Кіріспе

Жолдағы уақыт сынағы – трек велоспортының бір түрі, онда велоспортшылар белгіленген қашықтықты тік тұрып старт алып, ең жылдам уақытты тіркеу үшін жекелей сағатқа қарсы жарысады.

Уақыт сынағы велосипедтері

Тректік уақыт сынағы велосипедтері кәдімгі тректік велосипедтерден екі негізгі артықшылығымен ерекшеленеді; біріншіден, оларда дискілі немесе 3-5 спицалы дөңгелектер болады, екіншіден, олар көбінесе жүргізушіге көбірек аэродинамикалық позда отыруға мүмкіндік беретін аэробаларды қолданады. Рұқсаттар көбінесе ауа кедергісін азайту үшін жарықталған болады.

Ерлер 1000 м уақыт сынағы

UCI трек вело чемпионатында ересек ерлер үшін қашықтық 1000 м, сондықтан бұл жарыстың тағы бір атауы – «кило», яғни километрдің қысқартылған түрі. Жастар арасындағы ерлер де 1000 м қашықтықта жарысады. Қысқа әрі жоғары қарқынды жарыс болғандықтан, кило спринтке маманданған велошабандыздарға өте қолайлы. 2004 жылдан кейін километрлік уақытқа қарсы жарыс Олимпиада бағдарламасынан алынып, BMX жарысына орын берді. Бұл бірнеше кило жарысшыларының, әсіресе Крис Хойдың, назарын басқа спринттік жарыстарға аударуына себеп болды. Бұл жарыс – 1000 м қашықтықты тұғырдан старт алып, уақытқа қарсы жүгіру. Көптеген жабық велотректердің ұзындығы 250 м, сондықтан кило әдетте төрт айналымнан тұрады. Басқа кең таралған трек ұзындықтары: 167 м (алты айналым), 333 м (үш айналым) немесе 400 м (2,5 айналым). Велошабандыздар 1000 м қашықтықты ең аз арақашықтықта жүріп өту үшін тректің төменгі жағындағы қара сызықтан өтеді. Әдетте, велошабандыздар уақытты бір рет белгілейді, ал жарыстың жеңімпазы – ең жылдам уақыт көрсеткен велошабандыз болады. Элита деңгейіндегі жылдам уақыт шамамен 1 минут 5 секундты құрайды. Әлемдік рекордты Джеффри Хугланд 2023 жылы Мексиканың Агуаскалиентес қаласындағы Агуаскалиентес велодромында 55,433 секундта (64,943 км/сағ) көрсетті.

Әйелдер 500 м уақыт сынағы

Жарыстың әйелдер нұсқасы 500 м қашықтықта өтеді. Жарыс қашықтығынан басқа, бұл ерлердің километрлік жарысымен бірдей, ал қашықтықты ең жылдам өтетін шабандоз жеңімпаз деп жарияланады. Бұл жарыс түрі 2004 жылдан кейін Олимпиада бағдарламасынан BMX-ке орын беру үшін алынып тасталды. Әлемдік рекордты ресейлік Анастасия Войнова иеленеді; ол 2015 жылдың 17 қазанында Швейцарияның Гренхен қаласында өткен Еуропа чемпионатында 32,794 секунд (сағатына 54,888 км) көрсеткен.

200 м уақыт сынағы

Ұшу 200 м уақыт сынағы (осылай аталады, өйткені жүргізушілер кило/500 м-дегі тұрып қалудан айырмашылығы, ұшып бастайды) сирек жеке өткізіледі. Көбінесе ол спринт жарысының іріктеу кезеңі ретінде немесе Омниум жарысының бір бөлігі ретінде қолданылады. Велодромдарда осы мақсатта финиш сызығынан 200 метр бұрын трассаның бойымен сызық салынады. Сондықтан трассаның мөлшері 200 метрлік сызықтың қайда орналасқанын анықтайды (250 метрлік трассалар үшін ол бірінші бұрылыстың үштен екі бөлігіне жуық; 200 метрлік трассалар үшін ол финиш сызығы; 400 метрлік трассалар үшін ол артқы түзу бойындағы старт сызығы). Сағат олар осы сызықты кезіп өткенде басталып, финиш сызығына жеткенде тоқтатылады. Трассаның мөлшеріне байланысты, жүргізушілерге сағат басталар алдында жылдамдық жинау үшін бір-үш айналым беріледі. Олар старт сызығына жақындағанда трассаның ең жоғары бөлігімен жүреді, содан кейін мүмкіндігінше жылдамдық алу үшін тік еңістен төмен түседі. Flying 200 м стандартты тректік велосипедпен (төменгі руль, спицалы алдыңғы дөңгелек) жүргізіледі, ол спринт жарысының бөлігі және көбінесе Омниум кезінде де қолданылады, сондықтан жүргізушілерге бір ғана велосипед қажет. Спринттік іріктеу кезеңінде дискілі алдыңғы дөңгелекке рұқсат етіледі. UCI ережелері мен регламенттері 1.3.018 бабы.

Элита деңгейінде ерлер үшін шамамен 10 секундтан, ал әйелдер үшін 11 секундтан жоғары уақыт жақсы нәтиже саналады. Әлемдік рекордты 2019 жылдың 6 қыркүйегінде Боливияның Кочабамба қаласында өткен Элиталық Пан-Америка трек-велосипед чемпионатында Тринидад және Тобагодан Николас Пауль 9,100 секундқа орнатты. Олимпиадалық рекордты Ұлыбританиядан Джейсон Кенни 2016 жылғы Рио Олимпиадасында 9,551 секундқа жеткізіп, 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында орнатылған өзінің 9,713 секундтық Олимпиадалық рекордын жаңартты.