Кіріспе

Ядролық қуатты шабуылдық су асты кемесі класы

{|

| 3200 тонна су астында
|Кеме ұзындығы=
|Кеме ені=
|Кеме биіктігі=
|Кеме сусыруы=
|Кеме қуаты=
|Кеме қозғалтқышы=* ОК-550 немесе BM-40A, 155 МВт қорғасын-бисмут салқындатылатын, бериллий баяулатылатын реактор
бу турбинасы, бір вал
|Кеме жылдамдығы=* беттік
су астында

705 жобалы су асты кемелері басқа су асты кемелерінің арасында ерекше дизайнға ие болды. Корпусы үшін титанды революциялық түрде пайдаланумен қатар, ол қуат көзі ретінде бисмутпен салқындатылатын қуатты қорғасын реакторын қолданды, бұл реактордың көлемін дәстүрлі жобалармен салыстырғанда айтарлықтай қысқартты, соның салдарынан су асты кемесінің жалпы көлемін азайтып, өте жоғары жылдамдыққа мүмкіндік берді. Дегенмен, реактордың қызмет ету мерзімі қысқа болды және пайдаланылмаған кезде оны жылы ұстау қажет болды. Нәтижесінде, су асты кемелері негізінен портта Солтүстік Атлантикаға жоғары жылдамдықпен шабуыл жасауға дайын күйде ұсталатын ұстаушылар ретінде пайдаланылды.

Алдын ала өндіріс

705 жобасы 1957 жылы М.Г. Русанов ұсынған. Алғашқы жобалау жұмыстары 1960 жылы мамыр айында Ленинградта басталды. Олардың энергия тиімділігі салқындатқыштың жоғары температурасының арқасында 1,5 есеге дейін жоғары. Жаңарусыз қызмет ету мерзімін оңай ұзартуға болады, бұл тиімділіктің жоғары болуымен байланысты. Сұйық қорғасын-бисмут жүйелері жарылысқа себеп болмайды және ақау болған жағдайда тез қатып қалады, бұл қауіпсіздікті арттырады. Қорғасын-бисмутпен салқындатылған реакторлар сумен салқындатылған реакторларға қарағанда әлдеқайда жеңіл және кішірек, бұл 705 жобасының су асты кемелері үшін электр стансасын таңдаудағы басты фактор болды. 1960 жылдардағы технология, тіпті бүгінде де қиын болып саналатын, сенімді ЖСҚ-ны (Жылдам реакторлар) өндіруге жеткіліксіз болса да, олардың артықшылықтары өте тартымды деп есептелді. Екі электр станциясы дербес әзірленді: BM 40A – Ленинградтағы ОКБ Гидропресс (Hydropress) және OK 550 – Нижний Новгородтағы ОКБМ жобалау бюросы. Екеуі де біріншілік салқындату сатысында эвтектикалық қорғасын-бисмут ерітіндісін пайдаланды және 155 МВт қуат өндірді. Сынақтар кезіндегі жоғары жылдамдық барлық кемелер үшін бірдей болды, ал жылдамдықты сақтау мүмкіндігі болды. Ең жоғары жылдамдыққа жеу бір минутты алды, ал толық жылдамдықпен 180 градусқа бұрылуға 40 секунд жұмсалды. Мұндай маневрлік қабілеті сол кездегі барлық басқа су асты кемелері мен торпедалардың көпшілігінен асып түсті. Шындығында, оқу кезінде су асты кемелері басқа су асты кемелері ұсынған торпедалардан сәтті қашып шықты, бұл американдық ADCAP немесе британдық Spearfish сияқты жылдам торпедаларды енгізуді қажет етті. Дегенмен, мұның құны жоғары жылдамдық кезінде өте жоғары шу деңгейі болды. АҚШ Әскери-теңіз барлауынша, тактикалық жылдамдық s-ке ұқсас болды. Бұрандаға 40 000 а.к. бу турбинасы қуат берді, ал корпуска орналасқан екі 100 кВт электр жетегі тыныш "сүрінуге" (төмен жылдамдықтағы тактикалық маневрлерге) және инженерлік апат жағдайында резервтік қозғалтқыш ретінде қолданылды. Электр қуатын екі 1500 кВт турбогенератор, 500 кВт дизель генераторы және 112 мырыш-күміс аккумуляторының батареясы қамтамасыз етті. Инженерлік қиындықтар алғашқы су асты кемесінде корпуста жарықтар пайда болғаннан кейін анық болды, ол тез арада қызметтен шығарылды. Кейіннен металлургия және дәнекерлеу технологиясы жақсартылды және келесі кемелерде корпус проблемалары туындамады. Американдық барлау қызметі Санкт-Петербург кемежайынан шыққан жүк көлігінен түскен металл сынықтарын алып, құрылыста титан қорытпалары қолданылғанын анықтады. 705 жобасы үшін белгіленген бастапқы сынақ тереңдігі 705 метр болатын, бірақ алдын ала жобалау аяқталғаннан кейін СКБ 143 осы талапты жеңілдетуді ұсынды. Сынақ тереңдігін азайту және қысым корпусын жұқалау реактордың, сонар жүйесінің және көлденең бөлімдердің салмағының артуын өтеуге мүмкіндік берер еді.