Кіріспе

Жапондық фармацевтикалық компания. Nihongo Takeda Pharmaceutical Company Limited компаниясы онкология, сирек кездесетін аурулар, неврология, гастроэнтерология, плазмадан туындаған терапиялар және вакциналарға бағытталған. Оның бас кеңсесі Осака қаласының Чуо ауданында орналасқан, ал Нихонбаши, Чуо, Токио қаласында кеңсесі бар. 2012 жылдың қаңтар айында Fortune журналы Takeda Oncology Company компаниясын АҚШ-та жұмыс істеуге ең жақсы 100 компанияның қатарына қосты. 2015 жылдан бастап Кристоф Вебер Takeda компаниясының бас директоры және президенті болып тағайындалды.

Құрылтай және алғашқы сатып алулар (17812010)

Takeda Pharmaceuticals 1781 жылы құрылған, ал 1925 жылдың 29 қаңтарында тіркелген. Компанияның маңызды дәрілерінің бірі – Актос (пиоглитазон), ол 2-типті қант диабетін емдеу үшін қолданылатын тиазолидиндион тобына жататын препарат. Ол 1999 жылы нарыққа шығарылды. 2005 жылдың ақпан айында Takeda компаниясы жоғары өнімділіктегі рентген кристаллографиясы саласында маманданған, Калифорния штатының Сан-Диего қаласындағы Syrrx компаниясын 270 миллион АҚШ долларына сатып алды. 2008 жылдың ақпан айында Takeda, Amgen компаниясының Жапониядағы қызметін және осы Калифорниялық биотехнологиялық компанияның жапон нарығына арналған оннан астам жобасының құқықтарын сатып алды. Сәуір айында Takeda, Массачусетс штатының Кембридж қаласында орналасқан, қатерлі ісікке қарсы препараттарды зерттеумен айналысатын Millennium Pharmaceuticals компаниясын 8,8 миллиард АҚШ долларына сатып алды. Бұл сатып алу гематологиялық қатерлі ісіктерді емдеуге қолданылатын Velcade дәрісін, сондай-ақ онкология, қабыну және жүрек-қантамыр ауруларын емдеуге арналған жобалар портфелін әкелді. Қазіргі таңда Millennium компаниясы тәуелсіз еншілес кәсіпорын ретінде жұмыс істейді.

Қосымша кеңейту және зерттеу (2011 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2011 жылдың қыркүйегінде Takeda Nycomed компаниясын 9,6 млрд еуроға сатып алды. 2012 жылдың мамыр айында Takeda бразилиялық Multilab фармацевтикалық компаниясын 540 миллион реальға сатып алды. Маусым айында Takeda URL Pharma компаниясын, сол кезде негізін қалаушының ұлы Ричард Робертс басқарған компанияны 800 миллион АҚШ долларына сатып алатынын мәлімдеді. 2014 жылдың қыркүйегінде Takeda BioMotiv компаниясымен бірлесіп, шамамен 25 миллион АҚШ доллары сомасында бес жылдық мерзімде жаңа қосылыстарды анықтау және әзірлеуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. 2014 жылдың 30 қыркүйегінде Takeda MacroGenics компаниясымен 1,6 миллиард АҚШ долларына бағаланған ынтымақтастықты кеңейтетінін мәлімдеді. Ынтымақтастық клиникалық алдын ала автоиммунды қосылысты MGD010 бірлесіп әзірлеуге бағытталған. MGD010 – бұл В-жасушаларының бетіндегі CD32B және CD79B белоктарына бағытталған терапия, ол жүйсік және ревматоидты артритпен күресуге арналған. 2015 жылы Takeda тыныс алу жолдарымен айналысатын бизнесін AstraZeneca компаниясына 575 миллион долларға (шамамен 383 миллион фунт стерлинг) сатты, оған рофлумиласт пен циклесонид кірді. Қараша айында АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы Takeda әзірлеген Ixazomib препаратын, кем дегенде бір терапиядан кейін, леналидомид пен дексаметазонмен бірге көп миеломаны емдеу үшін қолдануға мақұлдады. 2016 жылдың желтоқсан айында компания нейробиологиялық зерттеу бөлімін Lightstone Ventures компаниясымен бірлесіп құрылған Cerevance компаниясына бөлді. 2017 жылдың ақпан айында Takeda Ariad Pharmaceuticals компаниясын 5,2 миллиард долларға сатып алып, компанияның онкология және гематология бөлімдерін кеңейтті. 2018 жылдың қаңтар айында компания шешек жасушалары терапиясын әзірлеуші TiGenix компаниясын 520 миллион еуроға (632 миллион доллар) сатып алды. 2019 жылдың қаңтар айында Takeda Shire компаниясын 62 миллиард доллардан астамға сатып алды. Қазан айында Takeda Таяу Шығыс пен Африкадағы рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектер портфелін швейцариялық Acino International фармацевтикалық компаниясына 200 миллион доллардан астамға сатқанын хабарлады. 2020 жылдың қаңтар айында Takeda жасанды интеллект және денсаулық саласындағы жаңалықтарды ілгерілету үшін Массачусетс технология институтымен (MIT) ғылыми-зерттеу серіктестігін жариялады. MIT Takeda бағдарламасы MIT Jameel клиникасында орналасқан және оны профессор Джеймс Дж. Коллинз басқарады, басқарушы комитетті профессор Ананта П. Чандракасан, MIT инженерлік мектебінің деканы және Анн Хитеррингтон басқарады. 2020 жылдың наурызында Takeda Латын Америкасындағы негізгі емес өнімдер портфелін Hypera S. A. компаниясына жалпы құны 825 миллион долларға сату туралы эксклюзивті келісімге қол қойғандығын мәлімдеді. 2021 жылдың наурыз айында компания Maverick Therapeutics, Inc. және оның екі негізгі бағдарламасын сатып алатынын мәлімдеді. Бұл бағдарламалар EGFR экспрессиялайтын ісіктерді емдеу үшін жүргізілген сынақтарда TAK 186 (MVC 101) және B7H3 экспрессиялайтын ісіктермен ауыратын науқастарды емдеу үшін пайдаланылатын TAK 280 (MVC 280) бағдарламалары. Қазан айында олар GammaDelta Therapeutics компаниясын және оның гамма-дельта (γδ) Т-жасушалары иммунотерапиясы бағдарламасын сатып алды. 2022 жылдың қаңтар айында Takeda Adaptate Biotherapeutics және оның антиденеге негізделген γδ Т-жасушалары технологиясын сатып алу опциясын пайдаланатынын, Adaptate және оның бұрынғы бас компаниясы GammaDelta Therapeutics-ті бір ұйымға біріктіретінін мәлімдеді. Сол жылдың желтоқсан айында компания Nimbus Therapeutics, LLC компаниясынан Nimbus Lakshmi, Inc. және оның NDI 034858 жетекші қосылысын сатып алатынын жариялады, бұл аллостерикалық TYK2 ингибиторы, құны 6 миллиард долларға дейін. 2024 жылдың ақпан айында Takeda Pharmaceutical FDA-дан 11 жастан асқан науқастар үшін ас қорытудың аллергиялық қабынуына қарсы алғашқы ауызша қабылдауға рұқсат алды. Жарияланған кезде Sanofi және Regeneron компанияларының Dupixent препараты жалғыз балама ретінде қарастырылды.

TAP Pharmaceuticals (1977-2008) компаниясы

1977 жылы Такеда алғаш рет Abbott Laboratories компаниясымен бірлескен кәсіпорын – TAP Pharmaceuticals құру арқылы АҚШ фармацевтикалық нарығына енді. TAP Pharmaceuticals арқылы Такеда мен Abbott 1985 жылы Lupron (леупрорелин) блобастерлік дәрісін, ал 1995 жылы Prevacid (лансопразол) дәрісін шығарды. 2001 жылы TAP компаниясының Lupron дәрісін заңсыз сатуы АҚШ Әділет министрлігі мен Иллинойс штатының бас прокуроры тарапынан федералдық және штаттық медициналық сақтандыру алаяты бойынша азаматтық және қылмыстық айыптамаларға әкелді. TAP компаниясына 875 миллион доллар айыппұл салынды, бұл сол кездегі тарихтағы ең ірі фармацевтикалық айыппұл болып есептелді. 2008 жылдың наурызында Такеда және Abbott Laboratories 30 жылдық бірлескен кәсіпорны TAP Pharmaceuticals-ты тарату жоспарларын жариялады. Тарасу нәтижесінде Abbott Lupron дәрісіне және оны қолдайтын қызметкерлерге АҚШ құқықтарын алды. Такеда Prevacid және TAP компаниясының әзірлеме кезеңіндегі препараттарына құқықтарды иеленді.

Сатулар

2019 жылдың мамыр айында Takeda өзінің Xiidra құрғақ көз ауруына арналған дәрі бизнесін Novartis компаниясына 5,3 миллиард долларға сатты, оның 3,4 миллиард доллары алдын ала төлем ретінде, ал қалған 1,9 миллиард доллары сатылым нәтижелеріне байланысты төленбек. 2019 жылдың қараша айында Takeda Ресей, Грузия, Армения, Әзірбайжан, Беларусь, Қазақстан және Өзбекстандағы рецепт бойынша және рецептсіз берілетін дәрі-дәрмек бизнесін Stada Arzneimittel компаниясына 660 миллион долларға сату туралы келісім жасады. 2020 жылдың маусым айында Takeda Азия-Тынық мұхит аймағында сатылатын 18 рецепт бойынша және рецептсіз дәрі-дәрмекті Оңтүстік Кореяның Celltrion компаниясына 278 миллион долларлық келісім арқылы сататынын хабарлады. Сондай-ақ 2020 жылы Takeda TachoSil-ді Corza Health, Inc. компаниясына 350 миллион еуроға сатты.

Орналасқан жерлер

Takeda Жапонияда Осака мен Токиодағы екі негізгі базада жұмыс істейді. Оның АҚШ-тағы еншілес компаниясы Массачусетс штатының Кембридж қаласында орналасқан, ал Жапония мен Ұлыбританиядан басқа барлық жаһандық операциялар Швейцарияның Опфикон (Цюрих) қаласында шоғырланған. Компания Жапония, АҚШ, Ұлыбритания және Сингапурда ғылыми-зерттеу және әзірлеу орталықтарын ұстап тұр, сонымен қатар әлемнің түкпір-түкпірінде өндіріс орындарына ие.

Сот іс-әрекеттері

2015 жылдың сәуірінде «Такеда» компаниясы пиоглитазонның әсерінен немесе салдарынан көк қуысының қатерлі ісігіне шалдыққандарын айтқан 9000-ға жуық адамға 2,37 миллиард доллар төлеуге келісті. Компания бұл шешімнің осы істердің «көп бөлігін» реттеуге бағытталғанын мәлімдеді. Егер талапкерлердің 95 пайызы келісімге қол қойса, «Такеда» ақшаны келісім қорға салады, онда әрбір талапкерге шамамен 267 000 доллар төленбек. Алайда, әрбір талапкерге төленетін нақты сома жинақталған дозаға, жарақаттардың ауырлығына және темекі тарту тарихына қарай бағаланады. 2014 жылы федералды сот «Такеда» компаниясы өздерінің диабетке қарсы дәрілерінің қатерлі ісік тудыру қаупін жасырғанын анықтағаннан кейін талапкерге 9 миллиард доллар айыппұл салынды, бірақ судья бұл соманы артық деп танып, кейіннен 26 миллион долларға дейін төмендетті.

Белсенділік

Takeda – Human Rights Campaign атты ірі ЛГБТ құқықтарын қорғау ұйымының корпоративтік серіктесі.