Язу Ривер: АҚШ-тың тарихы мен географиясы

Кіріспе

Yazoo өзені – АҚШ-тың Луизиана және Миссисипи штаттарындағы өзен. Кейбір адамдар оны Миссисипи дельтасы деп аталатын кең жазықтықтың оңтүстік шекарасы деп есептейді, бұл жазықтық Американдық Азамат соғысынан бұрын мақта плантациялары үшін өңделген. Ол қазір де ірі ауыл шаруашылығына пайдаланылуда.

Тарих

Язу өзеніне француз саяхатшысы Ла Салл 1682 жылы, өзеннің Миссисипи өзенімен қосылатын жерінде, Язу тайпасының қоныстанған жеріне сілтеме жасай отырып, «Rivière des Yazous» деп ат қойған. Бұл атаудың нақты мағынасы белгісіз. Ұзақ жылдар бойы қалыптасқан сенім бойынша, ол «өлім өзені» дегенді білдіреді. Өзеннің ұзындығы 188 миль (303 км) және ол Таллахатчи және Ялобуша өзендерінің қосылуынан пайда болған, қазіргі Гринвуд қаласы сол жерде дамыған. Өзен Миссисипи өзенінің жайылмасымен біршама қашықтықта параллель жүреді, содан кейін Виксбургтен солтүстікке қарай оған қосылады. Миссисипи өзенінің бойындағы табиғи бөгеттер Язу өзенінің Виксбургке жеткенше қосылуына кедеріс келтіреді. «Язу ағысы» – бұл гидрологиялық термин, осы сипаттамаға ұқсас кез келген өзенді немесе ірі ағынды сипаттау үшін қолданылады. Гидрологтар Язу өзенінің бастауын төменгі Огайо өзенінен алғанын айтады. Француздар (кейіннен ағылшын-американдық қоныс жайлаушылар) тарихи тұрғыдан Миссисипи және Алабама аймақтарын өзеннің атымен Язу жерлері деп атаған. Бұл 18-шы және 19-шы ғасырлардың басындағы Язу жеріне қатысты даудың бастауы болды. Өзен Американдық Азамат соғысы кезінде маңызды рөл атқарды. Конфедераттар 1862 жылы Виксбург маңында өзендегі алғашқы электрлік детонацияланған су асты минасын қолданып, Одақтың «USS Cairo» темір кемесін батырды. «Кайро» кемесінің соңғы бөлігі 1964 жылдың 12 желтоқсанында көтерілді. Ол қалпына келтіріліп, қазір Виксбург ұлттық әскери паркінде тұрақты түрде қойылған. Өзеннің суында Азамат соғысынан қалған 29 кеме бар. «Dew Drop» бу кемесінің Роубк көлінің жанында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне кедергі келтіру үшін батырылғаны хабарланды, бірақ Одақ деректері кеме тұтқындалып, өртелгенін мәлімдейді. Язу өзенінің басқа да атаулары: Zasu River, Yazous River, Yahshoo River, Rivière des Yasoux және Fiume del Yasous. 1876 жылы Миссисипи өзені өз бағытын өзгертіп, батысқа қарай бірнеше шақырымға жылжыды, соның салдарынан Виксбург өзен жағалауын жойды. 1902 жылы АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы Язу өзенін ескі арнаға бұрып, Язу бұрылыс каналын құрды. Қазіргі Виксбург порты осы каналда орналасқан. Язу өзенінің коммерциялық кеме қатынасы 1990 жылдардан бері айтарлықтай төмендеді және негізінен Виксбургтен Язу қаласына дейінгі бөлікке шоғырланған. Миссисипи штатындағы Лонг-Лейк маңында өзеннің су ағыны секундына 18 486 куб футқа жетеді.

The Yazoo River was named by French explorer La Salle in 1682 as "Rivière des Yazous" in reference to the Yazoo tribe living near the river's mouth at its confluence with the Mississippi. The exact meaning of the term is unclear. One long held belief is that it means "river of death". The river is 188 miles (303 km) long and is formed by the confluence of the Tallahatchie and the Yalobusha rivers, where present day Greenwood developed. The river parallels the Mississippi River in the latter's floodplain for some distance before joining it north of Vicksburg, Mississippi. Natural levees which flank the Mississippi prevent the Yazoo from joining it before Vicksburg. A "yazoo stream" is a hydrologic term that was coined to describe any river or major stream with similar characteristics. Potamologists believe the Yazoo River had its origins as the lower Ohio River. The French (and later the Anglo American settlers) historically called the surrounding area of Mississippi and Alabama the Yazoo lands, after the river. This became the basis for naming the Yazoo Land Scandal of the late 18th and early 19th century. The river was of major importance during the American Civil War. The Confederates used the first electrically detonated underwater mine in the river in 1862 near Vicksburg to sink the Union ironclad USS Cairo. The last section of the Cairo was raised on December 12, 1964. It has been restored and is now on permanent display to the public at the Vicksburg National Military Park. There are 29 sunken ships from the Civil War beneath the waters of the river. The steamer Dew Drop was reportedly sunk near Roebuck Lake as an obstruction to the United States Navy, but Union sources claim the vessel was captured and burned. Variant names of the Yazoo River include Zasu River, Yazous River, Yahshoo River, Rivière des Yasoux, and Fiume del Yasous. In 1876, the Mississippi River changed its course, shifting west several miles and leaving Vicksburg without a river front. In 1902, the U. S. Army Corps of Engineers diverted the Yazoo River into the old river bed, forming the Yazoo Diversion Canal. The modern day port of Vicksburg is still located on this canal. Commercial navigation of the Yazoo River has declined considerably since the 1990s and is mainly concentrated on the section from Vicksburg to Yazoo City. At Long Lake, Mississippi, the river measures 18,486 cubic feet per second.