Кіріспе

Шахмат ойынын жастардың интеллектуалды дамуына көмектесу құралы ретінде пайдалануға бағытталған жұмыстар жүргізілуде. Шахмат танымдық психология және жасанды интеллект (ЖІ) саласындағы зерттеулерде маңызды рөл атқарады, себебі ол сарапшылардың ең көп зерттелген және өлшенген өнімділік саласын көрсетеді. Нью-Йорк қаласында орналасқан Chess In The Schools, Inc. 1986 жылдан бері қалалық мемлекеттік мектептер жүйесінде белсенді қызмет етеді. Қазіргі таңда жыл сайын 30 000-нан астам оқушыға жетеді. Американың Шахмат қоры АҚШ-тың бірнеше қаласындағы жергілікті мектеп округтерімен бірлесіп, бағдарламаларды іске қосты, оның ішінде Сиэтл, Сан-Диего, Филадельфия және Тампа қалалары бар. Chess'n Math Association Канададағы мектептерде шахматты насихаттайды. "Шахматқа жете білу" бағдарламасы Орегон штатындағы тәуекел топтарындағы мектептерге арналған. 1991 жылдан бері Вашингтон қаласындағы АҚШ Шахмат орталығы балаларға, әсіресе қаланың орталық аудандарында тұратын балаларға, "олардың оқу және әлеуметтік дағдыларын арттыру мақсатында" шахмат үйретеді.

Зерттеу

Зерттеулер шахматтың балалардың метакогнитивтік қабілетіне және математикалық есептерді шешуге жағымды әсер ететінін көрсетті, сондықтан әлемнің түкпір-түкпіріндегі бірнеше жергілікті билік органдары, мектептер және студенттік ұйымдар шахмат бағдарламаларын енгізіп келеді. Шахматты оқып үйрену мен ойнау сананы дамытуға көмектеседі деген бірқатар тәжірибелер бар. Филиппиндегі Грандмастер Юджин Торре шахмат институты, АҚШ Шахмат федерациясының шахматты зерттеу библиографиясы және ағылшын білім беру кеңесшісі Тони Бузанның Brain Foundation сияқты ұйымдар мұндай тәжірибелік нәтижелерді үздіксіз жинап отырады. Шахматтық бағдарламалық қамтамасының пайда болуы, әр ойыншының әр ойындағы қозғалыстарын автоматты түрде жазып алып, талдайды және түрлі деңгейдегі ойыншылармен шаршамай ойнай алады, бұл шахматты сананы жаттықтыру бойынша тәжірибелік зерттеулерге жаңа бағыттар берді.