Кіріспе

Legio I Adiutrix (I "Құтқарушы" легионы) – Рим империясының әскері, 68 жылы император Неронға қарсы көтерілген кезде Галба құрған. Адиутрикс легионы туралы соңғы мәлімет 344 жылы жазылған, сол кезде ол Рим провинциясы Паннониядағы Бригетио (қазіргі Сзоньи) қаласында орналасқан. Легионның белгісі – қанатты жылқы Пегаспен бірге қолданылған көкжұлдыз болды, ал легионерлердің қалқандарында дельфин суреті бейнеленген. Кейбір теориялар бойынша, Нерон Мисен флотынан теңізшілерді жинауды бастаған, ал Галба легионды ұйымдастырудың соңғы кезеңдеріне жауапты болды, құрбандықтар шалынып, легион өз аквила туын алды. Алғашқы сарбаздардың арасында балалар да болуы мүмкін. Жеңімпаз Вителлиус легионды Испанияға жіберуге бұйрық берді, бірақ 70 жылы ол батавиялық көтерілісте күресті.

Могунтиякум қаласында орналасқан

Могунтиякум (Майнц) қаласы – легионның алғашқы белгілі базалық лагері, оны XIV Гемина легионымен бірге пайдаланды, онда олар көбінесе құрылыс жұмыстарымен айналысты. 83 жылы император Домицианның басшылығымен Рейн өзенінен әрі тұратын шати тайпасына қарсы германдық соғыстарда күресті. Содан кейін олар римдік Паннония провинциясындағы Дакия армиясына жіберілді.

I легион Адиутрикс Пиа Фиделис

96 жылы Домицианның өлтірілуінен кейін Адиутрикс легионы, Дунай армиясымен бірге, рим саясатында маңызды рөл атқарды, бұл Нерваны Траянды мұрагері етіп тағайындауға мәжбүр етті. Траян император болғаннан кейін, легионға олардың қолдауы үшін «Пиа Фиделис» («адал және берілген») деген құрметті атақ берді. 101 және 106 жылдар аралығында, жаңа императордың басшылығымен, I Адиутрикс, IV Флавия Феликс және XIII Гемина бірлесіп Дакияны жаулап алып, жаңа құрылған провинцияны басып алды. Траян «Пиа Фиделис» легионын Парфияға қарсы жорықта да (115–117 жж.) пайдаланды, бірақ оның ізбасары, император Адриан, оларды Бригетиода орналасқан Паннонияға қайтарды. Келесі онжылдықтарда I Адиутрикс Дунай шебінде қалды. Марк Аврелий тұсында I Адиутрикс, Марк Валерий Максимиан басқаратын маркомандықтарға қарсы соғысқа қатысты. 171 және 175 жылдар аралығында легионды Пертинакс басқарды, ол 193 жылы қысқа мерзімге император болды. Септимий Север император болған кезде, I Адиутрикс оның қолдаушыларының қатарында болды және Римге жасалған жорылға қатысты. Келесі онжылдықтарда негізгі база қайта Паннония болды, бірақ олар бірнеше парфян соғыстарына қатысты, атап айтқанда Септимий Севердің 195 және 197–198 жылдардағы, Каракалланың 215–217 жылдардағы және Гордиан III-тің 244 жылғы жорықтарында. (Бәлкім, оның бөлімдері) Медиолан шайқасына қатысты. Легионға «Пиа Фиделис Биc» («екі есе адал және берілген») және «Констанс» («сенімді») деген құрметті атақтар берілді, бұл шамамен 3 ғасырда болды.

Куәландырылған мүшелері

Атауы Санаты Уақыт кестесі Облыс Шығанағы Орфидий Бениньюс легатус легионис 69 Италия Тацит, Тарихи, ii.43 Секст Октавий Фронто легатус легионис 75–85 жылдары Тит Юлий Максимус Манлиан легатус легионис шамамен 105 жыл Люций Аттий Макро легатус легионис 125–130 жылдары Паннония Superior Клавдий Максимус легатус легионис шамамен 134 жыл, 137 жылға дейін Паннония Superior Тит Флавий Лонгин легатус легионис шамамен 143 жыл, 146 жылға дейін Паннония Superior IGRR I, 622 Гай Юлий Коммод Орфитиан легатус легионис шамамен 193 жыл Паннония Superior Гай Юний Фастин Плакид Постумиан легатус легионис шамамен 196 жыл Паннония Superior Квинт Корнелий Валенс Ку[ ] Гонестиан Юниан легатус легионис 200/210 жылдары Паннония Superior Клавдий Пизо легатус легионис шамамен 207 жыл Паннония Superior Луций Юлий Апроний Мэний Пий Саламаллиан легатус легионис 220/222 жылдары Паннония Superior Эмилий Децимин медициналық офицер шамамен 114 жыл Паннония Квинт Т. ф. Аттий Приск трибун angusticlavius 1 ғасыр = ILS 2720 Луций Миний Наталис Квадроний Вер трибун laticlavius шамамен 115 жыл Гай Цезоний Мацериан Руфин трибун laticlavius 178–180 жылдары Паннония Superior Гай Юлий Септимий Кастин трибун laticlavius 2 ғасырдың соңы Паннония Superior

Негізгі дереккөздер

Тацит, Тарихтар.

Екіншілік көздер

, өнер. Легио, NP 7 (1999), klm. 7 22. , Екінші Август легионының шығу тегі мен ерте тарихы, , Легиондар мен ардагерлер: Рим армиясының құжаттары 1971–2000, Штутгарт, 2000, б. 123–160.