Кіріспе

TrueType файл форматы — Apple компаниясы 1980-ші жылдардың соңында PostScript-те пайдаланылатын Adobe Type 1 қаріптеріне қарсылас ретінде әзірлеген контурлық қаріп стандарты. Ол классикалық Mac OS, macOS және Microsoft Windows операциялық жүйелерінде қаріптердің ең көп таралған форматына айналды. TrueType-тің басты артықшылығы бастапқыда шрифт жасаушыларға олардың қаріптері әртүрлі мөлшерде қалай көрсетілетінін нақты пиксельдерге дейін жоғары дәрежеде бақылауға мүмкіндік берді. Бүгінгі күні қолданылатын әртүрлі рендеринг технологияларының кең таралғандығына байланысты, TrueType қаріпінде пиксельдік деңгейде басқару енді міндетті емес.

Тарих

TrueType өзінің даму кезеңінде алдымен "Bass" және кейін "Royal" кодовые аттарымен белгілі болды. Жүйе 1991 жылғы мамыр айында Mac System 7 іске қосылғанда TrueType ретінде әзірленді және ақыры шығарылды. Бастапқы TrueType контурлы қаріптері, Times Roman, Helvetica, Courier төрт салмақ отбасы және "Symbol" pi қаріпі Apple LaserWriter-дің бастапқы PostScript қаріптерін қайталады. Apple сонымен қатар Macintosh жүйесінің бұрынғы нұсқаларының графикалық пайдаланушы интерфейсінде (Geneva, Monaco және New York) қолданылған кейбір битмап қаріптерін TrueType масштабталатын контурлы қаріптерімен алмастырды. Ескі жүйелермен үйлесімділік үшін Apple осы қаріптерді, TrueType Extension және System 6 үшін Font/DA Mover-дің TrueType-ге бейімделген нұсқасын жеткізді. LaserWriter II-мен үйлесімділік үшін Apple TrueType форматында ITC Bookman және ITC Chancery сияқты қаріптерді жасады. Бұл қаріптердің барлығы экранда да, принтерде де кез келген өлшемге дейін масштабталатын болды, бұл Macintosh System 7-ді битмап қаріптерісіз жұмыс істейтін алғашқы операциялық жүйе етіп жасады. Алғашқы TrueType жүйелері, әлі де Apple QuickDraw графикалық жүйесінің бөлігі болғандықтан, бүгінгідей Type 1 қаріптерін экранға шығармады. Ол кезде көптеген пайдаланушылар Adobe-нің әлі де меншік құқығындағы Type 1 қаріптеріне қатты қаражат салған еді. Apple компаниясының қаріп форматын ашу стратегиясының бөлігі ретінде, Adobe компаниясының лицензиясынан басқа барлық адамдарға жабық болуын қалауына қарсы, Apple Microsoft компаниясына TrueType лицензиясын берді. TrueType және Microsoft лицензиясы жарияланғанда, Adobe-нің негізін қалаушы және сол кездегі бас директоры Джон Уорнок Apple мен Microsoft "жылан майын" сатады деп мәлімдеп, құйындар шақырып, Type 1 форматы енді кез келген адамға ашық екенін жариялады. Ал, TrueType үшін алмасу ретінде Apple Microsoft-ке тиесілі, лазерлік басып шығаруда қолдануға болатын PostScript-ке үйлесімді беттік сипаттау тілі TrueImage лицензиясын алды. Бұл Apple өнімдеріне енгізілген жоқ, себебі Apple мен Adobe арасында кейінірек келісім жасалды, онда Adobe өзінің PostScript принтер тақталарына TrueType интерпретаторын қосуға уәде берді. Apple принтерлерінде PostScript қолдану туралы келісімдерін Adobe компаниясымен жаңартты, нәтижесінде Adobe-ге лицензиялық төлемдер азайды, ол Apple-дің LaserWriter принтерлерімен тікелей бәсекелесе алатын принтер контроллерлерін лицензиялауды бастады. Adobe компаниясы TrueType әзірленіп жатқанын білгеннен кейін, экранда антиалиазингпен масштабталатын Type 1 қаріптерін жасау үшін Adobe Type Manager бағдарламалық жасақтамасын құрды. ATM бастапқыда операциялық жүйемен бірге тегін келмегенімен, ақшаға сатылып, десктоптық басылымдармен айналысатын барлық адам үшін де-факто стандартқа айналды. Антиалиазингті рендеринг, Adobe бағдарламаларының кіші шрифттерді оқу үшін үлкейту мүмкіндігі және енді ашық PostScript Type 1 қаріп форматы қаріп дизайнында және газеттер мен журналдарды десктоптық басылымдарда жарылыс жасауға түрткі болды. Apple 1994 жылы TrueType GX-ті іске қосумен TrueType-ті кеңейтті, sfnt-тегі қосымша кестелер QuickDraw GX құрамына кірді. Бұл екі негізгі салада қуатты кеңейтімдерді ұсынды. Біріншісі – қаріптер осьтері (қазіргі күні вариациялар деп аталады), мысалы, қаріптерді жеңілден қалыңға немесе тардан кеңейтілгенге дейін тегіс реттеуге мүмкіндік берді – Adobe-нің "көп мастерлі" технологиясына бәсекелес. Екіншісі – Line Layout Manager, онда кейіптердің белгілі бір тізбектерін белгілі бір жағдайларда әртүрлі дизайндарға ауыстыру үшін кодтауға болады, мысалы, "fi", "ffi", "ct" және т.б. үшін лигатураларды ұсыну үшін, орфографиялық тексерулер мен мәтіндік іздеу үшін қажетті таңбалардың қосалқы қорын сақтай отырып. Алайда, TrueType GX қаріптерін жасау үшін пайдаланушыға ыңғайлы құралдардың болмауы GX қаріптерінің саны аз болды. TrueType GX технологиясының көп бөлігі, вариациялар мен алмастырулар қоса алғанда, macOS жүйесінде AAT (Apple Advanced Typography) ретінде жалғасады. Apple-ден тыс қаріптерді әзірлеушілердің көбі AAT қаріптерін жасауға тырыспайды; оның орнына OpenType басым sfnt форматына айналды және қаріптерді өзгерту технологиясының барлығы бүгінде OpenType Variations-те де-факто стандарт болып табылады.

Microsoft-тың қабылдауы

Оның кеңінен қолданылуын қамтамасыз ету үшін Apple TrueType-ті Microsoft-қа тегін лицензиялады. Microsoft TrueType-ті Windows 3.1 операциялық ортасына қосты. Өздерінің мердігерлері, Monotype Imaging компаниясымен серіктесіп, Microsoft сол кезде PostScript жабдықтарымен бірге жинақталған негізгі қаріптермен үйлесімді жоғары сапалы TrueType қаріптерін құруға көп күш салды. Бұл Windows-пен осы күнге дейін стандартты болып табылатын қаріптерді қамтиды: Times New Roman (Times Roman-мен үйлесімді), Arial (Helvetica-мен үйлесімді) және Courier New (Courier-мен үйлесімді). Бұл жағдайда "үйлесімді" деген сөз екі нәрсені білдіреді. Эстетикалық жағынан бұл қаріптердің сыртқы түрінің ұқсас екенін білдіреді. Функционалдық деңгейде бұл қаріптердің бірдей әріп еніне ие екенін білдіреді. Бұл бір қаріппен терілген құжаттарды екінші қаріпке форматтауды өзгертусіз ауыстыруға мүмкіндік береді. Microsoft және Monotype техникалық мамандары TrueType-тің ишаралау технологиясын қолданып, осы қаріптердің төмен ажыратымдылықта оқылмайтын болуына жол бермеді, себебі бұрын экранда көрсету үшін пиксельді қаріптерді қолдануға тура келген. Технологияның кейінгі жетістіктері қаріптердің жиектерін тегістейтін және сәл бұрмалайтын антиалиазингті, ал соңғы кезде LCD дисплейлерінің пикселдік құрылымын пайдаланып мәтіннің ажыратымдылығын арттыратын субпикселдік рендерингті (Microsoft-тың ClearType деп аталатын нұсқасы) енгізді. Microsoft ClearType-ті белсенді түрде насияттады және мәтінді субпикселдік рендерингтеу әдістері қазір барлық платформаларда кеңінен қолданылады. Microsoft сонымен қатар 1994 жылы "ақылды қаріп" технологиясын, TrueType Open деп атады, ал 1996 жылы Adobe Type 1 глифінің контурларын қолдау қосылғанда оны OpenType деп қайта атады. OpenType қазір Apple TrueType және Apple TrueType GX-тің барлық мүмкіндіктерін қамтиды.

Macintosh және Microsoft Windows

TrueType ұзақ жылдар бойы классикалық Mac OS, Mac OS X және Microsoft Windows жүйелеріндегі қаріптердің ең көп қолданылатын форматы болды, бірақ Mac OS X және Microsoft Windows Adobe-нің Type 1 форматын және TrueType-қа OpenType кеңейтімін де қолдайды (Mac OS X 10.0 және Windows 2000 нұсқаларынан бастап). Жаңа операциялық жүйелермен бірге келетін кейбір қаріптер енді OpenType форматында болғанымен, көптеген тегін немесе төмен бағалы үшінші тарап қаріптері қарапайым TrueType-ті пайдаланады. Экранды көрсетудің (рендерингтің) ажыратымдылығының артуы және жаңа тәсілдері TrueType қаріптеріне кең ауқымды түзетулер қажеттілігін азайтты. Apple-дың macOS-тағы көрсету әдісі TrueType қаріптеріндегі көптеген түзетулерді елемейді, ал Microsoft-тың ClearType көптеген түзетулерді елемейді және Microsoft-тың мәлімдемесіне сәйкес, "аздап түзетілген" қаріптермен жақсы жұмыс істейді.

Linux және басқа платформалар

Дэвид Тернердің FreeType жобасы TrueType стандартының (сондай-ақ FreeType 2-дегі басқа қаріп стандарттарының) тәуелсіз іске асырылуын жасады. FreeType көптеген Linux дистрибутивтерінің құрамына кіреді. 2010 жылдың мамырына дейін FreeType 1-де патенттік құқықтар бұзылуы мүмкін еді, себебі TrueType қаріптеріне арналған виртуалды машинаның бір бөлігі Apple компаниясымен патенттелген, бірақ бұл факт TrueType стандарттарында көрсетілмеген. (ISO сияқты маңызды стандарттау ұйымдары жариялаған стандарттарға үлес қосатын патент иелері өз патенттерінің ауқымын ашуға міндетті, бірақ TrueType мұндай стандарт емес еді.) FreeType 2 патенттелген технологияны пайдаланудан сақтау үшін автоматты түзету құралын қамтыды, бірақ қазір бұл патенттердің мерзімі өткендіктен FreeType 2.4 нұсқасы осы мүмкіндіктерді әдепкі бойынша қосады.

Контурлары

TrueType қаріптеріндегі таңбалардың (немесе глифтердің) контурлары тура сызық сегменттері мен квадраттық Безиер қисықтарынан құралған. Бұл қисықтар математикалық тұрғыдан қарапайым және кубикалық Безиер қисықтарына қарағанда жылдам өңделеді, ал кубикалық қисықтар графикалық дизайнның PostScript негізделген әлемінде де, 1-түрлі қаріптерде де қолданылады. Дегенмен, көптеген пішіндерді сипаттау үшін квадраттық қисықтарға кубикалық қисықтардан көбірек нүктелер қажет. Осы айырмашылық 1-түрлі қаріптерді жоғалтусыз TrueType форматына түрлендірудің мүмкін емес екенін білдіреді, бірақ практикада TrueType қаріптерін 1-түрлі форматқа жоғалтусыз түрлендірудің мүмкіндігі жиі кездеседі.

Нысаналау тілі

TrueType жүйелері шрифт ішінде бағдарламаларды орындайтын виртуалды машинаны қамтиды, сондай-ақ TrueType-де «нұсқаулар» деп аталатын глифтердің «түзетулерін» өңдейді. Бұл растрлеушінің глифтегі немесе қате белгілерді азайту мақсатында контурды анықтайтын бақылау нүктелерін өзгертеді. Әрбір глифтің нұсқаулар жиынтығы глифті көрсету үшін қажетті өлшемді (пиксельмен) және дисплей ортасының басқа да аз маңызды факторларын ескереді. Қалыпты бағдарламалаудағы сияқты кіріс қабылдау және нәтиже шығару мүмкіндігі болмаса да, TrueType нұсқау тілі бағдарламалау тілдеріне тән басқа да қажетті жағдайларды ұсынады: шартты тармақталу (IF операторлары), белгілі бір санда қайталау (FOR және WHILE сияқты операторлар), айнымалылар (бірақ бұл шрифтпен сақталатын жад аймағындағы нөмірленген орындар ғана) және кодты функцияларға біріктіру. «Дельта нұсқаулары» деп аталатын арнайы нұсқаулар – ең төменгі деңгейдегі басқару құралы, олар бақылау нүктесін бір пикселге жылжытады. Тиімді TrueType глифтік бағдарламалау техникасының ерекшелігі – бүкіл шрифт бойынша бір рет анықталған айнымалыларды (мысалы, сабақтың ені, әріп биіктігі, х биіктігі) пайдалану арқылы мүмкіндігінше көп жұмыс жасау. Бұл дельта нұсқауларын қолданудан мүмкіндігінше аулақ болуды білдіреді. Бұл шрифт дамытушысына даму процесінің басында-ақ негізгі өзгерістерді енгізуге көмектеседі (мысалы, шрифт бойындағы негізгі сабақтардың ені 1-ден 2 пикселге дейін өзгеруі). Шрифтке нұсқаулар қосу бағдарламаларының қолданушыға ыңғайлылығын арттырғанына қарамастан, жақсы нұсқауланған TrueType шрифтін жасау әлі де көп еңбекті қажет етеді. Сондықтан көптеген TrueType шрифттері тек қарапайым нұсқауларды ғана қамтиды немесе оларды шрифт редакторы автоматты түрде қолданады, нәтижелері әртүрлі болуы мүмкін.

Қорғауды ендіру

TrueType форматы цифрлық құқықтарды басқарудың ең қарапайым түрін қамтамасыз етеді – қаріп файлын PDF файлдары мен веб-сайттар сияқты құжаттарға ендіруге рұқсат беретін ендірілу мүмкіндігін анықтайтын жалауша өрісі. Қаріп файлына қол жеткізе алатын кез келген адам осы өрісті тікелей өзгерте алады, сонымен қатар оны өзгертуді жеңілдетуге арналған қарапайым құралдар бар (әрине, бұл өрісті өзгерту қаріп лицензиясын өзгерте алмайды және қосымша заңдық құқықтар бермейді). Осы құралдар авторлық құқықтарға қатысты мәселелерге байланысты пікір қақтығыстарына себеп болды.

Эмоджилер

Apple компаниясы өзінің Apple Color Emoji эмодзи қаріптері үшін түсті ttf файлдарын қолдауға арналған, өзіне тән кеңейтімді енгізді.

Негізгі

Негізгі шрифт оның бас жағында көрсетілген бірнеше кестеден тұрады. Кесте атауы 4 әріпке дейін болуы мүмкін. .ttf кеңейтімі – бұл қалыпты TrueType шрифтін немесе TrueType контурлары бар OpenType шрифтін көрсетеді. Windows қолданушысы анықтаған әріптер редакторы (EUDCEDIT.EXE) EUDC атымен TrueType шрифтін жасайды. ТТЕ. PostScript контурлары бар OpenType шрифті .otf кеңейтіміне ие болуы керек. Теориялық тұрғыда TrueType контурлары бар OpenType шрифті .otf кеңейтіміне ие болуы мүмкін, бірақ практикада мұндай жағдай сирек кездеседі. Классикалық Mac OS және macOS жүйелерінде OpenType – бұл классикалық Mac ресурстық бөлігі жоқ болғандықтан, деректер бөлігі шрифтілері деп аталатын бірнеше форматтардың бірі.

Жинақ

TrueType Collection (TTC) – TrueType форматының кеңейтімі, бірнеше қаріпті бір файлға біріктіруге мүмкіндік береді, осылайша көптеген ортақ глифтері бар қаріптер жинағы үшін орын үнемделеді. Олар алғаш рет Windows-тың қытай, жапон және корей тілдеріндегі нұсқаларында қолжетімді болды, ал Windows 2000 және одан кейінгі нұсқаларының барлық аймақтарында қолдау көрсетілді. Классикалық Mac OS Mac OS 8.5 нұсқасынан бастап TTC-ні қолдады. TrueType Collection файлы ttcf кестесімен басталады, ол әрбір қосылған қаріптің жекелеген тақырыптарына сілтеме жасау арқылы жинақтағы қаріптерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Жинақтың ішіндегі қаріптер бірдей глиф контуры кестесін бөліседі, бірақ әр қаріп өзінің cmap, name және loca кестелері арқылы сол контурлардың ішіндегі бөліктерге өзгеше жолмен сілтеме жасай алады. Жинақ файлдарының атауы ttc кеңейтімімен сақталады. Классикалық Mac OS және macOS жүйелерінде TTC-нің файл түрі ttcf болып табылады.

Әмиян

TrueType-тің suitcase форматы классикалық Mac OS және macOS жүйелерінде қолданылады. Ол Apple-ге тән қосымша ақпаратты қамтиды. TTC сияқты, ол бір файлда бірнеше шрифттерді басқара алады. Бірақ TTC-ден өзгешесі, бұл шрифттердің бір отбасынан болуы міндетті емес. Suitcase форматтары ресурстық және дерек форматында болады. Ресурс форк нұсқасы – бастапқы suitcase форматы. Дерек форк форматындағы suitcase, ресурс форк мазмұнын дерек форкіне орналастырады және алғаш рет macOS жүйесінде қолдау тапты. Дерек форк форматына жиналған suitcase-тің кеңейтімі dfont болып табылады.

Пошталық мәтін

PostScript тілінде TrueType контурлары атау бойынша кілттелген шрифтер үшін 42 типтегі немесе CID бойынша кілттелген шрифтер үшін 11 типтегі PostScript қаптамасымен өңделеді.