның кіші інісі, Гамильтонның 2-ші герцогы Уильямға берілді, ол 1639 жылғы 31 наурызда Ланарк графы және Маканшир мен Полмонт лорды атанған еді. 1650 жылы жасалған қайтару және жаңадан беру осы титулдарды 1-ші герцогтың үлкен қызына мұрагерлік етіп беруге мүмкіндік берді. 1651 жылы қайтыс болғаннан кейін, тікелей еркек мұрагерлері болмағандықтан, герцогтық (және онымен бірге алынған титулдар), сондай-ақ Ланарк графтығы (және онымен бірге алынған титул) сол қызы Аннаға, 3-ші Гамильтон герцогинясына өтті. 1503 жылғы Арран графтығы мен Гамильтон лордтығы тоқтатылды, ал қалған барлық титулдар (Гамильтон маркизаты, 1599 жылғы Арран графтығы және Шотландия жұрттығындағы Гамильтон, Авен және Абербротвик лордтықтары, сондай-ақ Англия жұрттығындағы Кембридж графтығы мен Иннердейл бароны) жойылды. 1656 жылы 3-ші герцогиня Уильям Дугласқа, 1-ші Селкирк графына, 1-ші Дуглас маркизінің үшінші ұлына үйленді. Ол 1646 жылғы 4 тамызда Селкирк графы және Лорд Дейр мен Шортклеуч титулдарына ие болды. Ол өзінің тегін "Гамильтон" деп өзгертті және 20 қыркүйекте 1660 жылы Гамильтон герцогы, Клайдсдейл маркизі, Арран, Ланарк және Селкирк графы және Маканшир, Полмонт және Дейр лорды болып өмір бойына тағайындалды. Бірақ ол осы титулмен Ұлыбритания Парламентіне шақырылудан бұрын бас тартты (бірақ ол Шотландияның өкілдігімен отыруын жалғастырды). Ол 1712 жылғы 15 қарашада Лондонның Хайд-паркінде Чарльз Моунмен, 4-ші барон Моунменмен (ол да қайтыс болды) атышулы жекпе-жекте қаза тапты. 4-ші герцогтың ұлы Джеймс, 5-ші герцог Гамильтоннан кейін оның ұлы Джеймс, 6-шы герцог Гамильтон болды, ал одан кейін оның ұлы Джеймс, 7-ші герцог Гамильтон болды. 1761 жылы 7-ші герцогтың екінші туысы Арчибальд Дуглас, 1-ші Дуглас герцогы мұрагерсіз қайтыс болды. Гамильтон герцогы, әлі де "Гамильтон" тегін қолданғанымен, 3-ші герцогиняның күйеуі арқылы "Дуглас" тегінен шыққандықтан, 7-ші герцог Дуглас үйінің еркек мұрагері болды және Дуглас герцогының қосалқы титулдарына ие болды (герцогтық емес), Дугластың 4-ші маркизі, Ангустың 14-ші және 4-ші графы және Абернети мен Джедбург орманның 4-ші лорды болды. Ол баласыз қайтыс болды және оның орнын ағасы Дуглас, 8-ші Гамильтон герцогы иеленді. Ол ұлы болмады, ал титул оның ағасы, 6-шы герцогтың інісі, 9-шы Гамильтон герцогы Арчибальдқа қайта өтті. Оның орнын оның ұлы Александр, 10-шы Гамильтон герцогы, содан кейін оның ұлы Уильям, 11-ші Гамильтон герцогы иеленді. 11-ші герцогтың ұлы Уильям, 12-ші герцог Гамильтон (өзінің тегін "Гамильтон Дуглас" деп өзгерткен) еркек мұрагерсіз қайтыс болды және герцогтық оның төртінші туысы Альфредке, 13-ші Гамильтон герцогына өтті, ол 4-ші Гамильтон герцогынан тараған және оның отбасы "Дуглас Гамильтон" тегін қабылдаған еді. Оның ұлы Дуглас, 14-ші Гамильтон герцогы болды, оның орнын оның ұлы Ангус, 15-ші Гамильтон герцогы бағындырды. Ол 2010 жылы қайтыс болды, оның орнына оның ұлы, қазіргі герцог Александр, 16-шы Гамильтон герцогы болды.

Қарулар

Қазіргі Гамильтон және Брэндон герцогтарының қарулары: төрт бөлікті: 1-ші және 4-ші үлкен бөліктері: төрт бөлікті: 1-ші және 4-ші, қызыл түсті үш Cinquefoils Ermine (Гамильтон үшін); 2-ші және 3-ші, күміс түсті желкендері жиналған лимфад, қызыл тумен (Аран үшін); 2-ші және 3-ші үлкен бөліктері: күміс түсті жүрек, қызыл түсті, алтын тәжбен безендірілген, көк түсті басында үш Mullet (Дуглас үшін). Елтаңбада екі шыңы бар, атап айтқанда: 1-ші, герцогтік тәждің үстінде түбірден тік және көлденең кесілген емен ағашы, алтын жиектелген арамен (Гамильтон үшін); 2-ші, қызыл түсті шляпаның үстінде ақ түкті, отта жалыстаған саламандр (Дуглас үшін). Қолдаушылар: екі жағында күміс түсті, қаруланған, тырнақтары алтын, герцогтық мойындықпен және тізбекпен байланған антилопа. Әр шыңның ұраны бар, атап айтқанда "Through" ("Арғы" - бірінші шыңның үстінде) және "Jamais Arriere" ("Ешқашан артқа шегінбеймін" - екінші шыңның үстінде).