Кіріспе

Наритадағы будда ғибадатханасы – Нарита сан (成田山 "Нарита тауы") Шиншо-джи (新勝寺 "Жаңа жеңіс ғибадатханасы") – Жапонияның Чиба префектурасының Нарита қаласының орталығында орналасқан Шингон будда ғибадатханасы. Ол 940 жылы Кобо Дайшидің шәкірті Канчо Дайсодзо құрған. Бұл Жаңа Шингонның (Шинги Шингон 新義真言宗) Чисан тармағының (Chisan ha 智山派) бас ғибадатханасы, үлкен ғимараттар мен аумақтар кешенін қамтиды және Канто аймағындағы ең белгілі ғибадатханалардың бірі. Ол Әкалаға (жапонша: Фудо миоо ("Қозғалмайтын даналық патшасы")) арналған, ол көбінесе семсер мен арқан ұстап, отпен оралып тұрады. Оны көбінесе от құдайы деп атайды, сондықтан оттық рәсімдермен байланысты.

Негізін қалау

Ғибадатхана 940 жылы Хэйан астанасынан күш жіберілген армияның Канто айманының қуатты самурайы Таира но Масакадо көтерілісін басудағы жеңісін еске алу үшін салынды. Шингон діни қызметкері Канчо сол армиямен бірге Киотодағы Такао сан Дзинго храмының Гомадо (От шалу залынан) Акаланың мүсінін алып келді. Шингон дінінің негізін қалаушы Кобо Дайшидің өзі осы мүсінді жасап, өз дәуірінде көтерілісті тоқтатуға көмектескен Гома қасиетті от рәсімдерінде қолданған делінеді. 940 жылғы көтеріліс те Канчо сол мүсінмен үш апталық Гома рәсімін аяқтағанда тоқтап қалды. Аңыз бойынша, жеңіске жеткен соң Акаланың мүсіні тым ауыр болып, бастапқы орнына қайтару мүмкін болмады, сондықтан Нарита санында Шиншо джи (Жаңа Жеңіс храмы) деп аталған жаңа ғибадатхана салынды, осы мүсін сол жерде сақтау үшін.

Кеңейту

600 жылдан астам уақыт бойы Нарита-сан 1603 жылы Токугава Иэясу өзінің астанасын Эдоға көшіргенге дейін шалғайдағы, қарапайым, провинциялық ғибадатхана болып қала берді. Иэясу оның абысын буддизмге сендіріп, оны ұстауға жергілікті Сакура доменінің даймиосын тағайындады. Ғибадатханамен байланысты әскери және саяси жетістіктер оған да ұнаған болуы мүмкін, ал ғибадатхананың орналасуы, оның жаңа астанасына бағытталған бақытсыз солтүстік-шығыс жақтан қорғауы, Тендай сектасының бас ғибадатханасы Энриаку-дзидің ескі Хеян астанасы Киотоға қатысты орналасуымен сәйкес келді. Дегенмен, 1655 жылы Токугава Иетсуна оның Бас залын қайта жаңғыртқанға дейін, шогунат ғибадатхананы қолдауға көп көңіл бөлмеді. Қазір сол ғимарат каллиграфия сабақтары үшін пайдаланылады. Шингонның негізін қалаушы Кобо Дайши (Кукай) жапон каллиграфиясымен әйгілі болды. Бірақ Нарита-санды насихаттау және байытуда ең жауапты адам – Ичикава Данжуро I (1660–1704), кабукидің алтын ғасырындағы ең ықпалды актерлердің бірі. Нарита аймағымен байланысы бар бай саудагер отбасында дүниеге келген Данжуро, өзінің отбасының бұрынғы самурай мәртебесін асыл істер атқаратын батыр кейіпкерлерді сомдау арқылы қуанышпен қабылдады, соның нәтижесінде арагото деп аталатын қатал, еркектік стильді дамытты. Ол сондай-ақ, шын ниетпен буддист болды және әсіресе Фудо миооға табынды, ол өзінің ұлы Кузоның аман-есен дүниеге келуіне қарыздар екенін айтты, ол кейін Ичикава Данжуро II (1688–1758) атанды. Кузо 1697 жылы сахнадағы тұңғыш рет қатыгез және сенімді Фудо рөлін ойнады, сол кезде көрермендер ғибадатхана құдайының алдында тұрғандай дұғалар мен сыйлықтар арнады. 1703 жылы Данжуро I Шиншо-дзидегі Фудо туралы тағы бір пьеса жазып, оның басты рөлін өзі сомдады – «Нарита ғибадатханасының Фудо аватарлары», пьесаның ашылуы Эдодағы Нарита-саннан әкелінген қасиетті суреттердің көшпелі көрмесімен (出開帳 degaichō) бірге өтті. Данжуроның зор танымалдылығы және Фудо миоомен Шиншо-дзидегі байланысы, барлық топтардан қарапайым халықты Эдодан Нарита-санға үнемі зыярат етуге итермеледі.

Маңызды ғимараттар

Нарита сан ғибадатханасындағы бірнеше құрылымдар Ұлттық маңызды мәдени мүліктер ретінде белгіленген: 1701 жылы салынған және Дайничи Ньорай Буддаға (Ваирокана) арналған Комио до, Шингон буддизмінің басты бейнесі; 1712 жылы салынған үш қабатты, 25 метрлік пагода; 1830 жылы салынған Ниомон есік қақпасы; 1858 жылы салынған Шака до (Шакиямуни залы); және 1861 жылы салынған Гаку до (Вотивтік тақталар залы). Каизан до (Ашық тау залы) Канчо Дайсодзоға ғибадатхананың 1000 жылдығына орай 1938 жылы салынды. Нарита сан паркі (16,5 гектар) 1928 жылы ашылды, ал қазіргі Үлкен бас зал 1968 жылы салынды.

Тұрақты оқиғалар

Нарита-санның жыл сайынғы маңызды іс-шараларына көптеген адамдар қатысады: қаңтарда Ошогацу, ақпанда Сэцубун, сәуірде тайко барабандары фестивалі, мамыр айында отпен Нох пьесаларын қою, шілдеде Гион фестивалі, тамызда Обон; қарашада Шичигосан; және желтоқсан айының соңында жыл сайынғы амулеттерді өртеу. Адамдар Нарита-сан саябағына ерте көктемде өрік гүлдерін, ал күздің соңында күрделі жапырақтарды тамашалау үшін келеді. Күнделікті Гома рәсімдерінде ағаштан жасалған амулеттер салтанатты түрде өртеледі.

Туризм

1603 жылы Токугава сёгундары ұлттық астананы Едоға көшіргеннен бері Нарита-сан жақын маңдағы мегаполистің тұрғындары үшін экскурсиялар мен қасиетті сапарлардың танымал орны болып келді. 1970-ші жылдардың соңында жақын орналасқан Нарита халықаралық әуежайы жапондық әуе трафигінің басты халықаралық торабына айналғаннан кейін, Нарита-сан шетелдік туристерді де қызықтыра бастады, әсіресе ұшулары арасында ұзақ күтіп отыруға мәжбүр болғандарды.