Кіріспе

Бейсболда, алаң ішіндегі аутқа қасақана соққы беру, мақсаты базадағы ойыншыларды жылжыту.

Бейсболда құрбандық соққысы (немесе құрбандық шалу) – бұл екі аутқа дейін, ойыншының қасақана түрде допты шалу арқылы, базадағы ойыншыға келесі базаға өтуге мүмкіндік беруі. Соққышы көбінесе аут болады, демек, белгілі бір дәрежеде құрбандыққа барады (ойынышының ниеті осы), бірақ кейде қателік немесе алаң қорғаушының таңдауы арқасында базаға жетеді. Мұндай жағдайда, егер ойыншылар базаларды жылжытса, қателік немесе алаң қорғаушының таңдауы емес, құрбандық соққысы ретінде есептеледі. Кейде соққышы бірінші базаға тасталғаннан кейін ғана қауіпсіз жете алады; мұндай жағдай құрбандық соққысы емес, бір ұру ретінде есептеледі. Сәтті құрбандық соққысы соққы ретіне саналмайды, ойыншының ұру орташа көрсеткішіне әсер етпейді және тақтаға шығу ретінде есептеледі. Құрбандық ұшырудан айырмашылығы, құрбандық соққысы ойыншының базаға шығу пайызын есептеуге кірмейді. Егер ресми бағалаушы соққышы базаға ұру үшін допты шалуға тырысқан деп саңса, және тек ойыншыларды жылжыту үшін емес, соққышыға соққы ретінде есептелінеді және құрбандық соққысы ретінде саналмайды. Белгіленген соққышы жоқ лигаларда құрбандық соққысын көбінесе жақсы соққышы емес, питчерлер жасайды. Менеджерлер питчердің соққысы аутпен аяқталуы мүмкін болса, олардың ойыншыларды жылжытуға мүмкіндік беретін жолмен шығуы мүмкін деп санайды. Бұл ойын сонымен қатар питчердің базаны айналу қажеттілігін жояды, демек, жарақат алу қаупін азайтады. Кейбір бастапқы соққышылар да ұқсас жағдайларда жиі соққы береді және құрбандыққа лайық болуы мүмкін, бірақ олар көбінесе өте білікті соққышылар және жылдам жүгірушілер болғандықтан, базаға және алдыңғы ойыншыларды жылжытуға тырысады. Үшінші базада ойыншы тұрғанда жасалатын құрбандық соққысы "сығу ойыны" деп аталады. Үшінші базадағы ойыншы үйге ұрлап алуға тырысқанда жасалатын құрбандық соққысы "өзіне-өзі сығу" деп аталады. Құрбандық соққысы құрбандық ұшырудан өзге болғанымен, екеуі де 1954 жылға дейін бір статистикалық санатка жатты. Есептеу кезінде құрбандық соққысы SH, S немесе кейде SAC арқылы белгіленеді.

Сын

Традиционалистер жақсы стратегия ретінде жиі айтқанмен, құрбандық банделі қазіргі заманғы саберметрия тарапынан қатты сынға ұшырады. Қарапайым тілмен айтқанда, саберметрия мамандары жүгірушіні бір базаға жылдырудың пайдасы, команданың шектеулі және құнды 27 аутының біреуін жоғалтумен теңеседі деп санайды. Яғни, берілген аут – ысырап болған аут. Төмендегі статистика осы пікірді дәлелдейді. 1993–2010 жылдар аралығында, егер командада бірінші базада аут жоқ жүгіруші болса, олар иннинг соңына дейін орташа есеппен 0.941 ұпай жинаған. Ал егер командада екінші базада бір аутпен жүгіруші болса, бұл көрсеткіш 0.721 ұпайды құрады. Демек, егер ойыншы иннингті бастағанда жүріп кетсе, команда сол иннингте шамамен бір ұпай жинау мүмкіндігіне ие. Алайда, егер команда сәтті бандель жасап, жүгірушіні бір аутпен екінші базаға жылдырса, олардың ұпай жинау мүмкіндігі 23 пайызға төмендейді [(1 – 0.721/0.941) * 100%]. Жағдайды одан да қиындататын нәрсе – бандель жасаумен байланысты көптеген қиындықтар мен тәуекелдер. Базадағы жүгірушілердің жылдам болуы керек, әйтпесе қарсы команда оңай күшпен шығарып алуы мүмкін. Бас жаттықтыру ойыншыны алмастыруға тырысуы мүмкін, бірақ сонда оның қолындағы ойыншылардың саны азаяды (яғни, алмастыруға қолдаушы ойыншылардың саны кемиді). Сондай-ақ, бандель жасаушы ойыншы сапалы бандель жасауы керек. Яғни, бандель жоғары көтерілмей, қате соқпай және тікелей қарсы команда ойыншысына бармауы керек. Егер бәрі жақсы болса да, құрбандық банделі сәтті аяқталған жағдайда, команда жүгірушіні ұпайға жеткізу үшін соққы беруі керек, ал енді олардың үш емес, екі ауты қалады. 2004 жылы Baseball Prospectus басылымына жазған Джеймс Клик, питчерлерге мүмкіндік болғанда құрбандық банделін жасау қажет деген қорытындыға келді, ал көптеген позициялық ойыншылар екінші базада жүгіруші болғанда және кем дегенде бір ұпай жинау маңыздырақ болғанда (мысалы, тартысты ойынның соңғы иннингтерінде) құрбандық банделін жасауы керек. Басқа жағдайларда ол құрбандық банделі жасаудың командаға зиян келтіретінін анықтады.