Кристалл Баше: Француз аспабы, 1950ж. ойлап тапқан Баше ағалар. Шыны таяқшалармен тартылатын, әдемі дыбыстарымен композиторларға шабыттандырады. Музыка аспаптары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық инженерлер
Musical engineers
Баше ағайындылары – Франсуа Баше (30 наурыз 1920 жылы Парижде туған, 11 ақпан 2014 жылы қайтыс болған) және Бернард Баше (24 тамыз 1917 жылы Парижде туған, 17 шілде 2015 жылы қайтыс болған) есімді екі француз суретшісі.
The Baschet Brothers were two French artists named François Baschet (born 30 March 1920, in Paris; died 11 February 2014) and Bernard Baschet (born 24 August 1917, Paris; died 17 July 2015
Құралдар
Кристал басше – 1950 жылдары Баше ағайындары жасаған музыкалық аспап. Кристал басше шыны таяқшаларға ылғалды саусақтармен ойнатылады. Оның үздіріліссіз, әдемі дыбыстары көптеген суретшілер мен композиторларға шабыт сыйлады. Қазіргі Кристал басше модельдері әртүрлі дыбыстарды шығарады және соққы аспабы ретінде де қолданылуы мүмкін. Оларға көптеген резонансторлар, оның ішінде "мұстахалар" және диффузерлердің әртүрлі түрлері: конустар мен металл жақтары орнатылады. Айналмалы сыбызғы (“Le Sifflant Tournant”, 1962 жылы жасалған) Баше дыбыстық құрылымдарының ең өткір және ең ұзақ созылатын дыбыстарын шығарады. Пернетақтаның бұрылуы күшейткіш конус қажет емес, ерекше дыбыс эффектін тудырады. 1967 жылы жасалған Политональды соққы аспабы (“La Percussion Polytimbre”) терең, резонанстық дыбыстар жасайтын үлкен, түзу таяқшаларды қамтиды. Пернетақта әртүрлі соққы аспаптарымен ұйымдастырылған, ал конустар дыбысты таратуға көмектеседі. Дауыс жапырағы (“La Tôle à Voix”) 1965 жылы үнді Танпурасын имитациялау үшін жасалған. Металл жақтар тербелген кезде адам дауысын өзгертетін резонансторлар қызметін атқарады.
The Cristal baschet is a type of musical instrument designed by the Baschet brothers in the 1950s, the Cristal Baschet is played with wet fingers on glass rods. Its continuous, enchanting sounds have inspired many artists and composers. The current Cristal Baschet models produce a variety of sounds and can also be used in percussion. They can be fitted with numerous resonators including "moustaches" and different types of diffusers: cones and metal sheets. The Rotating Whistler (“Le Sifflant Tournant”, created in 1962, produces the sharpest and longest sounds of all the Baschet Sound Structures. Turning the keyboard produces an unusual sound effect which does not need an amplifier cone. Created in 1967, the Polytonal Percussion (“La Percussion Polytimbre”) includes large, straight rods that create deep, resonant sounds. The keyboard is organized with different percussive devices and cones diffuse the sound. The Voice Leaf (“La Tôle à Voix”) was created in 1965 to mimic the Indian Tanpura, the metal sheets serve as resonators which transform the human voice when vibrated.
Қоғамдық ескерткіштер
Баше ағайындылары сондай-ақ сағаттар, фонтандар, қоңырау мұнаралары және қоңыраулар сияқты бірнеше қоғамдық ескерткіштер жасады – кейбіреуі уақытша, ал кейбіреуі бүгінге дейін сақталған. Алғашқы жасалған фонтандардың бірі 1968 жылы Техас штатының Сан-Антонио қаласында өткен Әлемдік көрмеге арналған еді. Олар 1970-ші жылдардың басында Кельн, Нью-Йорк, Мехико қаласы, Лондон және Барселона сияқты қалалар үшін де фонтандар жасады. Содан кейін олар қоңырау мұнаралары мен сағаттарға көшті. Блез Паскаль мектебінің Баше "сигнал сонор" (немесе мектеп қоңырауы) Сент-Мишель-сюр-Орже қаласында қайта жаңартылуда – бұл қала 1970 жылдан бері Бернард Баше студиясының орналасқан жері.
The Baschet brothers also created several public monuments such as clocks, fountains, bell towers and chimes – some ephemeral, some still in existence. One of the first fountains created was made for the World's Fair, in San Antonio Texas in 1968. They made others in the early 1970s, including in Cologne, New York, Mexico City, London and Barcelona. Subsequently, they worked on bell towers and clocks. The Baschet "signal sonore"(or school bell) of the Blaise Pascal school is in the process of being restored in Saint Michel sur Orge – the town where Bernard Baschet's studio has been since 1970.
Башеттің білім беру құралдары
1980 жылдары ойлап табылған Башеттің оқу құралдары 14 дыбыс құрылымынан тұрады, олар шамамен 100 түрлі дыбыстан құралған "дыбыстық палитраны" құрайды. Оның мақсаты – балаларды, ересектерді және мүмкіндігі шектеулі адамдарды музыкалық білімдері жоқ болса да, ойындар мен тәжірибелер арқылы ұжымдық музыкалық ашулармен таныстыру. Башеттің ірі, түпнұсқалық дыбыс құрылымдарының негізінде құрылған Башеттің оқу құралдары классикалық еуропалық репертуарда кездеспейтін, сондай-ақ электроакустикалық дыбыстарға ұқсас кең спектрлі дыбыстарды жасайды. Дыбыс мәдениетіне тәрбиелеу дыбыстарды, өзіңді және басқаларды тыңдау арқылы жүзеге асырылады. Дыбысты сезіну – тек тыңдау арқылы ғана емес, сонымен қатар тәжірибелік оқу және музыкалық импровизация арқылы да мүмкін. Бұл құралдар музыканттар концерттерде де қолданылады. Францияда және әлем бойынша шамамен 500 Башет оқу құралы бар.
Invented in the 1980s, the Baschet Educational Instrumentarium consists of 14 sound structures which make a "sound palette" of around 100 different tones. Its purpose is to initiate children, adults and people with disabilities in collective musical discovery through games and experimentation, and without any previous musical knowledge. Based on the large, original Baschet sound structures, the Baschet Educational Instrumentarium creates a broad spectrum of sounds, including those not in the classical European repertoire, as well as some which resemble electroacoustic sounds. Education in sound culture is stimulated through listening to sounds, to oneself and to others. The experience of sound is not only through listening, it is also through hands on learning and musical improvisation. This Instrumentarium is also used in concert by musicians. There are approximately 500 Baschet Educational Instrumentariums in existence, in France and around the world.
Мансап
Франсуа суретші болғысы келді, бірақ әкесі оны суретшінің тұрақсыз өміріне барудан сақтандырды. Ол колледжде бизнес мамандығын оқыды, бірақ оған құштарлық сезінбеді. Екінші дүниежүзілік соғыс білімін үзуге мәжбүр еткен соң, ол әлемді аралап шығуды шешті. Саяхатында өмір күріші үшін гитара алып жүрді, бірақ одан да ыңғайлырақ нәрсе қалап, шар мен жиналмалы ағаш мойынды қолданып, үрлейтін гитара ойлап тапты. Парижге оралғаннан кейін де осы гитарамен өнер көрсетуді жалғастырды. Біраз уақыттан соң инженер мамандығын бітірген ағасымен бірлесіп, музыкалық аспаптар жасауға кірісті. 1952 жылдан бастап Башеттер барлық қолданыстағы музыкалық аспаптарды зерттеп, алған білімдерін ондаған «сонорлық құрылымдар» (яғни «дыбыстық мүсіндер») жасауға жұмсады. Олардың көзге түсетін аспаптары болат пен алюминийден жасалған және үлкен қисайған конустық металл жақтарымен күшейтілген. Оларды ойнату оңай және кез келген деңгейдегі тәжірибесі бар адамдарға қол жетімді. Мысалы, Hemisfair музыкалық фонтанында жоғары бөлігінде конустық дыбыс таратушылардың топтары орналасқан, ал олардың үстінде металл тікұштардың шеңберлері бар. Оларға бақылаушылар бағыттайтын су ағындары арқылы ойнайды. 1954 жылы бауырластар Жак және Ивон Ласримен танысты. Жак – пианист және композитор, ал Ивонна – органшы. Төрт адам «Ласри-Башет дыбыстық құрылымдары» деген бірлестік құрды. Олар алғашқы концерттерін 1955 жылы өткізді. Топ сәттілікке жетті және 1960 жылы Жан Кокто олардан өзінің «Орфейдің өсиеті» фильміне музыка жазуды сұрады. Топ гастрольдік сапарлармен шығып, «Эд Салливан шоуы» сияқты телешоуларда өнер көрсетті. 1966 жылы олар Заманауи өнер мұражайында көрме өткізуге шақырылды, ал мұражай директоры Альфред Барр музей коллекциясы үшін бір мүсінді сатып алды. Олардың «Manège» әні 1966 жылдан 1990 жылға дейін Ұлыбританияда көрсетілген Granada TV бағдарламасының тақырыбы ретінде де пайдаланылды. 1960 жылдары Ласрилер Израильге эмиграциялады. 1977 жылы Бернард музыкант Мишель Деневпен танысты, ол оларға қосылып, жаңа бірлестік құрып, аспаптар жасауға көмектесті. Денев әсіресе «Кристалл» деп аталатын аспаппен жұмыс істеуге белсенділік танытты.
François had wanted to be an artist, but his father warned him against pursuing the unstable life of an artist. He decided to study business in college, but felt no passion for it. After World War II, which had interrupted his education, he decided to travel around the world. He brought with him on his trip a guitar to help him earn a living, but wanting something more portable he invented an inflatable guitar using a balloon and a collapsible wood neck. He continued to perform with this guitar upon his return to Paris. Soon he and his brother, who had studied engineering, began collaborating on sculptural musical instruments. Beginning in 1952, the Baschets started research into all existing musical instruments and put this knowledge to work in creating dozens of structures sonores (i. e., 'sonorous sculptures'). Their visually striking instruments were crafted out of steel and aluminum and amplified by large curved conical sheets of metal, and are most often easy to play and accessible to people with any level of experience. One example of this is the Hemisfair Musical Fountain, which consists of an array of posts at the top of which are groups of conical sound diffusers, and above them circles of metal prongs. These are played by jets of water aimed by observers. In 1954, the brothers met Jacques and Yvonne Lasry. Jacques was a pianist and composer and Yvonne was an organist. The four formed an association which they called "Lasry Baschet Sound Structures." They held their first concerts in 1955. The group was successful and in 1960 were asked by Jean Cocteau to provide music for his film, Le Testament d'Orphée. The group toured, appearing on television shows including The Ed Sullivan Show. In 1966 they were invited to hold an exhibition at the Museum of Modern Art and director Alfred Barr purchased a sculpture for the museum's collection. Their tune "Manège" was also used as theme for the Granada TV program Picture Box, which ran in the United Kingdom from 1966 to 1990. In the 1960s the Lasrys emigrated to Israel. In 1977 Bernard met Michel Deneuve, a musician, who joined them, starting a new association, and assisted in creating instruments. Deneuve was especially dedicated to working on their instrument called the "Cristal".