Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Велотрек жарысы
Event in track cycling
Спринт немесе матч-спринт – екіден төртке дейін велошабандыз қатысатын трек велоспорты жарысы. Әдетте, бұл қарсыластардың арасында жеке жарыс түрінде өтеді, олар жеке қуғыннан айырмашылығы, бір-біріне қатар тұрып старт алады. Ерлер спринті 1904 (жеті түрлі қашықтықта жарыстар өткізілді) және 1912 (велотрек жарыстары болмады) жылдары болмағандығын қоспағанда, барлық Олимпиада ойындарында өткізіліп келді. Әйелдер спринті 1988 жылдан бері барлық Олимпиада ойындарында бақ сынасып келеді.
The sprint or match sprint is a track cycling event involving between two and four riders, though it is usually run as a one on one match race between opponents who, unlike in the individual pursuit, start next to each other. Men's sprint has been an Olympic event at every games except 1904 (which had races at seven different distances) and 1912 (which had no track cycling events). Women's sprints have been contested at every Olympics since 1988.
Жарыс стилі
Велодромның мөлшеріне байланысты, бұл жарыс 250 м-ден 1000 м-ге дейін болуы мүмкін. Жеңіл атлетикадағы спринттерден өзгеше, мұндай жарыстар көбінесе жүргізушілердің старт сызығынан жылдамдықпен басталуымен өтпейді және олар белгілі жолақтармен шектелмейді. Әр жарыстың бастапқы кезеңдері көбінесе жоғары тактикалық болады, жүргізушілер ақырын айналып, позиция үшін күреседі, көбінесе қарсыластарын жоғарырақ жарыс жолына шығаруға тырысады, осылайша оларды алғашқы қимыл жасауға мәжбүрлеуге ұмтылады. Кейбіреулері тік тұрып, екі аяғы педальда, екі қолы рульде теңдестіріп, велосипедтерін толығымен тоқтатады (трекке тіреу), қарсыласын алға шығуға мәжбүрлеу үшін. Трекке тіреудің ұзақтығы шектеулі, ал судья тректің төменгі жағынан бақылайтындықтан, трекке тіреу кезінде алға-артқа қозғалып, кері жылжуға рұқсат етілмейді. Мұндай мінез-құлықтың себебі, көптеген трек веложарыстарындағыдай, аэродинамика мен тактикада. Жоғары жылдамдықпен жүргенде, қарсыласынан бірден кейін қалатын жүргізуші, аз күш жұмсап, қарсыласының артында жүру арқылы жылдамдыққа ие болады. "Алдын бастырушы" жүргізушінің артында жүру арқылы екінші жүргізуші аэродинамикалық қарсылықты азайтады. Мараға жақындағанда, артта қалған жүргізуші қарсыласының артындағы ауа ағысынан шығып, серпілісін пайдаланып, сызықтан бұрын оны озуға тырысады. Мұны болдырмау үшін, алдыңғы жүргізуші соңғы айналым алдында жылдамдығын күрт арттырып, қарсыласын дайынсыз ұстап, аэродинамикалық эффектіні жоятын немесе қарсыласының озуына кедерілес жылдамдыққа жететіндей үлкен алшақтық жасауға тырысады. Жарыс барысында алдын бастырушы жүргізуші тректің ішкі жағындағы өлшеу сызығын ұстап, трассаны ең қысқа жолмен айналып өтуі мүмкін. Сол сияқты, олар қарсыластарын жоғарылату үшін спринтерлік жолға (тректің 85 см биіктігіндегі қызыл сызық) жақындап, оларды үстінен өтуге мәжбүрлеуі мүмкін. Спринтерлік жол спринтерлік жолақты анықтайды; спринт басталғаннан кейін, жүргізушілер қарсыластарынан айқын басымдық алмайынша, спринтерлік жолға түсіп немесе жолақты кесіп өтуге құқықтары жоқ.
Depending on the size of the velodrome, this event can be from 250 m to 1000 m. Unlike the sprints in athletics, these events do not usually start with riders sprinting from the starting line and they are not confined to lanes. The early parts of each race will often be highly tactical with riders pedalling slowly, as they carefully jockey for position, often trying to force their opponents up high on the track in an attempt to get their rivals to make the first move. Some even bring their bicycles to a complete stop, balanced upright with both feet still on the pedals and both hands on the handle bars (a track stand), in an attempt to make the other rider take the lead. Track stands can only be held for a certain time and it is not permissible to go backwards in a track stand by rocking backwards and forwards as the judge will be following the track stand from the bottom of the track. The reason for this behaviour, as in many track cycling events, is both aerodynamics and tactics. When racing at high speed, the rider who manages to stay just behind their opponent can draft, expending less effort. By riding behind the 'lead out' rider, the second rider reduces the aerodynamic drag felt. Just before the finish, the trailing rider pulls out of the slipstream, and aided by fresher legs, may be able to overtake the opponent before the line. To prevent this, the leading rider may choose to accelerate quickly before the last lap, hoping to catch their opponent off guard and establish a large enough gap to negate the aerodynamic effect or to keep the speed high enough to prevent their opponent from completing a pass. During the race, the lead out rider may choose to hug the measurement line on the inside of the track giving them the shortest path around the track. Likewise, they may choose to hug the sprinter's line (a red line 85 cm up track) to force their opponent to come higher over the top of them. The sprinter's line defines the sprinter's lane; once the sprint is initiated riders may not drop into the sprinter's lane or cross out of the lane unless they have a clear lead over their opponent.
Ережелер
Халықаралық Велосипедтік Одақ (UCI) ережелеріне сәйкес, спринт жарысына іліктесу үшін өткізілетін бірінші кезең – 200 метрлік уақытқа қарсы күрес. Бұл кезеңде әрбір велошабанш 2-3 жылыну айналымын жасап, содан кейін соңғы 200 метрді аяқтайды, ол көбінесе бір айналымнан кем болады. Спринт кезеңдеріне іліккен велошабанш саны жарысқа байланысты: Әлем кубогында 16 велошабанш, ал әлем чемпионаттарында 24 велошабанш іліктеседі. Ең үздік велошабанштар келесі кезеңдерде тізімделеді, яғни ең жылдам іліккен велошабанш ең баяу іліккен велошабаншпен жарысады, және т.с.с. Кейін нокаут кезеңдері басталады, бастапқыда бір жарыс бойынша, ал ширек финалдан бастап үш жарыстың ең жақсысы есебінен. Алдыңғы кезеңдерде жеңілген велошабанштар репешаж жарыстары арқылы жарысты жалғастыру мүмкіндігіне ие болады. Нидерланды мен Канада қазіргі таңда осы жарыстың екі маңызды титулын иеленеді. Гарри Лаврисен – ерлер спринті бойынша Олимпиада чемпионы, ал Келси Митчелл – әйелдер спринті бойынша Олимпиада чемпионы.
As defined by Union Cycliste Internationale (UCI) rules, the first round of competition used to qualify for the sprint competition is the flying 200 m time trial. In this round each rider completes two to three warm up laps and then completes the final 200 m, which is usually just under a lap. The number of riders that qualify for the sprint rounds depends on the competition; in World Cup competitions, 16 riders will advance and in a world championship, 24 riders will advance. The top riders are seeded in the following rounds, meaning the fastest qualifier will face the slowest qualifier and so on. Knock out rounds then proceed, initially on a one race basis and then on a best of three race format from the quarter final stage. Riders defeated in the earlier rounds may get a chance to continue in the competition through the repechage races. The Netherlands and Canada currently hold two of the major titles in this event. Harrie Lavreysen is Olympic men's sprint champion, and Kelsey Mitchell is the Olympic women's sprint champion.
Керин
Керин – бұл спринттің бір түрі, онда спринтерлердің саны көбірек (әдетте 6–8, немесе Жапонияда 9) және өте ерекше форматта жарысады. Жүзушілер жарыстың алғашқы айналымдарында Derny мотоциклімен қарқындатылады (және одан қалуға міндетті), ол жарыстың жылдамдығын 25 км/сағ-тан 50 км/сағ-қа дейін біртіндеп арттырады. Содан кейін, 600–700 метрдей қалып, жолдан шығып кетеді. Жоғары жылдамдықпен (кейде 70 км/сағ) финиш сызығын алғаш кесіп өткен жүзуші жеңімпаз атанды.
The Keirin is a variant of the sprint in which a higher number (usually 6–8, or 9 in Japan) of sprinters compete in a very different format. Riders are paced in the early laps by (and are required to stay behind) a Derny motorcycle, which slowly increases the speed of the race from 25 km/h to about 50 km/h. It then leaves the track with about 600–700 m remaining. The first rider across the finish line in the high speed (sometimes 70 km/h) finish is the winner.
Командалық спринт
Ерлер командалық спринті (Олимпиадалық спринт деп те аталады) – бұл қысқа қашықтыққа үш адамнан тұратын командалық қуу. Ұзақ командалық қуу сияқты, екі команда бір-біріне қарсы жарысады, жолдың қарама-қарсы жақтарынан старт алады, бірақ бірінші шеңбердің соңында әр команданың алдыңғы жүргізушісі екінші шеңберге екінші жүргізушінің бастап кетуі үшін жоғары қарай жылдамдығын жоғалтады және жарыстан шығады; екінші шеңбердің соңында екінші жүргізуші де солай істейді, үшінші жүргізуші соңғы шеңберді өз күшімен аяқтауға мүмкіндік береді. Әйелдер арасында екі адамнан тұратын командалар екі шеңберлік қашықтықта жарысады. Командалық спринт ерлер үшін 2000 жылдан бері, ал әйелдер үшін 2012 жылдан бері Олимпиада бағдарламасына енген.
The men's team sprint (also known as the Olympic sprint) is a short distance three man team pursuit held over three laps of a velodrome. Like the (much longer) team pursuit event, two teams race against each other, starting on opposite sides of the track, but at the end of the first lap, the leading rider in each team drops out of the race by riding up the banking leaving the second rider to lead for the second lap; at the end of the second lap, the second rider does the same, leaving the third rider to complete the last lap on his own. In the women's event, teams of two compete over a two lap distance. The team sprint has been an Olympic event for men since 2000 and for women since 2012.
Арба
Көліктік жарыс – әдетте бір айналымнан тұратын қысқа жарыс. Трассаның өлшеміне қарай, төрттен сегізге дейін велосипедшілер тұрып қалып бастап, бір айналымға толық жылдамдықпен спринт жасайды. Финиш сызығын бірінші кесіп өткен жүргізуші жеңімпаз атанды.
The chariot is a short, usually one lap, race. Depending on track size, between four and eight cyclists start from a standing start, and do an all out sprint for one lap. The first rider across the finish line is the winner.