Кіріспе

Британдық музыкалық байқау телесериалы, британдық телесериал. Pop Idol – Саймон Фуллер жасаған британдық музыкалық байқау телесериалы, ол 2001 жылдан 2003 жылға дейін ITV телеарнасында көрсетілді. Шоудың мақсаты көрермендердің дауыс беруі мен қатысуы арқылы Ұлыбританиядағы ең жақсы жас поп-әншіні (немесе «поп-идолды») анықтау болды. Екі маусым эфирге шықты, біріншісі 2001–2002 жылдары, екіншісі 2003 жылы. 2001 жылы іске қосылғаннан кейін үлкен табысқа ие болған бұл шоу туралы The Guardian газетінде Мэгги Браун «шоу күзде эфирге шыққаннан кейін, маңызды реалити-шоулардың біріне айналды» деп жазды. Шоу төрешісі Саймон Коуэлл ойын-сауық индустриясында танымал тұлғаға айналды, ал шоу бірден хит-парадтарда бірінші орын алған әндерді жасады, соның ішінде бірінші маусым жеңімпазы Уилл Янгтың «Evergreen» синглы Ұлыбритания хит-парадтары тарихындағы ең жылдам сатылған дебют және 2002 жылдың ең көп сатылған әні болды. Саймон Коуэлл 2004 жылдың сәуірінде Ұлыбританияда The X Factor бағдарламасын іске қосатынын жариялағаннан кейін Pop Idol бағдарламасы белгісіз мерзімге тоқтатылды. Кейіннен бұл шоу халықаралық телефраншизаға айналып, бүкіл әлемде көптеген Idol бағдарламаларының пайда болуына себепкер болды. Осыдан кейін Popstars бағдарламасын жасаушылармен заңдық дау туындады, нәтижесінде American Idol, Australian Idol, Arab Idol, Canadian Idol, Indonesian Idol, Indian Idol, New Zealand Idol, Latin American Idol, Idol (Норвегия), Idol (Польша), Idol (Швеция), Singapore Idol, Idols (Оңтүстік Африка), Pakistan Idol, Bangladeshi Idol және Ídolos (португал және бразилиялық бағдарламалардың бірдей атауы) сияқты спин-оффтардың барлық атауларынан «поп» сөзі алынып тасталды. Шоудың тақырыптық әнін Gingell/Stone және Cathy Dennis жазды.

Формат

Ұлыбританияның ең табысты телешоу форматтарының бірі – Pop Idol көрермендердің кең ауқымды қатысуын қамтамасыз етті. Көрермендер телефон арқылы, ұялы телефонмен жіберілген хабарламалар (бірінші маусымда қолданылмады), цифрлық теледидарлардың "қызыл түймесі" немесе ресми веб-сайт арқылы дауыс берді. 2002 жылғы ақпан айында өткен Pop Idol бірінші маусымының финалы Ұлыбритания телешоуларының арасында бір күндік дауыс беру бойынша рекордтық көрсеткішті тіркеді, бұл шоуды ITV-дің ең табысты жобаларының біріне айналдырды. Кейт Торнтон жүргізген ITV2 арнасының Pop Idol Extra бағдарламасы да қосымша кіріс табу үшін ұялы телефон арқылы жіберілген хабарламаларды белсенді пайдаланды. Бірінші Pop Idol тек телефон және интернет арқылы дауыс беруге мүмкіндік бергеніне және хабарламалар мен "қызыл түйме" функциясын қолданбағанына қарамастан, өте жоғары дауыс жинады. Дегенмен, "дауыс беру" жүйесінің маңызы болмады, себебі әр адам шексіз мөлшерде дауыс бере алатындықтан, жеңімпаз тек ең жанкешті жанкүйерлерінің арқасында жеңіске жетті. Шоудың сенбілік кешкі эфирі бастапқыда кастинг процесін көрсетті, үміткерлер төрт судьяның алдында ән орындады (жазбалар продюсері және музыкалық атқарушы Пит Уотерман, музыкалық атқарушы және менеджер Саймон Коуэлл, музыкалық промоутер және менеджер Никки Чэпман және радио ди-джейі мен телеарна тұлғасы Нил "Доктор" Фокс). Олар Ұлыбританияның әртүрлі аймақтарында өтті. Іріктеуден өткендермен қатар, өте нашар "әншілер" де өз талантының немесе сыртқы келбетінің жетіспеуіне байланысты эфирге шығарылды. Нашар орындаған әншілер судьялардың, әсіресе Саймон Коуэллдің (оның poleмикалық сөздері оны American Idol бағдарламасында да танымал етті) қатал сынға ұшырады. Судьялардың мұндай қойылымдарға реакциясы көбінесе наразылықтан бастап ашық күлкіге дейін жететін. Олардың поп-жұлдыз болуға талпынушыларға қатысты бағалау стилі мен көзқарасы шоудың құрылымына қатысты басқалардың, соның ішінде Take That тобының менеджері Найджел Мартин Смиттің poleмикалық пікірлеріне әкелді. Бірақ көрермендер бұл форматқа тез ғашық болды, көрсетілген рейтингтер оны көрсетті. Судьялардың ашық пікір білдіру саясаты екінші маусымда жұмсатылуы керек болды, себебі ол парламент депутаттарының айыптауына ұшырады. Бірінші кастинг кезеңі аяқталғаннан кейін, шоу Criterion Theatre-ге көшті, онда судьялар 50 адамнан тұратын топты іріктеді. Ерекшелігі, бұл судьялардың конкурсанттардың тағдырына тікелей әсер ете алатын соңғы мүмкіндігі болды, себебі қалған нәтижелер тек көрермендердің дауысына байланысты болатын. Сериалдың үшінші кезеңі дәстүрлі телестудияда өтті. 50 қатысушы оннан тұратын бес топқа бөлінді, әр топ судьяларға тек пианиноның сүйемелдеуімен бір ән орындады. Әр судья өз пікірін білдірді, ал алдын ала жазылған бағдарлама аяқталғаннан кейін дауыс беру үшін телефон желілері ашылды. Кейін сол күні кешке тікелей эфирде дауыс беру нәтижелері жарияланды, ең үздік екі қатысушы соңғы ондыққа өтті. Екінші маусымда "қайта оралу" кезеңі қосылды (бұл жаңалық American Idol бағдарламасынан алынған), онда судьялар он қабылданбаған қатысушыны іріктеп, оларға екінші мүмкіндік берді. Бұл арнайы бағдарламада бір қатысушы, Сюзанна Мэннинг көрермендердің дауысымен, ал екіншісі, Сэм Никсон судьялардың шешімімен таңдалды. Бұл келесі кезеңнің бірінші маусымдағы он екі қатысушымен басталуын білдірді. Финалдық кезең үшін шоу сәнді телестудияға көшті, онда қалған барлық қатысушылар тікелей эфирде ән орындады, оларға қосалқы трек немесе тірі музыкалық тобы сүйемелдеді. Көптеген бағдарламалар белгілі бір тақырыпқа ие болды, қатысушылар нақты жанрдан немесе әртістен әндер орындады (жарыстың кез келген кезеңінде түпнұсқа әндер орындалмады). Тағы да судьялар өз пікірлерін білдірді, бірақ нәтижелер көрермендердің дауысымен шешілді. Кешкі уақытта тікелей эфирде дауыс беру нәтижелері жарияланды, бірақ бұл жолы ең аз дауыс жинаған әнші шығарылды, ал қалғандары келесі аптаға өтті, жеңімпаз анықталғанша. Әдеттегі форматтан ауытқулар шектеулі болды. Бірінші маусымда Дариус Данеш Рик Уоллерден бас тартқаннан кейін тікелей эфирге жолдама алды. Данеш Уоллердің орнын иеленген топтың үшінші орынына ие болды. Сонымен қатар, екінші маусымның алғашқы екі тікелей эфирінде екі қатысушы шығып кетті, "қайта оралу" бағдарламасынан қосылған екі қосымша қатысушыдан кейін сандарды теңестіру үшін.

Нәтижелер мен мұра

Бірінші серияны Уилл Янг жеңіп алды, Гарет Гейтс екінші орынға ие болды. Мишель МакМанус екінші серияда жеңімпаз атанды. Бірінші серияның үздік үш қатысушысының барлығы Ұлыбританияда бірінші орынға ие болды. Янг ән жазумен айналысып жүреді. Гейтс бастапқыда үш студиялық альбом және жеті үздік 5-тік сингл шығарған әнші ретінде үлкен жетістікке жетті. Кейін ол музыкалық театрға табысты мансап жасады, «Жүсіп пен ғажайып түсті жарқын көйлек» спектаклінде басты рөлді ойнады, «Жәбірленушілер» мюзиклінде Мариус рөлінде гастрольдік сапарлар жасады және Вест-Эндте, ал «Шашыраңқы» мюзиклінде Клод рөлінде ойнады. 2013 жылы ол 5th Story супертобының құрамына кірді. Дариус Данештің екі хит альбомы болды және ол Уэст-Эндте «Чикаго» мюзиклінде Билли Флинн рөлін, ал «Желмен бірге» мюзиклінде Ретт Батлер рөлін ойнады. Ол сондай-ақ «Guys and Dolls» турнесінде Sky Masterson рөлінде көрінді. Финалистер Рози Риббонс пен Зои Биркетт екеуі де хит-парадтарға енді, ал Биркетт музыкалық театрда мансабын жалғастырды, ал Джессика Гарлик 2002 жылы Ұлыбританияны «Евровидение» ән байқауында өкілдік етті. Жартылай финалист Сара Уотмор топ-10-ға іліге алмаса да, екі хитке ие болды. Екінші серияның қатысушылары жарнамадағы табысқа жетпеді, көптеген адамдар бұл шоудың беделіне нұқсан келтірді деп санайды және оның өз елінде тоқтатылуына себеп болды. «Поп-Идолдың» екінші сериясынан кейін бірден, дәл сол декорацияда «Әлемдік Идол» байқауы өтті, онда әлемнің әртүрлі «Идол» серияларының жеңімпаздары, соның ішінде «Поп-Идолдың» түпнұсқа жеңімпазы Уилл Янг, «Американдық Идолдың» жеңімпазы Келли Кларксон және «Австралиялық Идолдың» жеңімпазы Гай Себастьян қатысты. Норвегиялық Курт Нильсен Ұлыбританияда шағын табысқа жетіп жеңіске жетті. Коуэлл «Әлемдік Идолды» қатты сынға алды және оны қайтадан өткізудің қажеті жоқ. «Поп-Идолдың» екінші сериясынан кейін ITV шоуды белгісіз мерзімге тоқтатты, өйткені 2004 жылдың сәуірінде судья және музыкалық продюсер Саймон Коуэлл өзінің «The X Factor» шоуын іске қосатынын жариялады, оның құқығы оған және оның жазбалар компаниясына (Syco) тиесілі болды. Сот ісі 2005 жылдың қарашасында соттан тыс келісіммен аяқталды, келісімнің шарты бойынша Саймон Фуллер «The X Factor» шоуының серіктес өкілі болды, ал Саймон Коуэлл тағы бес жылға «Американдық Идолда» судья болып қалуға міндеттелді. ITV-нің «Поп-Идолды» өндіруге берген лицензиясының мерзімі аяқталды, яғни басқа арналар теориялық тұрғыдан сериалды сатып ала алады. Бұрынғы хабарларға қарамастан (төменде қараңыз), Ұлыбританияда ешбір телеарна форматты сатып алған жоқ. Тек екі маусым ғана көрсетілгеніне қарамастан, «Поп-Идолдың» әсері зор болды және 19 Entertainment және FremantleMedia-ны форматты бүкіл әлемге таратуға итермеледі; қазіргі уақытта 110 елде 50-ден астам нұсқасы бар, соның ішінде, ең танымал «Американдық Идол», онда Коуэлл 2010 жылға дейін судья болды, ал 2011 жылы «The X Factor USA» шоуын іске қосты.

Бейне ойындар

Pop Idol – Codemasters компаниясы PlayStation 2 және Game Boy Advance платформалары үшін әзірлеген, сондай-ақ 2003 жылдың 30 қазанында PC үшін де шығарылған бейне ойын. Ойыншы өзінің әншісін құрады, содан кейін кастингтер, театр сахналары, іріктеу кезеңдері мен финал арқылы өтеді. Ойыншы бәсекеде алға жылдамдаған сайын ойынның қиындығы арта түседі. Финалдың әр кезеңінде ең аз дауыс жинаған бір немесе екі ойыншы іріктеуден шығарылады. Ойынның басты мақсаты – экран ортасындағы жылжымалы белгіні және тұрақты нысанды туралап, ойын контроллеріндегі сәйкес белгіні басу. Егер ойыншы белгі шеңбердің ортасында тұрғанда басса, әнші жақсы нота айтады. Ал егер белгі шеңберден тыс тұрғанда немесе уақытын дұрыс таппаса, әнші нашар нота айтады.

Қатысушы бағдарламалар

Idol форматы әлемнің ондаған елінде іске қосылды және бағдарламаның көптеген көшірмелері пайда болды. 2003 жылдың желтоқсанында World Idol халықаралық телеарнасы арқылы арнайы кеш өткізілді, онда ұлттық Idol байқауының бірінші жеңімпаздары бір-бірімен жарысты; әлем бойынша көрермендер Норвегиялық Idol-дың Курт Нильсенін "Әлемдік Idol" атанғанын дауыс беріп анықтады. Popstars форматы Pop Idol-дан бұрын пайда болды, ал Ұлыбританияда одан кейін Popstars: The Rivals бірінші маусымы және 2018 жылға дейін The X Factor-дың он бес маусымы жарық көрді. Popstars продюсерлері сот шараларымен қорқытқаннан кейін, басқа шарттармен қатар, Ұлыбританиядан тыс Pop Idol нұсқаларының тақырыптарында "поп" сөзін пайдалануға тыйым салатын келісімге келді.