3–120 Гц жиілік диапазонындағы төмен жиілікті аудио каналдар
Low-frequency effects
Төмен жиілікті эффекттер (LFE) арнасы: 3-120 Гц жиілік диапазонындағы дыбыс, сабвуферлер үшін. Фильмдердегі дыбыс эффектілері мен музыкада қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
3–120 Гц жиілік диапазоны үшін жолақты шектейтін аудио
Band limited audio for 3–120 Hz range
Төмен жиілікті эффекттер (LFE) арнасы – 3–120 Гц жиілік диапазонындағы терең және күшті төмен жиілікті дыбыстарды қайта жаңғыртуға арналған жолақты шектейтін аудио жолы. Бұл трек әдетте субвуферге жіберіледі – өте төмен жиілікті дыбыстарды қайта жаңғыртуға арналған динамик. LFE арналары Dolby Stereo 70 мм фильмдерде пайда болған, бірақ 1990 және 2000 жылдары DVD және Blu-ray дискілеріндегі фильмдердің дыбыстық жолдарымен үй кинотеатрларында кеңінен қолданыла бастады.
The low frequency effects (LFE) channel is a band limited audio track that is used for reproducing deep and intense low frequency sounds in the 3–120 Hz frequency range. This track is normally sent to a subwoofer—a loudspeaker designed to reproduce very low frequencies. LFE channels originated in Dolby Stereo 70 mm film, but in the 1990s and 2000s they became common in home theater systems in order to reproduce film soundtracks found on DVDs and Blu ray discs.
Төмен дыбысты музыкалық өнер
LFE төмен жиілікті музыкалық ноталарды және төмен жиілікті дыбыс эффекттерін қамтиды. Көптеген фильмдердің саундтректерінде өте төмен ноталар тудыратын бас аспаптары кездеседі. 1970 жылдарға дейін төмен жиілікті аспаптардың көпшілігі контрабас немесе құбырлы органның педальдік клавиатурасы сияқты табиғи, акустикалық аспаптар болды. 1980 жылдардан кейін фильмдердің музыкасында синтезделген аспаптар, соның ішінде синтезаторлық бас клавиатуралар жиі қолданыла бастады, олар өте төмен жиілікті ноталарды қамтыды.
LFEs include both low pitched musical notes and low pitched sound effects. The musical soundtrack for many films includes bass instruments that produce very low notes. Until the 1970s, most of the low pitched instruments were natural, acoustic instruments, such as the double bass or the pipe organ's pedal keyboard. After the 1980s, film scores increasingly used synthesized instruments, including synth bass keyboards, which incorporated very low pitched notes.
Дыбыс эффекттері
Дыбыс инженериясы тұрғысынан алғанда, қайта жаңғыртуда ең қиын болатын дыбыстар – әдетте, жарылыс, жер сілкінісі, зымыран ұшыру немесе су асты кемелерінің тереңдік зарядтарының дыбысын имитациялау үшін қолданылатын 20 Гц жиіліктің төменгі шегіндегі дыбыс эффектілері. Адам құлағы осы төмен жиілікті дыбыстарға онша сезімтал болмайды, сондықтан оларды естіп қалу үшін үлкен күш күшейту қажет. Сонымен қатар, осы жиіліктің дыбыстарын естігеннен гөрі, денеде сезіну оңайырақ. Олар дыбыс эффектілері болғандықтан, көптеген төмен жиілікті музыкалық ноталарға қарағанда ұзаққа созылуы немесе сақталуы мүмкін, бұл оларды дәл қайта жаңғыртуды қиындатады. Күшейткіш, субвуфер динамиктері мен корпусы үшін осы дыбыс эффектілерін жоғары дыбыспен қайта жаңғырту, қуат күшейткіштің бұрмалануы (клиппинг), ағаш корпустағы қоңырау немесе резонанс немесе бас рефлекс тежегішінде (корпуста егер тежегіш немесе порт болса) артық "жүрек айну" дыбыстары сияқты проблемаларсыз жасау өте қиын. Дыбыс жазу журналдары кейде субвуфер жүйелерінің дәлдігін тексеру үшін Екінші дүниежүзілік соғыс туралы түсірілген U 571 (2000) фильмінде қолданылған су асты кемелерінің тереңдік зарядтарының дыбысын имитациялайтын қатты, құрлы-құрлы дыбыс эффектілерін пайдаланады.
The most challenging sounds to reproduce from a sound engineering standpoint are usually the extremely low pitched sound effects in the 20 Hz range, such as those used to simulate the sound of an explosion, earthquake, a rocket launch, or submarine depth charges. The human ear is not very sensitive to sounds at these low frequencies, so it takes a tremendous amount of amplification for the human ear to hear them. Further, sounds at these frequencies are more felt in the body, rather than heard. As well, since they are sound effects, they may have a longer duration or sustain than many low pitched musical notes, which makes them harder to reproduce accurately. It is a formidable challenge for an amplifier, subwoofer speakers, and cabinet to reproduce these sound effects at a high volume without encountering problems such as power amplifier clipping (distortion), unwanted rattle or resonance in the wooden cabinet, or excessive "chuffing" sounds from the bass reflex vent (if a vent or port is used in the cabinet). Sound recording magazines sometimes use the loud, rumbling sound effects simulating the sound of the submarine depth charges which were used in the World War II film U 571 (2000) to test the accuracy of subwoofer systems.
Даму
LFE арнасы Dolby Stereo 70 мм Six Track фильмдік түсірілімдерде, стандартты дыбыс арналарының сапасын төмендетпестен, күшті бас және суббас эффекттерін беру мақсатымен пайда болды. LFE арнасы әдетте негізгі арналардан 10 дБ-ге күштірек ойнатылады, бұл жазбаға едәуір көп мүмкіндік береді. Бұдан бөлек, жеке жазу арнайы субвуферлерді тікелей орнатуға және негізгі динамиктерді жаңарту қажеттілігін жоюға мүмкіндік берді. Кейінірек пайда болған Dolby Digital сияқты форматтар LFE арнасын сақтап келді, бірақ бұл қажеттіліктен гөрі, дәстүрге және кері үйлесімділікке байланысты, себебі цифрлық форматтардың динамикалық диапазоны 70 мм түсірілімдердегі магниттік аналогтық жазбалардан асып түседі, ал қазіргі заманғы дыбыс процессорларында барлық арналардан субвуферге басты бағыттайтын бас басқару жүйесі бар.
The LFE channel originated in Dolby Stereo 70 mm Six Track film prints, as a way of providing louder bass and sub bass effects, without detracting from the quality of the standard audio channels. The LFE channel is conventionally played back 10 dB louder than the main channels, giving significantly more recording headroom. Also, the separate recording allowed a straightforward installation of extra dedicated subwoofers, and removed the need to upgrade the main speakers. Later formats such as Dolby Digital retained the LFE channel, although this is more through convention and backwards compatibility than necessity, as digital formats have greater dynamic range than the magnetic analogue recordings on 70 mm prints, and modern sound processors have a bass management system to redirect bass from all channels to a subwoofer.
Үй кинотеатры жүйелері
1990 жылдары DVD және Blu-ray фильмдерін көру тәжірибесін жақсарту үшін үй кинотеатрларының дыбыс жүйелері қолжетімді болды. Үйдегі кинотеатр жүйелерінің пайда болуына дейін, бейнемагнитофондар қолданылған кезде, жақсартылған дыбыс опциясы стерео жоғары сапалы дыбыс немесе Dolby Surround кодталған таспалар үшін Dolby Pro Logic болды. Үйдегі кинотеатр жүйелерінде көп арналы дыбыс жүйесі қолданылып, әртүрлі дыбыстар алты немесе одан да көп динамиктерге жіберілді. Көп тараған 5.1 арналы дыбыс жүйесі бес толық диапазонды негізгі динамиктерден (сол, орталық, оң, сол артқы, оң артқы) және төмен жиілікті эффекттер (LFE) арнасынан тұрады. Көптеген үй кинотеатр жүйелері, әсіресе қораптағы үй кинотеатр жүйелері, 20 Гц диапазонында LFE-ні дәл қайта шығара алмайды. LFE арнасы жалпы басс мазмұнын толықтыру үшін тек басс туралы ақпаратты жеткізеді. LFE арнасының мазмұны субвуфердің шығу терминалының мазмұнымен бірдей емес. LFE арнасы қоршаған дыбыстың бағдарламасында қосымша басс ақпаратын жеткізу үшін пайдаланылады, ал субвуфердің шығысы – бас басқару жүйесі арқылы субвуферде ойнатуға таңдалған алты арнаға дейінгі басс ақпараты болып табылады. Қоршаған дыбысты қайталау жүйелеріндегі бас басқарудың мәні – кіріс сигналындағы басс мазмұны, арнасына қарамастан, оны өңдеуге қабілетті динамиктерге ғана бағытталуы керек. Басс басқару жүйесі бассты бір немесе бірнеше субвуферлерге (бар болса) кез келген арнадан, тек LFE арнасының мазмұнынан емес, бағыттауы мүмкін.
In the 1990s surround sound home theater systems became available to enhance the experience of viewing DVD and Blu ray films. Prior to the advent of home theater systems, when VCRs were used, the enhanced sound option was stereo high fidelity sound or Dolby Pro Logic for Dolby Surround encoded tapes. With home theater systems, a multichannel audio system was used to deliver different sounds to six or more different speakers. The widely used 5.1 channel audio system consists of five full range main (Left, Center, Right, Left rear Surround, and Right rear Surround) plus a Low Frequency Effects (LFE) channel. Many typical home theater systems, especially home theater in a box systems, are incapable of accurately reproducing LFE in the 20 Hz range. The LFE channel delivers bass only information to supplement the overall bass content. The LFE channel content is not the same as the content of a subwoofer out jack. The LFE channel is used to carry additional bass information in the surround sound programming, while the subwoofer output is bass information from up to all six channels that has been selected to be reproduced by the subwoofer via a bass management system. The bass management in surround sound replay systems is that bass content in the incoming signal, irrespective of channel, should be directed only to loudspeakers capable of handling it. The bass management system may direct bass to one or more subwoofers (if present) from any channel, not simply the content of the LFE channel.
Басты шайқап
LFE арнасын бір немесе бірнеше тактильді түрлендіргіштерге шығаруға болады, олар "бас дірілдеткіштер" деп те аталады. Субвуфер шығысына қосылған кезде, бас дірілдеткіш 20 және 200 Гц аралығындағы, көбінесе естілмейтін дыбыс шығармай, бас жиілігінде дірілдейді. Тактильді түрлендіргіштер жиі тікелей креслоның немесе диванның каркасына орнатылады. Тыңдаушының денесі LFE-ден келетін дірілді сезінеді, бұл бас дыбысының жалпы әсерін күшейтеді.
The LFE channel can be output to one or more tactile transducers, also known as "bass shakers". When connected to the subwoofer output, the bass shaker will vibrate at the frequency of the bass, usually between 20 and 200 Hz, without producing much audible sound. Tactile transducers are frequently mounted directly to the frame of a chair or sofa. A listener's body can feel the vibrations from the LFE, enhancing the overall sensation of the bass.