Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1958 жылы Герман Запф жасаған қаріп
1958 typeface by Hermann Zapf
Optima – Герман Запфтың жобалаған және 1958 жылы Батыс Германияның Франкфурт қаласындағы D. Stempel AG құю фабрикасы шығарған гуманистік безсериф қаріпі. Сан-сериф ретінде жіктеліп саналғанмен, Optima қаріпінің әріп соңдарында глифтік серифке ұқсас жұмсақ дөңгелектері бар. Optima классикалық рим әріптерінен және 1950 жылы Италияға саяхат жасағанда Флоренцияда көрген Ренессанс дәуірі қабір тастарының тасқа қашалған өрнектерінен шабыт алды. Герман Запф Optima қаріпін мәтін және тақырып ретінде қолдануға болатындай етіп жобалады. Оның мүмкіндіктерін көрсету үшін Запф өзінің «Әліппе туралы» кітабын қалыпты салмақта басып шығарды. Запф дизайнға деген қызығушылығын сақтап, сексен жасқа дейін оның түрлендірілген нұсқалары мен кеңейтулерімен айналысты.
Optima is a humanist sans serif typeface designed by Hermann Zapf and released by the D. Stempel AG foundry, Frankfurt, West Germany in 1958. Though classified as a sans serif, Optima has a subtle swelling at the terminals suggesting a glyphic serif. Optima was inspired by classical Roman capitals and the stonecarving on Renaissance period tombstones Zapf saw in Florence on a 1950 holiday to Italy. Zapf intended Optima to be a typeface that could serve for both body text and titling. To prove its versatility, Zapf set his entire book About Alphabets in the regular weight. Zapf retained an interest in the design, collaborating on variants and expansions into his eighties.
Тарих
[[Файл:С. крос, tomba sul pavimento 14 berti. JPG|thumb|Запф осы қабір тасын Оптимаға шабыт берген деп атады. Мәтіннің бір бөлігі оның 1950 жылғы эскиздерінің біріне көшірілген. Запф келесі он жыл бойы Optima-ны жетілдірумен айналысты. «Алфавиттер туралы» кітабында Запф өзінің басты мақсаты – Оптиманың үлкен әріптерін жасау екенін, римдік үлкен әріптер үлгісінен шабыттанғанын, барлық үлкен әріптердің шамалы төртбұрышты пішінінің біртектілігін болдырмауды көздегенін айтты, өйткені ол кейбір ерте sans serif дизайндарында осыған ұқсас жағдайды байқаған. Римдік үлкен әріптер сияқты, Optima-ның 'E' және 'R' әріптері жарты шаршыдай кеңістік алады, 'M' әрпі кең және оның бүйірлері сәл қисайған. Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайының (Museum of Modern Art) Монро Уилердің ұсынысымен Запф өзінің қаріпін кітапқа арналған қаріп ретінде бейімдеуді шешті. «Ол кіші әріптердің пропорцияларын өзгертіп, фотосуреттер арқылы олардың үздіксіз оқуға ыңғайлылығын сынады». Запф Optima-ның үлкен әріптерін Траян бағанасындағы (б.з. 113) жазулардан үлгі алды. Optima – стандартты негізгі сызыққа сүйенбеген алғашқы неміс қаріпі болды. Запф былай деді: «Бұл негізгі сызық роман қаріпі үшін идеалды емес, өйткені ол Fraktur және Textura әріптерінің биік x биіктігі үшін жасалған. Сондықтан, көптеген неміс қаріптерінің жоғары көтерілген және төмен түскен элементтері тым ұзын немесе тым қысқа болып келеді. Optima Roman-ның пропорциялары қазір алтын бөлімге сәйкес келеді: кіші x биіктігі кіші бөлімге, ал жоғары көтерілген және төмен түскен элементтер үлкен бөлімге тең. Дегенмен, әр әріптің сабақтарының қисық сызықтары қаріп жасаудың техникалық ерекшеліктерінен туындайды, бірақ таза эстетикалық ойлардан емес». Optima 1955–1958 жылдар аралығында жасалған. Optima алғаш рет 1958 жылы Франкфурттағы Stempel компаниясымен қаріп құю фабрикасы ретінде, ал Америкадағы Mergenthaler компаниясымен жақын арада шығарылды. Сол жылы Дюссельдорфтағы көрмеде көпшілік назарына ұсынылды. Запф жаңа қаріпті «New Roman» деп атағысы келді, бірақ маркетинг бөлімі «Optima» деп атауды талап етті. Шоу сонымен қатар 1948 жылғы аз танымал Romann Antiqua дизайнын, сондай-ақ Роберт Хантер Миддлтонның Stellar қаріпін алдыңғы қадам ретінде ұсынады және Хосе Мендоса и Альмейданың Паскаль (1962) дизайнының осыған ұқсас ықпалдарға ие екенін атап өтеді. Алайда Optima қаріпінің сызықтарының қалыңдығындағы өзгеріс өте шектеулі; Britannic сияқты көрнекі қаріптер Optima-ға қарағанда сызықтарының қалыңдығында көбірек айырмашылықты көрсетеді. Optima-ның көлбеу нұсқасы бастапқыда көлбеу немесе көлбеу рим қаріпі болды, онда әріптер қолмен жазылған сипаттамаларды алмайды. Optima nova үшін (төменде талқыланады) Запф үлкен көлбеу бұрышпен жаңа шынайы италик қаріпін жасауға шешім қабылдады. Optima қаріпін жетілдірудің соңғы кезеңінде Запф Linotype үшін модульденбеген sans қаріпімен жұмыс істей бастады, оны Magnus деп атады және Gill Sans қаріпімен бәсекелесуді көздеді. Бірақ ол ешқашан жарық көрген жоқ.
[[File:S. croce, tomba sul pavimento 14 berti. JPG|thumb|Zapf cited this gravestone as inspiring Optima. Portions of the text are copied onto one of his 1950 sketches. Zapf was to work on the development of Optima during most of the following decade. In his book About Alphabets, Zapf commented that his key aim in designing Optima's capitals, inspired by the Roman capital model, was the desire to avoid the monotony of all capital letters having a roughly square footprint, as he felt was true of some early sans serif designs. Like the Roman capitals, Optima's 'E' and 'R' occupy about a half square, the 'M' is wide and its sides are splayed. On the suggestion of Monroe Wheeler of the Museum of Modern Art in New York City, Zapf decided to adapt his typeface to be used as a book type. "He thereupon changed the proportions of the lowercase, and by means of photography, he tested the suitability of the design for continuous reading application." Zapf designed the capital letters of Optima after the inscriptions on the Trajan Column (A. D. 113). Optima was the first German typeface not based on the standard baseline alignment. Zapf stated: "This base line is not ideal for a roman, as it was designed for the high x height of the Fraktur and Textura letters. Thus, too many German types have ascenders which are too long and descenders which are too short. The proportions of Optima Roman are now in the Golden Section: lowercase x height equalling the minor and ascenders descenders the major. However, the curved lines of the stems of each letter result from technical considerations of type manufacturing rather than purely esthetic considerations." The development of Optima occurred during the period 1955–1958. Optima was first manufactured as a foundry version in 1958 by Stempel of Frankfurt, and by Mergenthaler in America shortly thereafter. It was released to the public at an exhibition in Düsseldorf the same year. Zapf himself wanted to name the new type face New Roman, but the marketing staff insisted that it be named Optima. Shaw also suggests the little known 1948 design Romann Antiqua, as well as Stellar by Robert Hunter Middleton as predecessors, and notes the existence of Pascal by José Mendoza y Almeida (1962) as a design with a similar set of influences. Optima is however quite restrained in stroke width variation; more display oriented predecessors such as Britannic show far more differentiation in stroke width than Optima does. Optima's sloped version was originally an oblique or sloped roman, in which the letters do not take on handwriting characteristics. For Optima nova (discussed below) Zapf decided to create a new true italic with a greater slant angle. During late development of Optima, Zapf also began working on a non modulated sans for Linotype, to be named Magnus and intended to compete with Gill Sans. It has never been released.
Оптима грек тілінде (1973)
Мэттью Картер Герман Запфтың эскиздеріне негіделген грек әрпінің нұсқасын жасаған. Цифрлық түрдегі нұсқалары шығарылмаған.
A Greek variant designed by Matthew Carter, based on sketches from Hermann Zapf. No digital versions have been produced.
Оптима жіктелген (1976)
Мэттью Картер еңбек еткен, Optima Medium-ға тығыз байланысты нұсқа. Цифрлық түрі жасалмаған.
A variant designed by Matthew Carter, based closely on Optima Medium. No digital versions have been produced.
Деривативтер
Көптеген таралған қаріптер сияқты, оның әртүрлі атаулармен көшірме нұсқалары шығарылды, олардың кейбіреулерін өзі Запф жасаған. Бұлардың барлығы Запфтың дизайн туралы соңғы ойларын көрсететін Optima nova дизайнынан гөрі, түпнұсқа нұсқасын көшіруге бейім. Bitstream қаріптер жинағында Zapf Humanist 601 Optima клоны ретінде ұсынылады. Басқа Optima клондарының ішінде WSI Fonts жинағынан Optane, Rubicon Computer Labs Inc. компаниясының Opulent, Corel компаниясының Ottawa, CG Omega және Eterna қаріптері бар. Тегін қолжетімді нұсқаларына URW Classico (Ghostscript-тен URW Font пакетімен қолжетімді) жатады. Linux Biolinum және Libertinus Sans – одан шабыттанған ашық қаріптер. Запфтың Palatino Sans – бұл сол стильдегі, щеткамен немесе каллиграфиямен еске түсіретін дизайны бар, көбірек бейресми қаріп. Kontour Type Optima қаріпінен шабыттанған Utile Display қаріпін жасады.
As with many commonly used fonts, knockoff designs and re releases under different names have been released, some created by Zapf himself. These all tend to copy the original version, rather than the Optima nova design which represents Zapf's final thoughts on the design. In the Bitstream font collection, Zapf Humanist 601 is provided as an Optima clone. Other Optima clones include Optane from the WSI Fonts collection, Opulent by Rubicon Computer Labs Inc., Ottawa from Corel, CG Omega and Eterna. Freely available implementations include URW Classico (available with URW Font package from Ghostscript). Linux Biolinum and Libertinus Sans are libre fonts inspired by it. Zapf's Palatino Sans is a more informal typeface in the same style, with a design reminiscent of brushstrokes or calligraphy. Kontour Type designed the Utile Display typeface, inspired from the Optima typeface.
Ерекше қолданылулары
right|thumb|325 px| Expo 67 Montreal Оптима Вашингтондағы Вьетнам соғысы ардагерлерінің ескерткіші үшін қолданылған, сондай-ақ Монреальдегі Expo 67 көрмесінің ресми логотипінде және көптеген жарияланымдарында пайдаланылды. 11 қыркүйек шабуылында қаза тапқандардың есімдері үшін Optima қаріпі таңдалды, ол Ұлттық 11 қыркүйек ескерткіші мен мұражайындағы қола парапеттерге қашалған, ол "Көрініс жоқтығы" деп аталады. Соңғы кезде АҚШ саясаткері Джон Маккейннің 2008 жылғы президенттік науқанында қолданылды. Дизайнға қатысты пікірлер әртүрлі болды, себебі оның кең таралған қолданылуы себепті. Эрик Спикерман оны "Америка Құрама Штаттарындағы тұрақтар мен ауруханаларда қолданылады. Ескірген және орынсыз. Мен қаріпті емес, дизайнерлерді кінәлаймын" деп сипаттады. Ол сондай-ақ "Optima құлықты. Ол дұрыс Sans немесе Serif болуға батылы жетпейді, сондықтан барлық нұсқаларын ашық қалдырады және орташа талғамға сай келеді. Ол барлығына сәйкес келеді және ешкімді қуантпайды" деді. Джонатан Хофлер оны "гигиена бөлімі үшін таңдалған, төмен деңгейдегі сәнділік ұғымын көрсетеді" деп сипаттады.
right|thumb|325 px| Expo 67 Montreal Optima is used for the Vietnam Veterans Memorial in Washington and used in the official logo and most publications associated with Expo 67 in Montreal. Optima was chosen as the font to be used for the names of those who lost their lives in the September 11 attacks, carved into bronze parapets, at the National September 11 Memorial & Museum, which is named "Reflecting Absence" More recently, was used by U. S. politician John McCain's 2008 presidential campaign. Opinions on the design have been variable, partly because of its extensive use. Erik Spiekermann described it as "used on parking garages & hospitals across the United States. Tired & inappropriate. I don’t blame the typeface but the designers." He also commented "Optima is patronizing. It hasn't got the guts to be either a proper Sans or Serif, so it keeps all its options open and appeals to the middle It suits everything and pleases nobody." Jonathan Hoefler described it as "signifying a very down market notion of luxe the font of choice for the hygiene aisle."