Кіріспе

Univers (ynivɛʁ) – Адриан Фрутигер жасаған және оның жұмыс берушісі Deberny & Peignot 1957 жылы жариялаған ірі серифсіз қаріптер отбасы. Ол неогоротеск безсериф ретінде жіктеледі, XIX ғасырғы Akzidenz Grotesk сияқты неміс қаріптерінің үлгісіне негізделген. Ол шығарылған сәттен бастап салмағы мен енінің кең ауқымында қолжетімді болды. Univers қаріптерінің бастапқы таңдаулы сату кезінде оның мүмкіндіктерін көрсету үшін периодтық кестеге сілтеме жасалды. Univers – қаріптер отбасының тұрақты, байланысты дизайннан тұруы керек деген идеяны іске асырған алғашқы қаріптер отбасыларының бірі. Gill Sans сияқты бұрынғы безсериф дизайн үлгілерінде салмақтар арасында үлкен айырмашылықтар болды, ал American Type Founders компаниясының Franklin Gothic отбасы сияқты шашыраңқы отбасылар әр стильді әртүрлі атаулармен жарнамалады, олардың толық сәйкес келмейтінін көрсету үшін. Стилдер мен салмақтардың үйлесімді диапазонын құру арқылы Univers барлық мәтін үшін бірыңғай қаріппен құжаттар жасауға мүмкіндік берді, бұл безсериф қаріптерімен құжаттарды көркемдік тұрғыдан безендіруді жеңілдетті. Бұл «швейцар стиліндегі» типография шеберлерінің бейтарап безсериф қаріптеріндегі көркемдік артықшылықтардан қашуға ұмтылысына сай келді. Univers дизайнының тұжырымдамасы фотожинақтаудың жаңа технологиясын пайдалануды көздеді, онда қаріптер әр өлшем үшін қатты металл қаріптер мен матрицалар түрінде емес, шыны дискілер түрінде сақталды. Deberny & Peignot осы технологияда жетекші болып қалыптасты, бірақ оның шығарылған кезде металл қаріптер әлі де кең таралғандықтан, дизайн сол формада да жарияланды. Univers тез арада лицензияланды және Monotype, Linotype, American Type Founders, IBM және басқалармен фотожинақтау, металл қаріптер және теру машинасымен көбейту үшін қайта жарияланды. Тарихшы Джеймс Мосли оны металл қаріптердегі ірі отбасының «дегенмен соңғы маңызды» шығарылымы деп сипаттады.

Сипаттамалары

Универс – 1957 жылы шығарылған неогротесктік безсериф қаріптерінің бірі, оның ішінде Folio және Neue Haas Grotesk (кейіннен Helvetica деп аталды) қаріптері бар. Олардың барлығы Akzidenz Grotesk-ке негізделгендіктен, бұл үш қаріп кейде бір-бірімен шатастырылады. Бұл қаріптер графикалық дизайнның швейцариялық стилінде маңызды рөл атқарады. Универс геометриялық қаріптер, мысалы Futura танымал болған ұзақ үзілістен кейін жарық көрді. Фрутигер таза геометриялық дизайнды ұнатпады, оларды тым қатаң деп есептеді, бұл сол кездегі швейцариялық дизайнерлердің көптеген ойларымен сәйкес келді. Цюрихтегі Өнер және қолөнер мектебінде (Kunstgewerbeschule) оқып жүргенде, ол 19 ғасырдың гротесктеріне негізделген, қайта жаңғыртылған гротесктік отбасының эскизін жасауды бастады, ол Швейцариядан тыс жерлерде көне деп есептелді. 1998 жылы Универсті "қалың және жұқа" штрихтар арасындағы сезімталдыққа ие, нақты геометриядан аулақ болатын" деп сипаттады. Қаріптер отбасының әртүрлі қалыңдықтары мен вариациялары сандар арқылы белгіленеді, атаулардың орнына, бұл жүйені Фрутигер басқа қаріптік дизайн үшін де қолданды. Фрутигер бірыңғай стильді сақтайтын, әртүрлі ені мен қалыңдықтары бар үлкен отбасын жоспарлады. Дегенмен, Универс отбасының қаріптерінде сандар мен әріптердің қосымшасы бар. Дизайнның жұмыс атауы Monde болды. Бастапқы дизайнда Фрутигер он алты градусқа иілген көлбеу қаріптерді таңдады, кейінірек шығарылған нұсқаларында бұл көрсеткіш он екі градусқа дейін төмендетілді. Linotype Univers (төменде) бастапқы бұрышқа оралды. Фрутигердің бастапқы амперсандысы Trebuchet сияқты басқаларымен бірге нағыз "et" лигатурасы болды. Фрутигер кейіннен француз тілін білмейтін елдер үшін оның бұл түрі аз таныс болуы мүмкін екенін ескере отырып, балама нұсқасын ұсынды. Berthold типтік құю зауыты Гюнтер Герхард Ланге жасаған өзгертулермен Универстің тәуелсіз нұсқасын фототиптеу жүйесі үшін лицензиялады; Фрутигер өзінің өмірбаяндық еңбегінде оған деген құрметін білдірді.

Шығарылымдар

Univers нұсқалары дерлік барлық негізгі жинақтау жүйелері үшін шығарылды, оның ішінде кең ауқымды жазу жүйелеріне арналған нұсқалар және мектеп кітаптарына арналған әріптер сияқты қосымша мүмкіндіктері бар. Univers бастапқыда фотожинақтаудың шығындарды үнемдеу мүмкіндіктерін пайдалану үшін жасалған болатын (Deberny & Peignot жаңа технологияны толыққанды пайдаланып, бәсекелестерін озуға үміттене отырып, Lumitype шыны дисктерін әрқайсысы үш тонна мыс матрицаны алмастыратыны туралы жарнамалады), бірақ Deberny & Peignot Monotype сияқты тип құюшылармен кеңірек тарату үшін лицензиялық келісімдер жасасты. Univers металл типтерде өте табысты болды, металл типтер дәуірінің соңында шығарылғанына қарамастан, Monotype-тің барлық уақыттағы ең көп сатылатын түрлерінің бірі болды, алайда Frutiger кейінірек көшірілген Monotype нұсқасы ескірген Monotype техникалық жүйесімен шектелген деп есептеді.

Цифрлық нұсқалар

Фрутигер (Ховард "Бад" Кеттлермен бірге) 1960 жылдары IBM Selectric Composer үшін Универс шрифтін бейімдеді. Бұл – өте жоғары сапалы "гольф допшасы" электрлік теру машинасының жүйесі, ол кеңседе жоғары сапалы құжаттар жасауға немесе шағын көлемде басылатын жобаларды фотосуреттеуге арналған. Көптеген теру машиналарынан өзгеше, Composer әрбір әріптің еніне қарай пропорционалды шрифтпен теріп шығарды, әріптердің арасы тең болмады. Ақырында, бұл жүйе уақытша өнім болып шықты, себебі оны арзан фотожинақтау, ал 1980 жылдары мәтіндік процессорлар мен көп мақсатты компьютерлер ығыстырды. Жүйенің шығуы 9 бірлік қадамдық жүйеге сәйкес келуіне байланысты біршама қиындықтар тудырды. Univers шрифтінің бірнеше заңсыз көшірмелері, шрифт дизайны авторлық құқықпен қорғалмағандығын пайдаланып жасалды. Бір ерекше өзгертілген нұсқасы – Фил Мартиннің "Әліпбе инновациялары" компаниясынан шыққан 1970 жылдардағы "Univers Flair" фототип көшірмесі, оған әсем әріп сызықтары қосылған. Фрутигер бұл нұсқаны көңілді деп танып, кеңсесінің қабырғасына үлгісін іліп қойды.

URW Classic Sans (Санс)

Универс 45, 55, 65, 57, 67, 53 және 63 (қалыпты және қалың түрі, қалыпты және жиынтық ендегі көлбеу нұсқалары) PostScript 3 цифрлік басып шығару стандартына негізгі қаріптер ретінде қосылған. PostScript-ке ақысыз балама жасау мақсатындағы Ghostscript жобасы аясында URW++ осы түрінің көшірмелерін U001 сериясымен, кейіннен URW Classic Sans қаріптерін Aladdin Free Public License лицензиясы бойынша ұсынды.

Линотип Универсі

1997 жылы Фрутигер Linotype компаниясымен бірлесіп, Univers қаріптер отбасының барлық түрлерін қайта өңдеп, 63 қаріптен тұратын Linotype Univers қаріптер жинағын жасады. Univers қаріптерін қайта өңдеу барысында Ultra Light немесе Extended Heavy сияқты «шектен тыс» қалыңдықтармен қатар, бір кеңістіктегі қаріптер де қосылды. Отбасыдағы қаріптердің көптеген нұсқаларын көрсету үшін сандар жүйесі үш таңбаға дейін ұзартылды. Қаріп ені мен қалыңдығының қосымша комбинацияларынан өзге, қаріптер цифрлық интерполяция арқылы жасалған, сондықтан қаріп қалыңдығы өзгергенде әріптердің ені пропорционалды түрде өзгеріп отырады. Нақты бір қаріп қалыңдығындағы қаріптер үшін үлкен әріптердің биіктігі, x биіктігі, жоғары және төмен созылған әріптердің биіктігі бірдей болады. Көлбеу қаріптер үшін бұрыштың дәрежесі Фрутигердің бастапқы суреттеріндегі 12°-тан 16°-ға дейін арттырылды, сондай-ақ әріптердің ені оптикалық тұрғыдан реттелді. Бұған қоса, &, ®, евро таңбасы сияқты әріптер жаңадан жасалды, амперсанд Фрутигердің қалайтын нағыз et лигатурасына сәйкес келді.

Linotype Univers жазу машинасы

Linotype Univers Typewriter – Linotype Univers қаріптер отбасының бір түрі, мұнда әрбір әріптің ені бірдей. Қалың және қалыпты салмақта төрт қаріп жасалған, және әр салмақтың көлбеу нұсқасы да бар. 1, I, J, M, W, i, j, l, және нүктесі жоқ j сияқты әріптер әртүрліше салынған.

Универс келесі (2010)

2010 жылы Linotype Univers шрифтінің отбасын нағыз кіші әріптермен толықтырып, "Univers Next" деп қайта атады. Осы шрифтің отбасының барлық келесі кеңейтімдері Univers Next деген атпен таныстырылды. Бұл шрифттер отбасына Linotype Univers деген атпен бұрын жарық көрген барлық шрифттер кіреді.

Универс Кирилл, Универс Про Кирилл (2010)

2010 жылдың сәуірінде Linotype бастапқы Univers қаріптер отбасының кириллицалық нұсқаларын TrueType, PostScript және OpenType Pro форматтарында жариялады. Шығарылған қаріптер: Univers 55 Roman Oblique; Univers Pro Cyrillic 45 (тура, көлбеу), 55 (тура, көлбеу), 65 (тура, көлбеу), 75 (тура, көлбеу), 85 (тура, көлбеу), 47 (тура, көлбеу), 57 (тура, көлбеу), 67 (тура, көлбеу), 39 (тура), 49 (тура), 59 (тура).

Келесі ғаламтор W1G

Бұл нұсқа грек және кириллица әріптерін қолдайды. Шрифттер отбасына 6 қалыңдық және 1 ендікте 12 шрифт (330, 331, 430, 431, 530, 531, 630, 631, 730, 731, 830, 831) кіреді, сондай-ақ көлбеу нұсқалары да бар. Кириллица нұсқасы OpenType Pro форматында Univers Next Кирилл ретінде жарық көрді.

Универс Next Arabic (2011)

Ол Адриан Фрутигердің кеңесімен Надин Шахин жасаған Univers Next латын шрифтінің қосымшасы. Бұл үлкен ашық контрлармен және төмен контрастпен ерекшеленетін, негізінен тақырыптар мен қысқа мәтіндерде қолдануға арналған заманауи куфи дизайны. Шрифт Univers Next-тің негізгі латын бөлігін және парсы, урду және араб тілдеріне қолдауды қамтиды. Сондай-ақ, қолдау көрсетілетін тілдер үшін пропорционалды және кестелік сандар да бар. Шрифт отбасы 3 шрифттен (330, 430, 630) тұрады, 3 қалыңдық және 1 ені бар, еңкейтілмеген. OpenType мүмкіндіктеріне бөлшектер, жергілікті формалар, пропорционалды сандар, контекстік баламалар, қосымша лигатуралар, бастапқы формалар, соңғы формалар, глифтердің құрамы/бөлінуі, жеке формалар, ортаңғы формалар және міндетті лигатуралар кіреді.