Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық компьютерлік ғалым (1922–1990)
American computer scientist (1922–1990)
Алан Джей Перлис (1 сәуір 1922 – 7 ақпан 1990) – американдық компьютерлік ғалым және Пердью университетінің, Карнеги Меллон университетінің және Йель университетінің профессоры. Ол бағдарламалау тілдері саласындағы пионерлік еңбегімен әйгілі және Тьюринг сыйлығын алған тұңғыш адам.
Alan Jay Perlis (April 1, 1922 – February 7, 1990) was an American computer scientist and professor at Purdue University, Carnegie Mellon University and Yale University. He is best known for his pioneering work in programming languages and was the first recipient of the Turing Award.
Өмірбаян
Перлис Пенсильвания штатының Питтсбург қаласындағы еврей отбасында дүниеге келген. 1939 жылы Тейлор Оллдердайс орта мектебін бітірген. 1943 жылы Карнеги технология институтында (кейіннен Карнеги-Меллон университеті деп аталды) химия мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясында қызмет етіп, математикаға қызығушылық танытқан. Содан кейін Массачусетс технология институтында (МИТ) математика мамандығы бойынша магистр (1949) және Ph.D. (1950) дәрежелерін алды. Оның докторлық диссертациясы "Интегралды теңдеулер, оларды итерация және аналитикалық жалғастыру арқылы шешу" деп аталады. 1952 жылы "Шыбыр жел" жобасына қатысты. Пердью университетінің профессорлық құрамына қосылып, 1956 жылы Карнеги технология институтына көшті. Ол математика кафедрасының меңгерушісі болды, сосын компьютерлік ғылымдар кафедрасын басқарған алғашқы жетекші болды. 1962 жылы Компьютерлік машиналар қауымдастығының (ACM) президенті болып сайланды. 1966 жылы "құрылымды бағдарламалау техникасы мен компилятор құрастыру саласына қосқан үлесі үшін" тұңғыш Тьюринг сыйлығымен марапатталды. Бұл 1956 жылы жасаған "Ішкі аудармашы" жұмысына (Дональд Кнут оны алғашқы табысты компилятор деп сипаттаған) және ALGOL бағдарламалау тілін жасаған команда мүшесі ретіндегі еңбегіне сілтеме. 1971 жылы Перлис Йель университетіне компьютерлік ғылым кафедрасын басқаруға және Юджин Хиггинс кафедрасын иеленуге көшті. 1977 жылы Ұлттық инженерлік академиясының мүшесі болып сайланды. 1982 жылы Компьютерлік машиналар қауымдастығының (ACM) SIGPLAN журналы үшін "Бағдарламалау туралы афоризмдер" атты мақала жазды, онда өмірінде бағдарламалау туралы білгенін бір сөйлемде жинақтады. Афоризмдер кеңінен цитаталанды. Ол 1990 жылы қайтыс болғанға дейін Йельде қызмет етті.
Perlis was born to a Jewish family in Pittsburgh, Pennsylvania. He graduated from Taylor Allderdice High School in 1939. In 1943, he received his bachelor's degree in chemistry from the Carnegie Institute of Technology (later renamed Carnegie Mellon University). During World War II, he served in the U. S. Army, where he became interested in mathematics. He then earned both a master's degree (1949) and a Ph. D. (1950) in mathematics at Massachusetts Institute of Technology (MIT). His doctoral dissertation was titled "On Integral Equations, Their Solution by Iteration and Analytic Continuation". In 1952, he participated in Project Whirlwind. He joined the faculty at Purdue University and in 1956, moved to the Carnegie Institute of Technology. He was chair of mathematics and then the first head of the computer science department. In 1962, he was elected president of the Association for Computing Machinery. He was awarded the inaugural Turing Award in 1966, according to the citation, "for his influence in the area of advanced programming techniques and compiler construction." This is a reference to the work he had done on Internal Translator in 1956 (described by Donald Knuth as the first successful compiler), and as a member of the team that developed the programming language ALGOL. In 1971, Perlis moved to Yale University to take the chair of computer science and hold the Eugene Higgins chair. In 1977, he was elected to the National Academy of Engineering. In 1982, he wrote an article, "Epigrams on Programming", for the Association for Computing Machinery's (ACM) SIGPLAN journal, describing in one sentence distillations many of the things he had learned about programming over his career. The epigrams have been widely quoted. He remained at Yale until his death in 1990.