Кіріспе

Zen Arcade – американдық панк-рок тобы Hüsker Dü-нің 1984 жылғы шілдеде SST Records лейблы арқылы шыққан екінші студиялық альбомы. Алғашқыда екі винилдік пластинкадан тұратын қос альбом ретінде жарық көрген Zen Arcade, қанағаттанарлық емес үй тіршілігінен қашқан жас баланың сыртқы әлемнің одан да қиын екенін сезінуі туралы әңгімелейді. Zen Arcade және одан кейінгі Hüsker Dü альбомдары альтернативті рок жанрының қалыптасуына зор үлес қосты, ал оны кейбір музыка саршылары барлық уақыттағы ең ұлы рок альбомдарының бірі деп есептейді.

Өмірбаян

Хюскер Дю 1980-ші жылдардың басында американдық инди-музыка сахнасында жылдам, агрессивті хардкор панк тобы ретінде танылды. Олар Батыс жағалаудан тысғы алғашқы топ болды, Калифорниядағы тәуелсіз SST Records лейблімен келісімшартқа отырды, ол сол кезде хардкор топтарының, әсіресе Black Flag-тың шығарылымдарына маманданған. Дегенмен, үшеуінің музыкасы әрбір альбоммен бірге көбірек мелодиялық және күрделі бола бастады; "Диана" (Metal Circus EP-сінен) сияқты әндер, жас әйелді зорлау және өлтіру туралы шын оқиға, сол кезде хардкорда талқыланбаған мәселелерді көтерді, ал топ The Byrds-тің "Eight Miles High" әнін орындау арқылы 1960-шы жылдардағы рокқа деген қызығушылықтарын білдірді. 1983 жылы Matter бағаны үшін Стив Альбинимен сұхбаттасқанда, әнші және гитарист Боб Молд Альбиниге: "Біз рок-н-ролл сияқты ешқандай нәрседен де үлкен нәрсе жасауға тырысамыз, сондай-ақ гастрольдік топтардың жалпы идеясынан да асып түсуге тырысамыз. Бұл қандай болатынын білмеймін, оны анықтауымыз керек, бірақ ол 'панк-рок' немесе басқа да нәрседен асып түседі" деді. 1983 жылдың жазында топ альбомға дайындық үшін Миннесота штатының Сент-Пол қаласындағы панктарға тиесілі шіркеуде репетиция жасады. Бірнеше сағатқа созылған джем-сессиялар барысында топ ән сөздері мен музыкалық идеяларды ойлап тапты. Молд пен барабаншы Грант Харт – топтың авторы, ал Zen Arcade-ді жазу үшін Калифорнияға аттанмас бұрын, Молд (Харттың басқа топ үшін салған суретінен, онда авторлық құқық көрсетілмеген) Zen Arcade-де жеке авторларды көрсетуді талап етті. Бұл практика топтың барлық келесі альбомдарында жалғасты және Молд пен Харт арасындағы шиеленісті күшейтті.

Жазу және өндіріс

Metal Circus EP-і жарық көрген кезде, Hüsker Dü SST продюсері Spot-пен келесі альбомын жазу үшін Redondo Beach, California-дағы Total Access студиясына кірді. Топ 25 трек жазды, олардың барлығынан екеуі ғана ("Something I Learned Today" және "Newest Industry") басқасы бірінші әрекетте, 40 сағат ішінде жазылды. Ал альбомның өзі бір 40 сағаттық сеанста араластырылды; альбомды жазу және өндіруге барлығы 85 сағат кетті, сонымен қатар 3200 доллар жұмсалды. Жазу барысында топ жер астындағы өнердестермен ынтымақтастық жасады; "What's Going On" әнінде Black Flag-тің бұрынғы вокалисі Dez Cadena қонақ ретінде ән салады. "Eight Miles High" әні де сол сеанстарда жазылып, 1984 жылдың сәуірінде альбомға енбеген жеке сингл ретінде шығарылды. 2019 жылы Stereogum-ға берген сұхбатында Молд осы трек туралы былай деді: "Студиядағы барлық жұмысымыз, негізгі тректер, бірінші реттен жазылды. Біз альбомнан бір әнді жамға салмаймыз дедік. Біз аздап джем сессиясы жасадық. Бірдеңе жасауымыз керек еді, сондықтан бұл ән бірінші болып жазылды. Содан кейін мен дауысымды жақсылап қыздыру үшін ән айттым. Бұл өте керемет вокалдық жазба. Ол сол кездегі топтың визиткасы болды, Zen Arcade альбомынан бұрын жарық көрді."

Музыка

Zen Arcade, бұрынғы Hüsker Dü альбомдарымен үйлесімді, негізінен хардкор панк жанрына бағытталған, "Indecision Time" және "Pride" сияқты әндер хардкор панк жанрының типостық ерекшеліктерін көрсетеді. Алайда, бұл альбом топтың көбірек мелодиялық және гитараға негіделген музыкалық стильді енгізген кезеңі болды, онда акустикалық фольклор элементтері ("Never Talking to You Again"), психоделия ("Hare Krsna" және "The Tooth Fairy and the Princess") және фортепианолық аралық үзілістер ("One Step at a Time", "Monday Will Never Be the Same") қолданылды – бұл 80-ші жылдардың басындағы хардкор панк үшін ерекше емес болатын ұғымдар. Топтың альбомды бір тұтас жұмыс ретінде қарау тілегін көрсете отырып, одан ешқандай сингл жарияланбады.

"Бүгін үйренгенім"

Гитарист Боб Молд жазған ашылу әні 1983 жылдан бері концерттерді ашу үшін жиі қолданылып келді. Әннің мәтіні балалық шақтан өсу және аз адамға сену туралы айтады. Жылдам темпті, қарапайым өлең және аккорд тізбегінен тұратын бұл ән қарапайым барабан соққысымен басталып, одан кейін толқынды бас ритмі қосылады, соңында ән рифіне көшеді. Молд пен Харт хор бөлімінде дауыстарын үйлестіреді. "Something I Learned Today" және "Newest Industry" әндері ғана альбомда бір ретте жазылмаған.

Жазба

Zen Arcade – бақытсыз және зорлық-зомбылыққа толы үйден қашу үшін үйінен кеткен жас жігіттің тарихы ("Бұзылған үй, бұзылған жүрек", "Сенмен енді ешқашан сөйлеспеймін"). Кейіпкер қысқа мерзімге әскери қызметке қабылданады ("Chartered Trips"), дінге бет бұрады ("Hare Krsna") және сүйіктісін есірткіге беріліп жоғалтқанға дейін ("Pink Turns to Blue") махаббат арқылы шағын ғана тыныштық табады ("Somewhere"). Ол үмітсіздікке жетеді, соңында өзінің жағдайын өзгерте алмайтынына көз жеткізеді ("Жаңа индустрия", "Не болса да") және бүкіл саяхатының бір түндік мазасыз ұйқыдағы бейсанасында болғанын түсініп оянады; оның өміріндегі қиындықтар – жақсы немесе жаман – оның алдында күтіп тұр ("Тіс феясы мен принцесса", "Жаңалықтарды қосыңыз"). Альбомды 14 минуттық, басынан өткен қысқа инструменталды үзілісті ("Dreams Reoccurring") қайталайтын, шатастыратын "Reoccurring Dreams" аяқтайды.

Шығару

Zen Arcade альбомының жақсы сатылатынына топ сенгенімен, SST бастапқыда альбомды 3500 мен 5000 дана ғана басып шығарды. Ал альбом кейін бірнеше ай бойы қолжетімсіз болып, жаңа көшірмелердің кешігуі сатылымды тежеді.

Сыни қабылдау

Zen Arcade шығарылғаннан кейін көптеген танымал басылымдарда, оның ішінде NME, The New York Times және Rolling Stone-да жағымды пікірлер алды. Rolling Stone журналына жазған рецензиясында Дэвид Фрике Zen Arcade-ді "хардкордың операға ең жақын нұсқасы, бір түрінен thrash Quadrophenia" деп сипаттады. Ал Роберт Кристагау жылдық сауалнама нәтижелерін талдап, "Turn On the News" әніне "Жыл әні" номинациясын бергенін мәлімдеді, бірақ ол The Replacements тобының "Let It Be" альбомын артық көредінін де айтты. Альбомға жасалған мақтаулар ірі жазба компанияларының, соның ішінде Warner Bros. Records назарын аударды, нәтижесінде Hüsker Dü 1985 жылы олармен келісімшартқа отырды.

Мұра

Zen Arcade альбомының жарыққа шығуы SST лейбліндегі Minutemen тобын 1984 жылы Double Nickels on the Dime атты жеке қос альбом жазуға шабыттандырды. 1985 жылдың көктеміне қарай Zen Arcade 20 000 дана сатылды, ал келесі жылдары коммерциялық сәттілікке қарамастан, жоғары сын тұрғысынан бағаланды. AllMusic журналы альбомды шолуда «Hüsker Dü барлық нәрсені сынап көреді» дейді, сонымен қатар «осы бейхабар, өте бірбеткей көзқарас кейбір нашар сәттерге әкеледі», бірақ бұл «Zen Arcade табысының кілті» екенін айтады. Рок-н-ролл Даңқы «Turn On the News» әнін «рок-н-роллды қалыптастырған 500 ән» тізіміне қосты. Spin журналының 100 үздік альтернативтік музыкалық альбомы тізімінде ол 4-орында тұрды, бұл Nirvana-ның Nevermind (#5) және Patti Smith-тің Horses (#6) альбомынан жоғары. Slant Magazine журналы альбомды «1980-ші жылдардың ең жақсы альбомдары» тізімінде 73-орынға қойды. Солтүстік Ирландиялық Therapy? альтернативтік тобының вокалисі Энди Кернс Louder Than War онлайн музыкалық басылымындағы мақаласында осы альбомды өзінің барлық уақыттағы сүйікті жетінші альбомы деп атады. Мақалада Кернс: «Мен бұл альбомды [маған] тек ақымақты ашу емес, қорқынышты музыканы тыңдау қажет болған кезде алдым. Өзіңді толығымен жоғалтатын, панк құлаққаптары үшін арналған альбом. Албомды толығымен тыңдағаннан кейін әлем басқа түс пен дәміне ие болады. Мен оны алғаш естігенімде, ол The Byrds тобының фузбокспен ойнаған әні сияқты естілді. Мен тек әндерді ғана емес, барлық кішкентай аралықтарды және кері маскалауды да жақсы көремін. Бәрі басынан соңына дейін жарқырап тұрады» деді.

Мұқабалар

Жоғарыда аталған қаптамалардан өзге, Zen Arcade екі құрмет альбомына арналды: Du Huskers: The Twin Cities Replays Zen Arcade (Synapse Recordings, 1993) және жанкүйерлер жинақтаған Something I Learned Today: Zen Arcade-ке халықаралық құрмет (Krapp, 2004).

Трек тізімі

Zen Arcade екі LP, CD және кассетада жарық көрді. Альбомның CD және кассеталық нұсқаларындағы барлық әндер бір дискке / кассетаға біріктірілген.