Кіріспе

USS Essex) – Америка Құрама Штаттары Армиясының, кейіннен Америка Құрама Штаттары Әскери-теңіз күштерінің 1000 тонналық темір қабықталған өзендік канонерлік кемесі болған. Ол капитан Уильям Портердің әкесінің бұрынғы желкенді фрегаты – USS Essex құрметіне аталған. Бұл "Эссекс" бастапқыда 1856 жылы Нью-Олбаниде (Индиана штаты) "Нью Эра" деп аталған бу машинасымен жүретін паром ретінде салынған.

Теннессидегі қызмет

1861 жылдың қыркүйегінде «Нью Эра» кемесі АҚШ армиясы тарапынан Батыс канонерлік флотилиясында қолдану үшін сатып алынып, 355 тонналық ағаш қаптамалы канонерлік кемеге айналдырылды. 1861 жылдың қарашасында USS New Era Камберленд өзеніне жасалған жорыққа қатысты. Одан кейін ол USS Essex деп қайта аталды және темір бронямен және басқа да түрлі өзгерістермен жабдықталды. 1862 жылдың 11 қаңтарында USS Essex Миссури штатындағы Лукас Бенд маңында Конфедерациялық штаттардың әскери-теңіз күштерінің канонерлік кемелерімен шайқасты. 1862 жылдың 6 ақпанында ол Теннесси штатындағы Форт-Генриге шабуылға қатысып, Конфедерацияның оқтарынан ауыр зақымдар алды.

CSS Арканзаспен күресу

Командир Уильям Портер ресми рұқсатсыз кемесін темір қақпалы канонерлік қайыққа жаңартып алды. Оның бұйрығымен кеме ұзартылып, кеңейтілді және толығымен қайта жасалды, сыртқы түрі күрт өзгерді. Жаңа, қуаттырақ қозғалтқыштар орнатылды және қайтадан брондалды. Жаңарғаннан кейін Эссекс Миссисипи штатындағы Виксбург маңындағы операцияларға қатысты. 1862 жылдың 15 шілдесінде USS Essex, CSS Arkansas кемесі қала алдындағы Одақ флоттарынан сәтті өтіп кеткен кезде, онымен шайқасты. 23 шілдеде Эссекс Арканзас кемесіне шабуыл жасады, бірақ Арканзас пен жағалаудағы қарулар оны кері шегіндірді, Арканзас олардың қорғауында болды. Одан аз уақыт өткен соң федералдық күштер Виксбургтен шығып кетті. Шығып кеткеннен кейін Эссекс адмирал Дэвид Фаррагуттың эскадрильясына қосылды және Төменгі Миссисипи өзеніндегі жалғыз федералды темір кеме болды. 1862 жылдың 5 тамызында Эссекс Луизиана штатындағы Батон-Руж қаласына жасалған Конфедерация армиясының шабуылын тойтаруға көмектесті. 6 тамызда Эссекс тағы да CSS Arkansas кемесімен шайқасты, ол Батон-Ружға шабуыл жасаған конфедерат әскеріне көмектесуге тырысты. Эссекс жақындағанда, Арканзас кемесінің рульдік механизмі істен шығып, экипажы Эссекс кемесінің жанында болғандықтан, оны батыруға мәжбүр болды.

Әскери-теңіз флотына ауысу

1862 жылдың қазан айында "Эссекс" кемесі армиядан АҚШ Әскери-теңіз күштеріне берілді. Ол Луизиана штатындағы Хадсон портын бомбалауға қатысты және Батон-Руж қаласын басып алуға көмектесті. 1863 жылдың мамыр-шілде айларында Роберт Таунсенд басшылығымен "Эссекс" кемесі Хадсон портын қоршауға алып, жаулап алуға қатысты. USS Essex 1864 жылдың наурыз-мамыр айларында Қызыл өзені жорығына қатысты. 1864 жылдың желтоқсан айында USS Essex кемесі Теннесси штатының Мемфис қаласында болды. Дэвид Редриктің сөзіне сәйкес, кеме экипажының бір бөлігі "түнгі уақытта жағаға шығып", "қайта-қайта мас болды". 33 жастағы боцман Уильям Бернард Долен "балаларды ұстауға" жіберілген топтың құрамында болды. Ұстау кезінде ол бір теңізшінің пышағынан оң жақ кеудесіне жарақат алды және жарақатының созылмалылығына байланысты мүгедектік себептерімен құрметпен отставкаға жіберілді, кейін 1878 жылы қайтыс болды.

Соғыстан кейін

Эссекс 1865 жылдың шілде айында қызметтен босатылды. 1865 жылдың қараша айында сатылып, азаматтық атауы «New Era» деп өзгертілді. 1870 жылы металлға тапсырылды. USS Essex салыстырмалы түрде нашар бронясы болғанына қарамастан, Миссисипи өзеніндегі ең белсенді канонерлік кемелердің бірі ретінде танымал болды. Ол жиі шайқастарда зақымданатын.